[:gj]20 હજાર કરોડની સૌની યોજના સફેદ સિંહ બની[:en]20 thousand crore “Sauni” scheme becomes white lion in Gujarat[:hn]20 हजार करोड़ की “सौनी” योजना बनी सफेद शेर[:]

[:gj]મોદી જાણતાં હતા કે સૌની યોજના માટે નર્મદામાં પાણી નથી છતાં 20 હજાર કરોડનું પાણી કર્યું.

દિલીપ પટેલ
અમદાવાદ, 18 ફેબ્રુઆરી 2024
સરદાર સરોવર ડેમમાંથી દર વર્ષે ઓવરફલો થઇને જે પાણી દરિયામાં વહી જાય છે તે પાણી બચાવીને પાઇપલાઇન મારફતે સૌરાષ્ટ્રના જળાશયોમાં પહોંચાડવું. સૌરાષ્ટ્રમાં મુખ્ય ચાર લિંક આધારિત યોજના તૈયાર કરી હતી. 2012માં યોજના બની અને 2013માં સૌની યોજનાની જાહેરાત કરી હતી.

7 વર્ષ પહેલાં ચૂંટણી જીતવા માટે સૌરાષ્ટ્રના ડેમમાં નર્મદાનાં નીર લાવવાની ‘સૌની’ યોજનાનું વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ રાજકોટમાં લોકાર્પણ કર્યું હતું. સૌરાષ્ટ્ર નર્મદા અવતરણ ઈરીગેશન યોજના છેલ્લી 6 ચૂંટણીમાં મત અવતરણ યોજના બનાવી દેવામાં આવી છે. ગુજરાત અને કેન્દ્ર સરકાર જાણે છે કે સૌની યોજના માટે નર્મદા બંધમાં પાણી જ નથી અને પાઈપલાઈનમાં પાણી ચઢાવવા રૂ.1 હજાર કરોડનું ખર્ચ વિજળીનું થઈ શકે તેમ છે. તેમ છતાં લોકસભાની ચૂંટણી આવતાં ફરી એક વખત યોજનાની ધુપ્પલ ભાજપની ભૂપેન્દ્ર પટેલ સરકારે ચલાવી છે.

2024 ફરી મુર્ખ બનાવાયા
લોકસભાની ચૂંટણી આવી રહી છે ત્યારે સૌરાષ્ટ્રની પ્રજાને ફરી એક વખત સિંચાઈ પ્રધાન કુવરજી બાવળિયાએ મૂર્ખ બનાવવા યોજનાનું ફરી એક વખત 16 ફેબ્રુઆરી 2024માં ખાત મૂહુર્ત કર્યું હતું.
જળસંપત્તિ પ્રધાન કુંવરજી બાવળીયાએ 16 ફેબ્રુઆરી 2024માં જાહેર કર્યું હતું કે, સૌની યોજના સૌરાષ્ટ્ર માટે નવા ભાગ્યનું અવતરણ છે. સૌરાષ્ટ્રની ધરતી હરિયાળી બની, ખેડૂતો સમૃદ્ધ બનવા લાગ્યા છે. અન્નદાતાને સિંચાઈ સુવિધાથી સમૃદ્ધ કરવાનો સંકલ્પ છે. સૌની યોજનાની લિન્ક 4ના પેકેજ 9ના 73 કિલો મીટર લાંબી પાઈપલાઈનના કામોની ખાતમુહૂર્ત કર્યું હતું. રૂ. 181 કરોડના કામો હતા.

જળસંપત્તિ અને પાણી પુરવઠા વિભાગના સચિવ કે. એ.પટેલે જણાવ્યું હતું કે, સૌની યોજનાની લિન્ક 4ના તબક્કા 3 હેઠળ વિંછીયા તાલુકાના આસલપુર ગામ પાસે ફીડર પમ્પિંગ સ્ટેશન બનાવીને પાણી ધારૈઈ ગામ સુધી 12 તળાવોને જોડી ભરવામાં આવશે. જેનાથી 23 ગામોના 45 હજારથી ખેડૂતો અને લોકોને ફાયદો થશે. 5676 એકર વિસ્તારને સિંચાઇ અને પીવાના પાણીની પૂરતી સુવિધા મળશે.

શું છે યોજના
આ યોજના પૂરી થતાં સૌરાષ્ટ્રના 138 બંધ કે જળાશયોમાંથી 115ને પાણી મળવાનું હતું. જેમાંથી 10.22 લાખ હેક્ટર જમીનને સિંચાઈનું પાણી મળવાનું હતું.
5 હજાર ગામો અને 87 નદીઓમાં નર્મદાના પાણી મોટરથી ઉલેચીને પહોંચાડવાના હતા. 1126 કિમી પાઈપલાઈન દ્વારા પંપથી પાણી પહોંચાડવાના હતા.
યોજના પાછળ રૂ. 10 હજારનો ખર્ચ નક્કી કરાયો હતો. પછી તે 2016માં વધીને રૂ. 12 હજાર કરોડ થઈ ગયો હતો.

2023
મર્ચ 2023માં રાજ્યના જળ સંપત્તિ રાજ્ય પ્રધાન મુકેશ પટેલે જાહેર કર્યું હતું કે, સૌરાષ્ટ્રના 115 પૈકી 95 તળાવો પાઈપથી જોડી દેવાયા છે. બાકી રહેતા 20 હવે પૂરા થશે. સૌની યોજના હેઠળ 25 મુખ્ય પંપીંગ સ્ટેશન 8 ફીડર પંપિંગ સ્ટેશન મળી કુલ 33 સ્ટેશનની કામગીરી પૂર્ણ કરી દેવાઈ છે. જેનું વિજલીનું બિલ કરોડો રૂપિયા આવી રહ્યું છે.
સૌરાષ્ટ્રના 11 જિલ્લાના 972 ગામોના 8.25 લાખ એકર વિસ્તારને સિંચાઇ થઈ હતી. 31 શહેરો અને 737 ગામોને પીવાના પાણીનો લાભ મળવાનો હતો. 9,371 કી. મી પાઇપલાઇનના કામો માટે મંજુરી આપવામાં આવી હતી. રૂ. 16,721 કરોડનો ખર્ચ કરાયો હતો. જેમાં 1,298 કી.મી ની પાઇપલાઇનના કામો પૂર્ણ કરાયા હતા.
નરેન્દ્ર મોદીએ નર્મદાના 3 મિલિયન એકર ફીટ વહી જતા પાણીનો લાભ સૌરાષ્ટ્ર,ઉત્તર ગુજરાત અને કચ્છને મળી રહે એ આશયથી સૌની યોજનાનો આરંભ થયો હતો.

હવે, ઉત્તર ગુજરાતને 1 મીલીયન એકર ફીટ પાણી આપવા માટે સુજલામ સુફલામ યોજના હેઠળ 9 જાળાશયો અને 17 તળાવો પાઇપલાઇન દ્વારા ભરવાનું આયોજન છે. જ્યારે 1 મિલિયન એકર ફીટ પાણી કચ્છ માટે ના કામો હાથ ધરાશે એવું પ્રધાને જાહેર કર્યું હતું.

2021
2021 સુધીમાં 16 હજાર 148 કરોડનો ખર્ચ થયો છે. સરકારે વહિવટી મંજુરી મેળવીને 18 હજાર 563 કરોડ ખર્ચનો અંદાજ માંડ્યો હતો.

2020
નર્મદામાંથી સૌરાષ્ટ્રના ડેમો ભરવાની સૌની યોજના વર્ષ 2017-18માં પૂર્ણ કરવાની હતી.
યોજના રૂ. 10 હજાર 900 કરોડમાં બનાવવા ફેબ્રુ 2013માં મંજૂરી આપી હતી.
એપ્રિલ-2013 દરમ્યાન તથા સુધારેલ વહીવટી મંજુરી રૂ 18 હજાર 600 કરોડની થઈ ગઈ હતી.
ડીસેમ્બર-2018માં રૂ. 15 હજાર 300 કરોડનો ખર્ચ કરવામાં આવેલો હતો.
30 સપ્ટેમ્બર 2020માં સરકારે જાહેર કર્યું હતું કે, સૌની યોજના તબક્કો એક 2017-18માં પુરો થયો હતો. તબક્કા-2 અને 3ના કામો ચાલતાં હતા.
છેલ્લા તબક્કાના કામો પાછળ લગભગ 6,000 કરોડનો ખર્ચો થવાનો અંદાજ મુકાયો હતો.

2019
20 જુલાઇ 2019 સુધીમાં 13 હજાર કરોડ રૂપિયાનો જંગી ખર્ચ થઈ ગયો હતો. 3માંથી બે તબક્કાનું કામ પૂર્ણ થઇ ગયું હતું.

2017
મે 2017માં કેન્દ્ર સરકારના સેન્ટ્રલ વોટર કમિશન એક્સટર્નલ આસિસ્ટન્સ ડિરેક્ટોરેટ દ્વારા ફંડ આપવાની ના પાડી દીધી હતી. રાજ્ય સરકારે કેન્દ્ર પાસે માગ્યા હતા રૂ. 6,399 કરોડ માંગ્યા હતા. વડાપ્રધાન મોદીએ 30 ઓગસ્ટ 2016ના રોજ રાજકોટ ખાતે આ યોજનાના પહેલા ફેઝનું ઉદઘાટન કર્યું હતું. 17 એપ્રિલ 2017માં તારીખે બોટાદ ખાતે ફેઝ-1ની લિંક-2ને વડાપ્રધાન મોદીએ રાષ્ટ્રને સમર્પિત કરી હતી. તેમજ ફેઝ-2ની લિંક-2નું ખાતમુહૂર્ત પણ કર્યું હતું. મોદીએ ઉદઘાટન કર્યું ત્યારે જ મોદીને ખબર હતી કે સૌની યોજના માટે નર્મદામાંથી પાણી મળી શકે તેમ નથી. છતાં રૂ.18 હજાર કરોડ ખર્ચી નાંખીને જે ખેતરમાં પાણી જવું જોઈથું હતું તે નદીઓમાં ઠાલવી દીધું. તળાવો ભરીને પાણી નહેરોમાં જવા ન દેવાયું.

ત્રણ રાજ્યોને અંધારામાં રાખ્યા
મધ્યપ્રદેશ પોતાનો ભાગ પૂર્ણરૂપે ઉપયોગમાં લે છે. ત્યારે વધારાનું પાણી કઈ રીતે મળશે તે ગુજરાત સરકાર દ્વારા યોજનામાં દર્શાવાયું નથી.
સૌની યોજનાના પ્રોજેક્ટ માટે અન્ય રાજ્યો સાથે ગુજરાત સરકારે વાતચીત કરી ન હતી. સૌની યોજના માટે ગુજરાત સરકારે નર્મદા કંટ્રોલ ઓથોરિટી અને અન્ય રાજ્યો જેવા કે મધ્યપ્રદેશ, રાજસ્થાન અને મહારાષ્ટ્રને વિશ્વાસમાં લીધા ન હોવાનું પણ જણાવ્યું હતું. આમ મોદીએ યોજના જાહેર કરતાં પહેલાં આ ત્રણ રાજ્યો સાથે ચર્ચા કરવી જરૂરી હતી. છતાં ન કરી. તેથી યોજનાનું ખર્ચ ગુજરાતની પ્રજાએ જ કાઢવું પડ્યું હતું. આમ સૌની યોજના સફેદ સિંહ પુરવાર થઈ છે.

કેન્દ્ર સરકારની ટેક્નિકલ ઓથોરિટી ઓફ સેન્ટ્રલ વોટર કમિશન(CWC) દ્વારા આ પ્રોજેક્ટની ફિઝિબિલિટી અંગે નેગેટિવ રિપોર્ટ કરવામાં આવ્યો હતો. અધિકારીઓના જણાવ્યા પ્રમાણે ‘ગુજરાત સરકાર દ્વારા કેન્દ્ર સોંપવામાં આવેલ ડીટેઇલ્ડ પ્રોજેક્ટ રિપોર્ટ(DPR)માં પ્રોજેક્ટની ફિઝિબિલિટી અંગે ટેક્નિકલ ડિટેઇલ પૂરતી ન હોવાથી આ પ્રપોઝલને રીજેક્ટ કરવામાં આવી છે.

પાણી વધારે બતાવ્યું
પાણીની કૂલ જરૂરીયાતના 50% અન્ય સ્ત્રોત પર આધારીત છે. CWC દ્વારા કહેવામાં આવ્યું છે કે ચોમાસા દરમિયાન નર્મદામાં રહેતું વધારાનું પાણી વાળવાનું હતું પણ ગુજરાતને આપવામાં આવેલો 9 MAF(મિલિયન એકર ફીટ) કરતા 1 MAF વધુ છે.

બંધમાં પુરતું પાણી જ નથી
એવો આરોપ છે કે, CWCએ સૌની પ્રોજેક્ટ હેઠળ દર્શાવાયેલા પાણીના સંગ્રહની ક્ષમતા સામે પણ સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. સરવેમાં ડેમ અને તળાવની મુળ ક્ષમતાનો ઉલ્લેખ કરાયો છે. જ્યારે હાલની તેની ક્ષમતા કેટલી છે તે અંગે કંઈ જણાવાયું નથી. જેથી ખરેખર કેટલું પાણી સ્ટોર કરવાની ક્ષમતા છે તે અંગે આંકડાકીય માહિતી ખોટી પૂરવાર થાય છે. લાઈવ કેપેસિટી સાહિત કરવી જોઈએ. પુરું પાણી ન હોવા છતાં મોદીએ યોજના બનાવી દીધી અને હવે તળાવોમાં પાણી પહોંચતું નથી.

ખામી
CWCએ કહ્યું કે પ્રોજેક્ટ DPRમાં નર્મદા કંટ્રોલ ઓથોરિટી દ્વારા નક્કી કરાયેલા દરેક રાજ્યોના ભાગનો ઉલ્લેખ કરીને ત્યાર બાદ ગુજરાતના ભાગના પાણીના જથ્થાની ગણતરી સાથે પ્રોજેક્ટની અમલાવારી કરવી જોઈએ. કમિશને ગુજરાત સરકારને ફરી એકવાર DPRમાં ડુપ્લિકેશન અને અન્ય આંકાડાકીય માહિતી યોગ્ય કરવા જણાવ્યું હતું.

સરકાર ખર્ચશે
કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા આ પ્રોજેક્ટને ટેક્નિકલ બેઝ પર રીજેક્ટ કરીને ફંડ આપવાની ના પાડી દીધા બાદ ગુજરાત સરકાર પ્રોજેક્ટ માટે 100% ફંડ કાઢી રહી છે. આમ મુખ્ય પ્રધાન મોદીનું અણઘડ આયોજન તેની જ સરકારે વડાપ્રધાન તરીકે ખુલ્લું પાડ્યું હતું.

2014
ચારેય લીન્કના મળી આશરે 230 કિ.મી. લંબાઈના પાઈપ કેનાલના કામો માર્ચ- 2014થી શરૂ કરવામાં આવેલા હતા.

મોદીનું અણઘડ આયોજન
2011-12માં યોજના બનાવી હતી. જે 2013ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં મત ખંખેરવા હતી. પછી લોકસભાની ચૂંટણી જીતવા તેનો ઉપયોગ 2014માં કરવામાં આવ્યો હતો. ફરી 2019ની લોકસભાની ચૂંટણીમાં સૌની યોજના રાજકીય મત ખેંખરવાની યોજના બનાવી દેવામાં આવી હતી. જ્યારે યોજના બની ત્યારે મોદી જાણતાં હતા કે સૌની યોજનાની પાઈપલાઈનમાં નર્મદાનું પાણી આપી શકાય તેમ નથી. છતાં તેમણે 6 ચૂંટણીઓ જીતવા માટે સૌની યોજનાનો સહારો લીધો હતો.

ખર્ચ કેમ વધી ગયું
સૌની યોજનાના પ્રાથમિક વહિવટી મંજૂરી મેળવવા સમયે પાઈપલાઈનની લંબાઈનો પ્રાથમિક સરવે કરવામાં આવ્યો હતો. તેમ જ પ્રથમ અને બીજા તબક્કા દરમિયાન વિગતવાર સરવે કરતા નકશા અંદાજમાં પાઈપલાઈનની લંબાઈમાં વધારો થયો હતો. આમ મોદી સરકારનું આયોજન અણઘટ હતું. વિજળીનો ખર્ચ ગણતરીમાં ન લીધો ન હતો. રાઈટ ઑફ યૂઝના ખર્ચની તથા વીજ જોડાણ અને વીજ લાઇનના ખર્ચે ગણતરીમાં લીધો નહતો. તેથી ખર્ચમાં વધારો થયો હતો.

27 વર્ષનો વિલંબ
નર્મદા ડેમ ઉપરથી વધારાનું પાણી ચોમાસામાં વહી ન જાય તે માટે સરકારે ગુજરાતના ડેમો ભરવા ઉત્તર ગુજરાતમાં એક મિલિયન એકર ફિટ સૌરાષ્ટ્રમાં એક મિલિયન એકર ફિટ અને કચ્છ માટે એક મિલિયન એકર ફીટ પાણીનું આયોજન કર્યું હતું. રાજ્ય સરકારે 27 વર્ષમાં આ પાણીનો ઉપયોગ કરવા અને મોડા મોડા આ યોજનાને સૌની યોજના નામ આપી સૌરાષ્ટ્ર માટે સૌની પાઈપલાઈન યોજનાને અમલ કરવા માટે વર્ષ 2013માં 10,000 કરોડ રૂપિયાનો પાઈપલાઈન પ્રોજેક્ટ મંજૂર કર્યો હતો.

કામમાં ગોબાચારીઃ-
પાઈપલાઈનના SOR જે હતા. ભાવવધારો ના થયો હોવા છતાં ઠેકેદારોને રૂ. 2,000 કરોડનો ફાયદો કરાવ્યો હતો. આના કારણે આ 10,000 કરોડની યોજના 18563 કરોડ રૂપિયાની અંદાજવાની થઈ ગઈ હતી. જે 2024માં લગભગ બમણી થઈ ગઈ છે. 20 હજાર કરોડનો ખર્ચ થયા છતાં આજે પણ આ પાઈપ લાઈન મારફત સૌરાષ્ટ્રના જે ડેમો ભરવાના હતા તે ભરી શકાયા નથી.

પાણી ન અપાયું, તળાવો ખાલી
સૌરાષ્ટ્રના 115 ડેમોમાંથી વાસ્તવમાં છેલ્લા બે વર્ષ દરમિયાન કુલ કેટલું પાણી ભરાયું તે જાણવું ખૂબ જ મહત્ત્વનું છે.
કોંગ્રેસના ધારાસભ્ય પુંજાભાઈ વંશએ વિધાનસભામાં પ્રશ્ન પૂછ્યો હતો. જેમાં સરકારે કબુલ્યું હતું કે, 2017-18 માં 4,871 એમસીએફટી પાણી જ્યારે 2018-19માં 6,789 એમસીએફટી પાણી આપવામાં આવ્યું હતું. બે વર્ષમાં 11,660 એમસીએફટી પાણી સૌરાષ્ટ્રના જળાશયોમાં આપવામાં આવ્યું હતું. ખરેખર તો 43,500 MCFT પાણી ભરાવું જોઈતું હતું. 30 ટકા પાણીનો જથ્થો પણ પૂરતો આવ્યો નથી. યોજના દ્વારા સૌરાષ્ટ્રના તળાવો ભરાતાં નથી.
આ વિગતો છુપાવવા માટે સિંચાઇ વિભાગે તેની વેબસાઈટ પર 2013 પછીની સિંચાઈની વિગતો જાહેર કરી નથી. 10 વર્ષથી આ હકીકતો છૂપાવવામાં આવી રહી છે.

મોદીનું ભાષણ – 2017
નરેન્દ્ર મોદી કેવા જુઠાણા ચલાવી શકે છે તે સૌની યોજના શ્રેષ્ઠ ઉદાહણ છે.
સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છની પાણીની અછત દૂર કરતી યોજનાનું લોકાર્પણ કરતા મોદીએ જણાવ્યું હતું કે પૂર્વજોએ આપણા માટે પાણી બચાવ્યું આપણે બાળકો માટે પાણી બચાવવાનું છે. વડાપ્રધાન બન્યા બાદ 2016માં ગુજરાતમાં મોદીની આ પહેલી જાહેર સભા હતી. ‘સૌની’ યોજના દેશ માટે ગૌરવરૂપ ઘટના છે. સૌરાષ્ટ્રમાં નર્મદા યોજનાના કારણે છેલ્લાં વર્ષોમાં કપાસના પાકમાં 370 ટકા અને મગફળીના પાકમાં 600 ટકા સુધીની વૃદ્ધિ થઈ છે. આવનારા દિવસોમાં સૌરાષ્ટ્રનો ખેડૂત સિઝનમાં 3 પાક લેતો થઈ જશે.

અટલ બિહારી વાજપેયીની દેશની નદીઓ જોડવાની યોજના પણ આઅમલમાં મૂકાશે અને વરસાદનું પાણી દરિયામાં વહી ન જાય તે માટે કેન્દ્ર સરકાર અને જે રાજ્યમાં ભાજપની સરકાર છે ત્યાં કોઈ કસર નહીં છોડે.

વડાપ્રધાન મોદીએ ‘નર્મદે, સર્વદે’ના ઘોષ સાથે ભાષણની શરૂઆત કરી હતી.
સૌની યોજના જમીનમાંથી સોનું પેદા કરશે. સૌની યોજના જમીનમાંથી સોનું પેદા કરવાની તાકત ધરાવે છે.

ફેબ્રુઆરી 2014માં કામ શરૂ થયું. સૌરાષ્ટ્ર ઉંધી રકાબી જેવું છે. જસદણ અને ચોટીલા ઉપર અને બાકીનું સૌરાષ્ટ્ર નીચેની બાજુએ છે. પાણીને ઉપર ચડાવવું તે ટેક્નિકલ અને એન્જિનિયરિંગની આ સિદ્ધિ દરેક ગુજરાતી તથા પાણીનું મહત્વ સમજતા તમામ દેશવાસીઓએ ગર્વ કરવા જેવી છે.

એક નદી કેટલું પરિવર્તન લાવી શકે, તે આપણને નર્મદા મૈયાએ શીખવ્યું છે.
પાંચ સાત વર્ષ આપણે પાણી પર ધ્યાન કેન્દ્રીત કર્યું હતું.
115 ડેમ સૌરાષ્ટ્રની કાયાપલટ કરી નાખશે
જમીન એટલી જ છે, ખેડૂતો એ છે. છતાં ઉત્પાદન વધ્યું છે. કારણ કે પાણી અહીં પહોંચ્યું છે.
કલ્પના કરો કે 115 ડેમમાં પાણી ભરાઈ જશે એટલે સૌરાષ્ટ્રની કાયાપલટ થઈ જશે અને દ્રશ્ય બદલાઈ જશે.

યોજના શું છે
સૌરાષ્ટ્ર નર્મદા સિંચાઇ યોજના (સૌની યોજના : 2013-14)

નર્મદાના પૂરના પાણી નર્મદા મુખ્ય નહેર અને સૌરાષ્ટ્ર શાખા નહેર મારફતે સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારની નદીઓ અને ડેમો સુધી પહોચાડવા કુલ 1126 કિ.મી. લંબાઇની ચાર પાઇપ લાઇન લીન્ક ધ્વારા સૌરાષ્ટ્રના 11 જીલ્લાના 115 જળાશયો સુધી પહોંચાડવાનું હતું. જેમાં 10 લાખ 22 હજાર એકર ખેતરોમાં સિંચાઇ થવાની હતી.

લીન્ક- 1
મોરબી જિલ્લાના મચ્છુ- 2 થી જામનગર જિલ્લાની સાની સુધીની લીન્ક છે. જેમાં 1200 કયુસેકસ પાણી લઈ જલાની ક્ષમતા છે. આ પાઈપલાઈન રાજકોટ , મોરબી , દેવભુમિ દ્વારકા અને જામનગર જિલ્લાના 30 જળાશયોમાં પાણી પહોચાડવાનું હતું. જેમાં 2 લાખ 2 હજાર એકર વિસ્તારમાં સિંચાઇ થવાની હતી.

લીન્ક- 2
સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના લીંબડી ભોગાવો- 2 ડેમથી અમરેલી જિલ્લાના રાયડી ડેમ સુધીની લીન્ક છે. જેમાં 1050 કયુસેકસ પાણીની ક્ષમતા ધરાવે છે. લીંક ધ્વારા ભાવનગર , બોટાદ અને અમરેલી જિલ્લાના 17 જળાશયોમાં પાણી પહોચાડવાનું હતું. જેમાં 2 લાખ 75 હજાર એકર ખેતરોમાં સિંચાઇ થવાની હતી.

લીન્ક- 3
સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના ધોળીધજા ડેમથી રાજકોટ જિલ્લાના વેણુ- 1 સુધીની લીન્ક પાઈપલાઈન છે. જે 1200 કયુસેકસ પાણી લઈ જવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. પાઈપ ધ્વારા રાજકોટ , જામનગર , પોરબંદર ,દેવ ભુમિ દ્વારકા , મોરબી અને સુરેન્દ્રનગરના 28 જળાશયોમાં પાણી પહોચાડવાનું હતું. જેમાં 2 લાખ એકર ખેતરોમાં સિંચાઇ થવાની હતી.

લીન્ક- 4
સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના લીંબડી ભોગાવો 2 બંધથી જૂનાગઢ જિલ્લાના હીરણ 2 સિંચાઇ યોજના સુધીની લીન્ક છે.

1200 કયુસેકસ પામી વહન ક્ષમતા ધરાવતી પાઈપ છે. જેના ધ્વારા રાજકોટ , સુરેંદ્રનગર , જુનાગઢ , ગીર સોમનાથ , પોરબંદર , બોટાદ અને અમરેલી જિલ્લાના 40 તળાવોમાં પાણી પહોચાડવાનું હતું. જેનાથી 3 લાખ 50 હજાર એકર ખેતરોમાં સિંચાઇ થવાની હતી.

કુદરત રૂઠી
રાજયમાં 185 નદી આવેલી છે. 55,608 દસ લાખ ઘન મીટર છે. જેમાંથી 38100 દસ લાખ ઘન મીટર ભૂપૃષ્ઠ જળ છે. ભારતના પાણીનો માત્ર 2% થાય છે. ગુજરાતના કુલ પાણીમાંથી ગુજરાત પ્રદેશમાં 89 ટકા પાણી, સૌરાષ્‍ટ્રમાં 9 ટકા અને કચ્‍છમાં 2 ટકા પાણી છે.

રાજયની ભૂગર્ભ જળસંપત્તિ 17,508 દસ લાખ ઘન મીટર છે. 80 ટકા પાણી ખેતરોમાં વપરાય છે.

સૌની યોજના સાવ નિષ્ફળ
https://allgujaratnews.in/gj/%E0%AA%B8%E0%AB%8C%E0%AA%A8%E0%AB%80-%E0%AA%AF%E0%AB%8B%E0%AA%9C%E0%AA%A8%E0%AA%BE-%E0%AA%A8%E0%AA%B0%E0%AB%87%E0%AA%A8%E0%AB%8D%E0%AA%A6%E0%AB%8D%E0%AA%B0-%E0%AA%AE%E0%AB%8B%E0%AA%A6%E0%AB%80/[:en]Modi knew that “sauni” – schemes worth Rs. 20 thousand crores became white lions.
Modi knew that there is no water in Narmada for “Sauni” scheme, yet he, do worth Rs. 20 thousand crores.

Dilip Patel
Ahmedabad, 18 February 2024
The water that overflows from Sardar Sarovar Dam every year and flows into the sea is saved and transported to the reservoirs of Saurashtra through pipelines. Four major link based schemes were prepared in Saurashtra. The plan was made in 2012 and all the schemes were announced in 2013.

7 years ago, Prime Minister Narendra Modi had launched “Sauni” scheme in Rajkot to bring Narmada Neer to Saurashtra dam to win elections. Saurashtra Narmada Landfall Irrigation Scheme has been made a vote-ballot-landfill scheme in the last 6 elections. Gujarat and the central government know that the Narmada dam does not have enough water for everyone’s plan and the cost of electricity to deliver water through the pipeline could be Rs 1,000 crore. However, as the Lok Sabha elections are approaching, BJP’s Bhupendra Patel government has once again started manipulating this scheme.
2024 was fooled again
When Lok Sabha elections are coming, Irrigation Minister Kuvarji Bavaliya announced a plan to fool the people of Saurashtra once again on 16 February 2024. He became a minister as soon as he switched sides from Congress to BJP. Narendra Modi brought him to BJP.
Water Resources Minister Kunwarji Bavaliya announced on 16 February 2024 that the “Soni” scheme heralds a new destiny for Saurashtra. The land of Saurashtra has become green, farmers are becoming rich. There is a resolve to enrich Annadata with irrigation facilities. The work of 73 km long pipeline of Package 9 of Link 4 of “Sauni” scheme has been completed. Rupee. It will cost Rs 181 crore.
Secretary of Water Resources and Water Supply Department. A Patel said that under Link 4 phase 3 of “Sauni” scheme, 12 lakes will be linked up to Pani Dharai village by constructing a feeder pumping station near Asalpur village of Vinchia taluk. This will benefit 45 thousand farmers and people of 23 villages. 5676 acres area will get adequate irrigation and drinking water facility.
what’s the plan
Upon completion of this scheme, 115 out of 138 dams or reservoirs of Saurashtra were to get water. Out of which 10.22 lakh hectares of land was to get irrigation water. Narmada water was to be delivered by motor vehicle to 5 thousand villages and 87 rivers. Water had to be pumped through 1126 km of pipelines. Not getting 30 percent. Whatever is available, they are dumping the water from the fields into rivers and ponds.
The scheme is worth Rs. The price was fixed at Rs 10 thousand. Then in 2016 it increased to Rs. It had become Rs 12 thousand crores. Later Rs 18 thousand crores, and now more than Rs 20 thousand crores are going to be spent.
2023
In March 2023, Minister of State for Water Resources Mukesh Patel announced that 95 of the 115 lakes in Saurashtra have been piped. The remaining 20 will now be completed. Under the scheme, 25 main pumping stations, 8 feeder pumping stations have been provided and a total of 33 stations have been completed.
Whose electricity bill is to be crores of rupees.
An area of 8.25 lakh acres of 972 villages in 11 districts of Saurashtra was irrigated. 31 cities and 737 villages were to get the benefit of drinking water. 9,371 keys. M pipeline works approved. Rupee. Rs 16,721 crore was spent. In which 1,298 kilometers of pipeline work was completed.
Narendra Modi had launched the “Sauni” scheme with the intention that Saurashtra, North Gujarat and Kutch would benefit from the 30 lakh acre feet of water flowing from Narmada.
Now there is a plan to fill 9 reservoirs and 17 lakes through pipelines under Sujalam Sufalam scheme to provide 1 million acre feet of water to North Gujarat. At the same time, the minister announced that 10 lakh acre feet of water will be taken for Kutch.
2021
Till 2021, Rs 16 thousand 148 crores have been spent. After getting administrative approval, the government had estimated the cost at Rs 18 thousand 563 crore.
2020
All the link pipe schemes for filling the dams of Saurashtra through Narmada Canal were to be completed in the year 2017-18.
The scheme was launched in February 2013 at Rs. 10 thousand 900 crores were approved. Later, during April-2013, the further revised administrative approval was Rs 18,600 crore. In December-2018 Rs. 15 thousand 300 crores were spent.
On 30 September 2020, the government announced that the first phase of “SAUNI” scheme has been completed in 2017–18. Work on Phase-2 and 3 was going on.
The final phase of the works was estimated to cost around Rs 6,000 crore.
2019
Till July 20, 2019, a huge expenditure of Rs 13 thousand crores had been incurred. Two out of three phases were completed.
2017
In May 2017, the Central Water Commission, Directorate of External Assistance of the Central Government refused to provide funds. The Gujarat state government had asked for money from the Centre. A demand of Rs 6,399 crore was made. Prime Minister Modi inaugurated the first phase of the scheme in Rajkot on 30 August 2016, ahead of the 2017 Gujarat Assembly elections. Link-2 of Phase-1 was dedicated to the nation by Prime Minister Modi on 17 April 2017 at Botad. Besides, Link-2 of Phase-2 was also completed. When Modi inaugurated the project, he knew that water could not be obtained from Narmada for the scheme. But, after spending Rs 18 thousand crores, the water which was supposed to go to the fields, was drained into the rivers. To fill the pond, water was not allowed to enter the canals.
Three states were kept in the darkMadhya Pradesh utilizes its share fully. The Gujarat government has not mentioned in the plan how additional water will be provided.
Gujarat government did not negotiate with other states for the “Sauni” scheme. The Gujarat government also said that it did not take the Narmada Control Authority and other states like Madhya Pradesh, Rajasthan and Maharashtra into confidence for this scheme. In such a situation, before announcing the scheme, Modi needed to discuss with these three states. However, former Chief Minister Narendra Modi did not do this. Therefore the people of Gujarat had to bear the cost of the scheme. Thus the plan proved to be a white lion.
A negative report on the feasibility of this project was given by the Central Water Commission (CWC), the technical authority of the Central Government. According to officials, Gujarat’s proposal has been rejected because the detailed project report (DPR) submitted by the Gujarat government to the Center does not contain sufficient technical details about the feasibility of the project.
more water visible
50% of water requirement is dependent on other sources. The CWC said the excess water was to be diverted into the Narmada during monsoon, but 1 MAF was more than the 9 MAF (million acre feet) given to Gujarat.
there is not enough water in the dam
It is alleged that CWC also questioned the water storage capacity shown under the “Sauni” project. The original capacity of the dam and lake has been mentioned in the survey. However, nothing has been said about its current capacity. Therefore, the statistical information about water storage capacity actually proves to be wrong. Live capability must be included. Modi planned even when there was not enough water and now water does not reach the lakes and rivers.
Shortcoming
The CWC said the project should be implemented by specifying the share of each state as determined by the Narmada Control Authority in the project DPR and then calculating the water quantity of Gujarat’s share. The Commission once again asked the Gujarat government to correct duplication and other statistical information in the DPR.
government will spend
After the Central Government rejected this project on technical grounds and refused to provide funds, the Gujarat Government is funding this project 100 percent by itself. Thus, Chief Minister Modi’s wrong plan was exposed by his own government as Prime Minister.
2014
The work of all four links and long pipe canal was started from March 2014.
Modi’s ridiculous plan
Plan was made in 2011-12. Whose objective was to get votes in the 2013 assembly elections. Then it was used to win the Lok Sabha elections in 2014. Then the scheme was exploited to garner political votes in the 2017 Gujarat Assembly and 2019 Lok Sabha elections. When the plan was made, Modi knew that Narmada water could not be given in the pipeline of all the schemes. Still he resorted to all schemes to win 6 elections.
Why did the cost increase?
A preliminary survey of the length of the pipeline was conducted while obtaining preliminary administrative approval for all the schemes. Additionally, the length of the pipeline increased during detailed survey map estimation of Phase I and II. Thus, there was a flaw in the Modi government’s plan. Electricity costs were not taken into account. The cost of the right of use and the cost of electricity connection and power line were not taken into account. Due to delay in planning, the cost has now doubled.
27 years late
To prevent excess water from flowing over the Narmada Dam during monsoon, the government has released 10 lakh acre feet of water in North Gujarat, 10 lakh acre feet in Saurashtra and 10 lakh acre feet in Kutch to fill the dams, lakes and rivers of Gujarat. Had planned. The state government approved a pipeline project worth Rs 10,000 crore in the year 2013 to utilize this water over 27 years and implement the “Sauni” pipeline scheme for Saurashtra, the scheme was named “Sauni” scheme. Just as the Narmada scheme has failed for irrigation, similarly the “Sauni” scheme is also proving to be a failure.
Cow herders at work:-
Which was the SOR of the pipeline, although there was no increase in the price, but the contractors were given Rs. VGMEV of Rs 2,000 crore. With this, this scheme of Rs 10,000 crore became Rs 18563 crore. Which has almost doubled in 2024. Despite the expenditure of Rs 20 thousand crores, even today the parts of Saurashtra which were to be filled with water through this pipeline could not be filled.
No water given, pond empty
It is very important to know from the 115 demos of Saurashtra how much water was actually filled during the last two years.
Congress MLA Punjabhai Vansh asked a question in the assembly. In which the government admitted that 4,871 MCFT water was made available in 2017-18, while 6,789 MCFT water was made available in 2018-19. In two years, 11,660 mcft of water was released into the reservoirs of Saurashtra. Actually 43,500 MCFT water should have been filled. Even 30 percent amount of water is not enough. The lakes of Saurashtra were not filled under this scheme.
To hide this fact, the Irrigation Department has not published data after 2013 on its website. These facts are being hidden for 10 years.
Modi’s speech – 2017
Saru scheme is the best example of how Narendra Modi can lie.
In 2017, Narendra Modi said in Rajkot that, —

https://www.pmindia.gov.in/gu/news_updates/%E0%AA%B8%E0%AB%8C%E0%AA%A8%E0%AB%80-%E0%AA%AF%E0%AB%8B%E0%AA%9C%E0%AA%A8%E0%AA%BE-%E0%AA%B9%E0%AB%87%E0%AA%A0%E0%AA%B3-%E0%AA%86%E0%AA%9C%E0%AB%80-%E0%AA%A1%E0%AB%87%E0%AA%AE-%E0%AA%AD%E0%AA%B0/
Launching the Saurashtra-Kutch water crisis scheme, Modi said that ourOur ancestors saved water for us, we have to save water for our children. This was Modi’s first public meeting in Gujarat after becoming Prime Minister in 2016. ‘Sauni’ scheme is a proud event for the country. In Saurashtra, the Narmada scheme has increased cotton crop by 370 per cent and groundnut crop by 600 per cent in recent years. In the coming days, farmers of Saurashtra will get 3 crops in one season.
Atal Bihari Vajpayee’s plan to interlink the rivers of the country will also be implemented and the central government and BJP ruled states will leave no stone unturned to prevent rain water from flowing into the sea.
Prime Minister Modi started his speech with the slogan ‘Narmade, Sarvade’.
Everyone’s plan is to extract gold from the ground. All the schemes have the potential to produce gold from the ground.
Work started in February 2014. Saurashtra is like an inverted saucer. Jasdan and Chotila are at the top and rest of Saurashtra is at the bottom. This achievement of water technology and engineering is a matter of pride for every Gujarati and all the countrymen who understand the importance of water.
Narmada Maiya has taught us how much change a river can bring.
For five or seven years we focused on water.
115 dams will change Saurashtra
The land is the same, the farmers are the same. Still production has increased. Because the water has reached here.
Imagine, if 115 dams are filled with water, Saurashtra will change, the landscape will change. Modi said this. But it did not happen.
What is the plan
Saurashtra Narmada Irrigation Scheme (All Schemes: 2013-14)
A total of 1126 km long flood water is transported to the rivers and dams of Saurashtra region through Narmada Main Canal and Saurashtra Branch Canal. 115 reservoirs in 11 districts of Saurashtra were to be transported through four pipeline links. In which 10 lakh 22 thousand acres of fields were to be irrigated.
Link-1
There is a link from Machhu-2 in Morbi district to Sani in Jamnagar district. Its water carrying capacity is 1200 cusecs. Through this pipeline, water was to be supplied to 30 reservoirs in Rajkot, Morbi, Devbhoomi Dwarka and Jamnagar districts. In which 2 lakh 2 thousand acres area was to be irrigated.
Link-2
There is a link from Limbdi Bhogavo-2 Dam in Surendranagar district to Raidi Dam in Amreli district. Its water capacity is 1050 cusecs. Water was to be supplied to 17 reservoirs in Bhavnagar, Botad and Amreli districts through the link. In which 2 lakh 75 thousand acres of fields were to be irrigated.
link-3
There is a link pipeline from Dholidhaja Dam in Surendranagar district to Venu-1 in Rajkot district. Whose capacity is to carry 1200 cusecs of water. Water was to be delivered through pipes to 28 reservoirs in Rajkot, Jamnagar, Porbandar, Devbhoomi Dwarka, Morbi and Surendranagar. In which 2 lakh acres of fields were to be irrigated.
Link-4
There is a link from Limbdi Bhogavo 2 dam in Surendranagar district to Hiran 2 irrigation scheme in Junagadh district.
The capacity of the pipe is 1200 cusecs. Through which water was to be supplied to 40 lakes of Rajkot, Surendranagar, Junagadh, Gir Somnath, Porbandar, Botad and Amreli districts. Due to which 3 lakh 50 thousand acres of fields were to be irrigated.
Nature is upset
There are 185 rivers in the state. 55,608 million cubic metres. Out of which 38100 million cubic meters is surface water. India’s water is only 2%. Out of the total water of Gujarat, 89 percent is in Gujarat region, 9 percent in Saurashtra and 2 percent in Kutch.
The groundwater resource of the state is 17,508 million cubic metres. 80 percent of water is used in agriculture. There is no water in Narmada for the scheme, yet they provided water worth Rs 20 thousand crores.(transleted from Gujarati, AGN web by Google).