[:gj]સીલીકોસીસથી મોતનું વળતર ચૂકવવા માનવ અધિકાર પંચને 10 વર્ષ લાગ્યા[:en]It took the Human Rights Commission 10 years to pay the death penalty from silicosis[:hn]सिलिकोसिस से मौत की सजा का भुगतान करने में मानवाधिकार आयोग को 10 साल लग गए[:]

[:gj]આરોગ્ય અધિકાર સંસ્થા દ્વારા નોંધાયેલી ફરિયાદના લાંબા 10 વર્ષો સુધી રાહ જોયા પછી, રાષ્ટ્રીય માનવાધિકાર પંચે (એનએચઆરસી) જિલ્લા કલેક્ટર, ભરૂચ, ગુજરાતને નિર્દેશ આપ્યો છે કે, પુષ્ટિ પામેલા ચાર લોકોના વળતર નજીકના વારસદારને ચૂકવવામાં આવે. મજૂર વિભાગ, રાજસ્થાન સરકાર સાથે જીવલેણ વ્યાવસાયિક રોગ સિલિકોસિસને કારણે મૃત્યુનાં કિસ્સા વધી રહ્યાં છે અને સરકાર કેટલી બેદરકાર છે તે તેના પરથી સ્પષ્ટ થાય છે.

27 મે, 2010 ના રોજ, વડોદરાના પીપલ્સ ટ્રેનિંગ એન્ડ રિસર્ચ સેન્ટર (પીટીઆરસી)ના જગદીશ પટેલ દ્વારા ફાઇલ કરાઈ, એનએચઆરસીને ફરિયાદ 2007 અને 2009 ની વચ્ચે મૃત્યુ પામેલા ચાર કામદારોની કરી હતી : રાજુ ઝવેરભાઇ પટેલ, 37 (મૃત્યુની તારીખ ફેબ્રુઆરી 9, 2007), અમરસીંગ ડાભાભાઇ ગોહિલ (62; મે 9, 2009), રાજુભાઇ મગનભાઇ રાઠોડ (32; નવેમ્બર 25, 2009) અને યુસુફ અલીમોહમદ નૂર (43; ફેબ્રુઆરી 10, 2009).

જંબુસર તાલુકા સાથે સંકળાયેલા આ ચાર કામદારો પોલિશિંગ યુનિટમાં નોકરી કરતા હતા, જ્યાં ઘાતક સિલિકાના સંપર્કમાં આવતાં બીમાર થતાં, તેઓ તેમના વતન ગામ પરત ફર્યા હતા અને ત્યાં તેમનું પીડાદાયક મૃત્યુ થયું હતું. કોઈ વળતર આપવામાં આવ્યું ન હતું.

એનએચઆરસીએ 27 જાન્યુઆરી, 2020 ના રોજ આ બાબતે વિચારણા કરી હતી. ભરૂચ જિલ્લા કલેક્ટરને રાજસ્થાનના જયપુરની લેબર ઓથોરિટીઝ પાસે આ મુદ્દો ઉઠાવવાનો નિર્દેશ આપવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો, જેથી મૃતક વ્યક્તિઓના નંબરને યોગ્ય નાણાકીય વળતર ચૂકવવામાં આવે. જો કે, એનએચઆરસી ભલામણ ચૂકવવાની રકમનો ઉલ્લેખ કરતી નથી.

એનએચઆરસીની ભલામણ “નિરાશાજનક” છે, હવે આશાની એકમાત્ર કિરણ રાજસ્થાન સરકારે પસાર કરેલી ન્યુમોકોનિઓસીસ નીતિ છે અને 2 ઓક્ટોબર, 2019 ના રોજ તેનું અનાવરણ કરાયું છે. ખંભાતમાં અને ખંભાતના ગામડાઓમાં કામ કરતા કામદારોને સીલીકોસીસ નામની જીવલેણ બીમારી લાગુ પડી છે .સીલીકોસીસની બીમારીની કોઈ ચોક્કસ દવા શોધાઈ નથી. સીલીકોસીસે અહીં એવો આંતક ફેલાવ્યો છે કે ઘણા પરિવારોમાં ઘરમાં કોઈ પુરુષ બચ્યો નથી. તેમ જગદીશ પટેલે જણાવ્યું હતું.[:en]After waiting for 10 long years of a complaint filed by a health rights organization, the National Human Rights Commission (NHRC) has directed the district collector, Bharuch, Gujarat, to take up the matter of paying compensation to the next of kin (NoK) of four confirmed cases of deaths due to the fatal occupational disease silicosis with the labour department, Rajasthan government.
Filed by Jagdish Patel of the People’s Training and Research Centre (PTRC), Vadodara, on May 27, 2010, the complaint to NHRC was regarding the four workers who had died between 2007 and 2009: Raju Zaverbhai Patel, 37 (date of death February 9, 2007), Amarsing Dabhaibhai Gohil (62; May 9, 2009), Rajubhai Maganbhai Rathod (32; November 25, 2009) and Yusuf Alimohammad Nur (43; February 10, 2009).
In a detailed complaint, Patel said that the four workers, belonging to the Jambusar taluka, were employed in agate polishing units in Jaipur, where exposure to lethal silica is “very high”. On being sick, they returned to their native village and died a painful death, without larger society taking note of it.

Patel said, “During our field work, we visited the families of the workers, talked to them at length to collect the occupational history and treatment papers including x-rays. We sent these x-rays and occupational history to medical experts separately to seek their opinion.”
Following the PTRC complaint, the process of paying compensation turned into a bureaucratic quagmire, with the district collector, Bharuch, asking NoK of the four deceased persons to visit the office of the Industrial Safety and Health, Bharuch, to report about their case. NoK faced several hurdles, included submission of claim under the Workmen’s Compensation Act in Jaipur, and inability to find out the exact name and address of the employers.
“After a long silence”, said Patel, “NHRC considered the matter on January 27, 2020. It decided to direct the Bharuch district collector to take up the matter with the Labour Authorities of Jaipur, Rajasthan, for payment of appropriate monetary compensation to NoK of the deceased persons. However, the NHRC recommendation does not specify the amount to be paid.”
Pointing out that the NHRC recommendation is “disappointing”, Patel added, the only ray of hope now is the pneumoconiosis policy, passed by the Rajasthan government, and unveiled on October 2, 2019.[:hn]एक स्वास्थ्य अधिकार संगठन द्वारा दायर शिकायत के 10 लंबे वर्षों के इंतजार के बाद, राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोग (NHRC) ने जिला कलेक्टर, भरूच, गुजरात को निर्देश दिया है कि वे परिजनों (NoK) को मुआवजे का भुगतान करने का मामला उठाएं। श्रम विभाग, राजस्थान सरकार के साथ घातक व्यावसायिक रोग सिलिकोसिस के कारण मौतों के चार मामलों की पुष्टि की।

27 मई, 2010 को वडोदरा के पीपुल्स ट्रेनिंग एंड रिसर्च सेंटर (PTRC) के जगदीश पटेल द्वारा दायर, NHRC की शिकायत उन चार श्रमिकों के बारे में थी जिनकी मृत्यु 2007 और 2009 के बीच हुई थी: राजू झवेरभाई पटेल, 37 (मृत्यु तिथि) 9, 2007), अमरसिंह दाभाई गोहिल (62; 9 मई, 2009), राजुभाई मगनभाई राठौड़ (32, 25 नवंबर, 2009) और यूसुफ अलिमोहम्मद नूर (43; 10 फरवरी, 2009)।

एक विस्तृत शिकायत में, पटेल ने कहा कि जंबूसर तालुका से संबंधित चार श्रमिकों को जयपुर में एज पॉलिशिंग इकाइयों में नियुक्त किया गया था, जहां घातक सिलिका का संपर्क “बहुत अधिक” है। बीमार होने पर, वे अपने पैतृक गाँव लौट आए और बड़े पैमाने पर समाज को ध्यान में रखते हुए एक दर्दनाक मौत हो गई।

PTRC शिकायत के बाद, मुआवजे का भुगतान करने की प्रक्रिया एक नौकरशाही दलदल में बदल गई।

NHRC ने 27 जनवरी, 2020 को इस मामले पर विचार किया। मृतक व्यक्तियों के NoK को उचित मौद्रिक मुआवजे के भुगतान के लिए, जयपुर, राजस्थान के श्रम अधिकारियों के साथ मामले को उठाने के लिए भरूच जिला कलेक्टर को निर्देश देने का निर्णय लिया गया। हालाँकि, NHRC अनुशंसा भुगतान की जाने वाली राशि को निर्दिष्ट नहीं करती है।

एनएचआरसी की सिफारिश “निराशाजनक” है, पटेल ने कहा, आशा की एकमात्र किरण अब राजस्थान सरकार द्वारा पारित न्यूमोकोनियोसिस नीति है, और 2 अक्टूबर, 2019 को इसका अनावरण किया गया।[:]