[:gj]ગુજરાતમાં બાસમતી ચોખા ઓછા થવાનું કારણ નર્મદા નહેરની નિષ્ફળતા, નવી જાતો સારી સુગંધ ધરાવે છે[:en]Failure of Narmada canal to cause basmati rice shortage in Gujarat, good aroma in new varieties [:hn]गुजरात में बासमती चावल की कमी का कारण नर्मदा नहर की विफलता, नई किस्मों में अच्छी सुगंध[:]

[:gj]ગાંધીનગર, 9 મે 2021
ચોમાસાના વહેલા અણસાર મળી રહ્યાં છે ત્યારે આ વખતે 2021-22માં ગુજરાતમાં અનાજના પાકમાં હંમેશની જેમ ચોખાનું વાવેતર સૌથી વધું રહેશે. ગયા વર્ષે 2020-21માં કૃષિ વિભાગે 8.37 લાખ હેક્ટરમાં 19.44 લાખ ટન ચોખાના ઉત્પાદનની શક્યતા જાહેર કરી હતી. જે હેક્ટર દીઠ 2322 કિલોના ઉત્પાદનનો હતો. ઉનાળામાં ડાંગરનું વાવેતર ગુજરાતમાં થાય છે પણ તે ચોમાસાની સરખામણીએ 8 ટકા આસપાસ રહે છે. પણ ઉનાળામાં ઉત્પાદકતા 3 હજાર કિલોની આવે છે. કુલ 21.50 લાખ ટન ચોખા ગુજરાતમાં પાકે છે. જેમાં બાસમતીનો હિસ્સો બહુ ઓછો છે. હવે ખેડૂતો બાસમતી ચોખાના બિયારણની શોધખોળ કરી રહ્યાં છે.

નર્મદા નહેર આવ્યા પછી ચોખાના વાવેતર વિસ્તારમાં માંડ 2 લાખ હેક્ટરનો વધારો થયો છે. 2000-01માં ચોમાસામાં 5.90 લાખ હેક્ટરમાં ચોખાનું વાવેતર થતું હતું. જો નહેરો બની હોત તો બાસમતી ચોખાનું વાવેતર અને ઉત્પાદન ગુજરાતમાં સારું થતું હોત. પણ તેમ થઈ શક્યું નથી. 2009-10માં 4.24 લાખ હેક્ટરમાં ચોખાનું ચોમાસુ વાવેતર થયું હતું. ગુજરાતના પૂર્વ મુખ્ય પ્રધાન અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ નહેરો માટે પૂરતું ધ્યાન આપેલું ન હોવાથી આજે ગુજરાતમાં ચોખાના વાવેતરમાં મોટો ફટકો પડ્યો છે.

આ વર્ષે વરસાદ વહેલો હોવાથી ચોખાનું વાવેતર 9 લાખ હેક્ટર આસપાસ થાય અને ચોમાસુ સારું રહેવાનું હોવાની શક્યતાના આધારે ઉત્પાદન 22થી 22.50 લાખ ટન ચોખા પાકી શકે છે. જોકે, ગુજરાતમાં કુલ અનાજનું વાવેતર ગયા વર્ષે ચોમાસામાં 13.47 લાખ હેક્ટરમાં 26.87 લાખ ટન અનાજ પેદા થવાની ધારણા હતી. જેમાં સૌથી વધુ ચોખાનું 19.44 લાખ ટન અનાજ પાકવાનું કૃષિ વિભાગે જાહેર કર્યું હતું. જે જુવાર, બાજરો, મકાઈ, રાગી અને નાના ધાન્ય 7.43 લાખ ટન હતું. આમ 35 ટકા અન્ય અનાજ અને 65 ટકા ચોખા પાકે છે.

તેથી ગુજરાતના ખેડૂતો હવે બાસમતી ચોખાની નવી જાતો મેળવવા પ્રયાસો કરે છે.

ગુજરાતની કમોદ અને પંખાળી જાતો સુગંધીત છે. દાણાની લંબાઈ અને રાંધ્યા પછી લંબાઈ દહેરાદૂન જેની નથી. જો રાંધ્યા પછી 2થી 2.50 ગણી લંબાઈ વધે તો નિકાસ થઈ શકે.

ગુજરાતની સુગંધ આપતી ચોખાની જાતોમાં જી આર 101, કમોદ 118, રેશમ બાસમતી, પુસા બાસમતી તથા જી એ આર 14 જાતો છે જેની ખૂબ સારી સુગંધ આવે છે. તેમ આણંદ કૃષિ વિશ્વ વિદ્યાલયના નવાગામ મુખ્ય ચોખા સંશોધન કેન્દ્ર ફોન નંબર 02694284278 નું માનવું છે.

નવાગામ ચોખા સંશોધન કેન્દ્રના વિજ્ઞાનીઓએ સુગંધિત ચોખાની નવી જાત જીએઆર 14 શોધી છે. હેક્ટરે 6 હજાર કિલો ઉત્પાદન આપે છે. સુગંધ સારી છે.

ગુજરાતમાં લગભગ 33 સુધારેલી ડાંગરની જાત છે. જેમાં જી આર 101, નર્મદા 1984 અને 1991 નવાગામની છે.

નવસારી કૃષિ વિશ્વ વિદ્યાલયમાં મુખ્ય ડાંગર સંશોધન કેન્દ્ર દ્વારા ડાંગરની દેશી જાતો લાલ કડા, સાઠી, રાજ બંગાળો, દુધમલાઈ, આંબામોર જેવી લુપ્ત થતી જાતોનું સીડ બેંક બનાવવામાં આવી રહી છે અને તેનું સંશોધન કરીને નવી જાત વિકસાવવામાં આવી રહી છે.

દક્ષિણ ગુજરાતમાં બ્લેક રાઈસનું વાવેતર ગયા વર્ષથી થવા લાગ્યું છે. જે અંગે પણ સંશોધન ચાલી રહ્યું છે. ખેડામાં સાંખેજ ગામે શીવરામ હરેશ પટેલે કાળા ચોખાનું બિયારણ મિઝોગમથી મંગાવીને વાવેલું હતું.
બાસમતી નિકાસ વિકાસ ફાઉન્ડેશન, મોદીપુરમ અને સરદાર વલ્લભભાઇ પટેલ યુનિવર્સિટી, કૃષિ અને ટેકનોલોજી, મેરઠ ખાતે બાસમતીના વિવિધ જાતોના વેચાણની શરૂઆત થઈ છે. ત્યાંથી ખેડૂતો બિયારણ ખરીદીને ધરૂ ખેતીની તૈયારી કરી શકે છે. જોકે, આ ચોખા માટે ઉત્તરભારતના જિલ્લાઓને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવે છે. આધારકાર્ડ સાથે ખેડૂતો માટે હેલ્પલાઇન નંબર 8630641798 શરૂ કરી છે. બેંકમાં પૈસા જમા કરાવીને ખેડૂત અહીં આવીને બિયારણ ખરીદી શકે છે.

જાતોમાં પુસા બાસમતી 1121, પુસા બાસમતી 1509, પુસા બાસમતી 1, પુસા બાસમતી 1637, પુસા બાસમતી 1728, પુસા બાસમતી 1718 જાતિના બીજ લઈ શકે છે. ગયા વર્ષે બાસમતી નિકાસ વિકાસ ફાઉન્ડેશન દ્વારા એક હજાર ક્વિન્ટલ બીજ આપ્યું હતું.

સરદાર વલ્લભભાઇ પટેલ કૃષિ અને ટેકનોલોજી યુનિવર્સિટીમાંથી પણ બિયારણ ખરીદી શકે છે. જેમાં પુસા બાસમતી 1509, પુસા બાસમતી 1121, પુસા બાસમતી 1718, પુસા બાસમતી 1937 અને પુસા બાસમતી 1 ના બીજ લઈ શકો છો. અહીં મૂળભૂત બીજની કિંમત કિલો દીઠ 70 રૂપિયા અને પ્રમાણિત બીજની કિંમત 65 રૂપિયા પ્રતિ કિલો રહેશે. બીજ દસ કિલોના પેકેટોમાં ઉપલબ્ધ છે. બીજ માટે દિનેશકુમાર 9897609022, સુરેશચંદ: 9456262925 સાથે વાત કરીને પછી જ ખરીદી કરવાનું નક્કી કરવું કારણ કે ઉત્તર ભારતના ખેડૂતોને પ્રથમ બિયારણ આપવામાં આવે છે. ગુજરાતના કૃષિ રાજ્ય પ્રધાન હોવા છતાં બાસમતી ચોખાનું બિયારણ આપવામાં આવતું નથી. દેશમાં 63 લાખ ટન બાસમતી ચોખા પાકે છે તેની સામે ગુજરાતના ખેડૂતો બાસમતી ચોખા બહુ ઓછા પકવે છે.

ભારતીય કૃષિ સંશોધન પરિષદ દ્વારા અત્યાર સુધીમાં 29 બાસમતીની જાતો શોધવામાં આવી છે જેમાં પૂસા બાસમતી 1 અને બાસમતી 1637 જાત સારી છે. 22થી 25 ક્વિન્ટલ ઉત્પાદન આપે છે.[:en]Gandhinagar, 9 May 2021

With the onset of monsoon, this time in 2021-22, rice cultivation will be the highest among the cereal crops in Gujarat. Last year, in 2020-21, the Agriculture Department estimated production of 19.44 lakh tonnes of rice in 8.37 lakh hectares. Which was 2322 kg production per hectare. In summer, rice-paddy is cultivated in Gujarat, but it is about 8% as compared to monsoon. Productivity in summer comes to 3 thousand kg. Gujarat has a total yield of 21.50 lakh tonnes of rice. In which basmati share is very less. Now farmers are searching for Basmati rice seeds.

After the arrival of the Narmada Canal, the area under rice has grown by barely 2 lakh hectares. In the monsoon of 2000-01, rice was cultivated on 5.90 lakh hectares. If the canals had been built, the cultivation and production of basmati rice in Gujarat would have been better. But that did not happen. In 2009-10, monsoon – kharif rice was planted in 4.24 lakh hectares.

Considering the possibility of good rains earlier this year, rice cultivation maybe around 9 lakh hectares. Based on the possibility of a good monsoon, the production is likely to be 22 to 22.50 lakh tonnes. However, the total grain sowing in Gujarat was expected to be 26.87 lakh tonnes in 13.47 lakh hectares in the monsoon last year. The highest yield of 19.44 lakh tonnes of rice was declared by the Department of Agriculture. Jowar, millet, maize, ragi, and small grains were 7.43 lakh tonnes. Thus 35 percent of other grains and 65 percent of rice are harvested.

Therefore, farmers of Gujarat are now trying to get new varieties of Basmati rice.

The kamod and winged varieties of Gujarat are fragrant. The length of grain and the length after cooking is not the same as that of Dehradun basmati. If the length increases from 2 to 2.50 times after cooking, it can be exported.

Gujarat’s aromatic rice varieties include GR101, Kamod 118, Resham Basmati, Pusa Basmati and GAR14 which have very good aroma. It is believed to be from the Navagam Main Rice Research Center (K ​​phone number 02694284278) of Anand Krishi Vishwa Vidyalaya.

Scientists at Navgam Rice Research Center have discovered a new variety of fragrant rice, GAR14. The yield is 6 thousand kg per hectare. The scent is good.

There are about 33 improved varieties of rice and rice in Gujarat. Of which GR 101, Narmada 1984 and 1991 belong to Navagam.

Endangered varieties of indigenous varieties like Lal Kada, Sathi, Raj Bengal, Dudhamalai, Ambor are being discovered by the main paddy research center at Navsari Agricultural University.

Black rice has been planted in South Gujarat since last year. On which research is also being done. In Sankhej village of Kheda, Shivram Haresh Patel ordered black rice seeds from Mizoram.

Sale of various varieties of Basmati has started at Basmati Export Development Foundation, Modipuram and Sardar Vallabhbhai Patel University, Agriculture and Technology, Meerut. From there, farmers can buy seeds and prepare them for the cultivation of Dharu. However, districts of North India are preferred for this rice. The helpline number 8630641798 has been started for farmers with Aadhaar cards. The farmer can come here and buy seeds by depositing money in the bank.

Varieties can take Pusa Basmati 1121, Pusa Basmati 1509, Pusa Basmati 1, Pusa Basmati 1637, Pusa Basmati 1728, Pusa Basmati 1718. One thousand quintal seed was donated last year by the Basmati Export Development Foundation.

Sardar Vallabhbhai Patel can also buy seeds from the University of Agriculture and Technology. In which you can take seeds of Pusa Basmati 1509, Pusa Basmati 1121, Pusa Basmati 1718, Pusa Basmati 1937, and Pusa Basmati 1. The price of the original seed will be Rs 70 per kg and that of the certified seed will be Rs 65 per kg. The seeds are available in ten kg packets. Decide to buy only after talking to Dinesh Kumar 9897609022, Suresh Chand: 9456262925 for seeds as the first seeds are given to the farmers of North India. Despite being the Minister of State for Agriculture in Gujarat, Basmati rice seeds are not provided. Unlike the 63 million tonnes of basmati rice produced in the country, farmers in Gujarat grow very little basmati rice.

So far 29 varieties of basmati have been discovered by the Indian Council of Agricultural Research out of which Pusa Basmati 1 and 1637 Basmati varieties are good. Yields range from 22 to 25 quintals.[:hn]गांधीनगर, 9 मई 2021

मानसून की शुरुआत के साथ, इस बार 2021-22 में, चावल की खेती गुजरात में अनाज की फसलों में सबसे अधिक होगी। पिछले साल, 2020-21 में, कृषि विभाग ने 8.37 लाख हेक्टेयर में 19.44 लाख टन चावल के उत्पादन का अनुमान लगाया था। जो प्रति हेक्टेयर 2322 किलोग्राम उत्पादन था। गर्मियों में, गुजरात में चावल – धान की खेती की जाती है, लेकिन मानसून की तुलना में यह लगभग 8% है। गर्मियों में उत्पादकता 3 हजार किलो तक आती है। गुजरात में कुल 21.50 लाख टन चावल की पैदावार है। जिसमें बासमती का हिस्सा बहुत कम है। अब किसान बासमती चावल के बीज की तलाश कर रहे हैं।

नर्मदा नहर के आने के बाद, चावल का रकबा मुश्किल से 2 लाख हेक्टेयर बढ़ा है। 2000-01 के मानसून में, 5.90 लाख हेक्टेयर में चावल की खेती की गई थी। यदि नहरों का निर्माण किया गया होता, तो गुजरात में बासमती चावल की खेती और उत्पादन बेहतर होता। लेकिन वैसा नहीं हुआ। 2009-10 में, मानसून – खरीफ चावल 4.24 लाख हेक्टेयर में लगाया गया था।

इस वर्ष की शुरुआत में बारिश अच्छी होने की संभावना देखते, चावल की खेती लगभग 9 लाख हेक्टेयर हो सकती है। अच्छे मानसून की संभावना के आधार पर उत्पादन 22 से 22.50 लाख टन होने की संभावना है। हालांकि, गुजरात में कुल अनाज की बुवाई पिछले साल मानसून में 13.47 लाख हेक्टेयर में 26.87 लाख टन होने की उम्मीद थी। कृषि विभाग द्वारा सबसे अधिक 19.44 लाख टन चावल की उपज घोषित की गई। ज्वार, बाजरा, मक्का, रागी और छोटे अनाज 7.43 लाख टन थे। इस प्रकार 35 प्रतिशत अन्य अनाज और 65 प्रतिशत चावल काटा जाता है।

इसलिए गुजरात के किसान अब बासमती चावल की नई किस्में लेने की कोशिश कर रहे हैं।

गुजरात की कमोद और पंखली किस्में सुगंधित हैं। अनाज की लंबाई और पकाने के बाद की लंबाई देहरादून बासमती जैसी नहीं है। यदि खाना पकाने के बाद लंबाई 2 से 2.50 गुना बढ़ जाती है, तो इसे निर्यात किया जा सकता है।

गुजरात की सुगंधित चावल किस्मों में GR101, कामोद 118, रेशम बासमती, पूसा बासमती और GAR14 शामिल हैं जिनकी सुगंध बहुत अच्छी है। आनंद कृषि विश्व विद्यालय के नवागाम मुख्य चावल अनुसंधान केंद्र (के फोन नंबर 02694284278 ) से ऐसा ही माना जाता है।

नवगाम चावल अनुसंधान केंद्र के वैज्ञानिकों ने सुगंधित चावल, GAR14 की एक नई किस्म की खोज की है। प्रति हेक्टेयर 6 हजार किलो उपज मिलती है। खुशबू अच्छी है।

गुजरात में धान-चावल की लगभग 33 उन्नत किस्में हैं। जिनमें से जीआर 101, नर्मदा 1984 और 1991 नवगाम के हैं।

नवसारी कृषि विश्वविद्यालय में मुख्य धान अनुसंधान केंद्र द्वारा लाल काडा, सथी, राज बंगाल, दुधमलाई, अंबोर जैसे देशी किस्मों की लुप्तप्राय किस्मों की लुप्तप्राय किस्मों की खोज की जा रही है।

दक्षिण गुजरात में पिछले साल से काले चावल लगाए गए हैं। जिस पर शोध भी किया जा रहा है। खेड़ा के सांखेज गांव में, शिवराम हरेश पटेल ने मिज़ोगम से आदेश देकर काले चावल के बीज लगाए थे।

बासमती निर्यात विकास फाउंडेशन, मोदीपुरम और सरदार वल्लभभाई पटेल विश्वविद्यालय, कृषि और प्रौद्योगिकी, मेरठ में बासमती की विभिन्न किस्मों की बिक्री शुरू हो गई है। वहां से, किसान बीज खरीद सकते हैं और धारू की खेती के लिए तैयार कर सकते हैं। हालांकि, उत्तर भारत के जिलों को इस चावल के लिए पसंद किया जाता है। आधार कार्ड वाले किसानों के लिए हेल्पलाइन नंबर 8630641798 शुरू किया गया है। बैंक में पैसा जमा करके किसान यहां आकर बीज खरीद सकता है।

किस्मों में पूसा बासमती 1121, पूसा बासमती 1509, पूसा बासमती 1, पूसा बासमती 1637, पूसा बासमती 1728, पूसा बासमती 1718 बीज ले सकते हैं। बासमती एक्सपोर्ट डेवलपमेंट फाउंडेशन द्वारा पिछले साल एक हजार क्विंटल बीज दान किया गया था।

सरदार वल्लभभाई पटेल कृषि और प्रौद्योगिकी विश्वविद्यालय से बीज भी खरीद सकते हैं। जिसमें आप पूसा बासमती 1509, पूसा बासमती 1121, पूसा बासमती 1718, पूसा बासमती 1937 और पूसा बासमती 1 के बीज ले सकते हैं। मूल बीज की कीमत 70 रुपये प्रति किलोग्राम और प्रमाणित बीज की कीमत 65 रुपये प्रति किलोग्राम होगी। बीज दस किलो के पैकेट में उपलब्ध हैं। दिनेश कुमार से बात करने के बाद ही खरीदने का निर्णय करें 9897609022, सुरेशचंद: 9456262925 बीज के लिए क्योंकि पहले बीज उत्तर भारत के किसानों को दिए जाते हैं। गुजरात में कृषि राज्य मंत्री होने के बावजूद, बासमती चावल के बीज प्रदान नहीं किए जाते हैं। देश में पैदा होने वाले 63 लाख टन बासमती चावल के विपरीत, गुजरात में किसान बहुत कम बासमती चावल उगाते हैं।

भारतीय कृषि अनुसंधान परिषद द्वारा अभी तक बासमती की 29 किस्मों की खोज की गई है जिसमें से पूसा बासमती 1 और बासमती 1637 किस्में अच्छी हैं। पैदावार 22 से 25 क्विंटल होती है।[:]