[:gj]સ્થાનિક ચુંટણીમાં કોંગ્રેસને હરાવનારા પક્ષોનો ઇતિહાસ[:en]History of parties defeating Congress in local elections[:hn]स्थानीय चुनावों में कांग्रेस को हराने वाली पार्टियों का इतिहास[:]

[:gj]ગાંધીનગર, 23 ઓગષ્ટ 2022

ગુજરાતના ગ્રામ્ય અને શહેરી વિસ્તારોમાં સ્થાનિક સ્વરાજની ચૂંટણીઓમાં નાના અને કોંગ્રેસથી અલગ પક્ષોએ રાજ ચલાવ્યું છે. ભૂતકાળમાં જિલ્લા પંચાયત. તાલુકા પંચાયતો, નગરપાલિકાઓમાં કોંગ્રેસ સિવાયના પક્ષોએ રાજ કર્યું હતું.

સામ્યવાદી

ભાવનગરમાં 1968માં ભિન્ન વિચારધારાવાળા પણ કોંગ્રેસ વિરોધી 5 પક્ષોનો મોરચો જીત્યો હતો. મહુવા અને સાવરકુંડલા તાલપકા પંચાયતમાં પ્રજા સમાજવાદી પક્ષ રાજ કરી ચૂક્યો છે.
પાલીતાણા તાલુકામાં સામ્યવાદી પક્ષ શાસન કરી ચૂક્યો છે.

જનસંઘની શરૂઆત

ગુજરાતમાં પ્રથમ વખત જનસંઘની જીત બોટાદ નગરપાલિકામાં 1967માં થઈ હતી. આર એસ એસની પાંખ જનસંઘ હતો. હવે ભાજપ છે. ભાવનગર જિલલાનો ભાગ બોટાદ હતો, હવે જિલ્લાનું વડુ મથક છે. બોટાદમાં 1967-68ની ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસના સ્થાને ભાજપના પૂરોગામી પક્ષ જનસંઘનો પ્રથમ વિજય થયો હતો. આજ સમયમાં રાજકોટમાં પણ તત્કાલીન જનસંઘનું શાસન હતું. જનસંઘ રાજકોટમાં પણ હતી.

મહુવા

ભાવનગર જિલ્લાના મહુવામાં 1964 સુધી પ્રજા સમાજવાદી પક્ષનું શાસન હતું. મહુવાએ જસવંત મહેતા અને છબીલદાસ મહેતાનો ગઢ ગણાતો હતો. જેઓ પક્ષીથી કોંગ્રેસમાં ગયા હતા. મહુવા નગરપાલિકાના યુવા પ્રમુખ ઈબ્રાહીમ કલાણીયા હતા. મહુવાની તમામ બેઠકો પ્રજાવાદી સમાજવાદી પક્ષ – પ્રસોપાને મળી હતી.

સામ્યવાદી રાજ

ભાવનગર જિલ્લાના પાલીતાણા નગરપાલિકામાં 1962 પહેલા સામ્યવાદી પક્ષનું શાસન હતું.
પાલીતાણામાં 1980માં થોડા સમય માટે સીપીએમનું શાસન પણ આવ્યું હતું. ભાવનગર જિલ્લાના સામ્યવાદી પક્ષના મોટા ભાગના આગેવાનો ઈ.એમ.એસ. નામ્બુદ્વિપાદ અને જ્યોતિબસુની આગેવાની હેઠળ સામ્યવાદી પક્ષ (માર્ક્સવાદી) એટલે કે સીપીએમમાં પક્ષાંતર કર્યું હતું.

સામ્યવાદી ધારાસભ્ય

1972માં ઈંદિરાના મોજા વચ્ચે વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં જૈનોના તીર્થધામ પાલીતાણાની વિધાનસભાની બેઠક પર બટુક વોરા ધારાસભ્ય ચૂંટાયા હતા. દાતરડા અને ડુંડાના નિશઆન સાથે સામ્યવાદી પક્ષના ઉમેદવાર તરીકે ચૂંટણી જીત્યા હતા. 1975માં તેઓ હારી ગયા હતા.
બટુક વોરા પત્રકાર હતા. છાપામાં કટાર લેખક હતા. તેઓ સામ્યવાદી વિચારધારાને વફાદાર રહ્યા હતા.

સાવરકુંડલા

સાવરકુંડલા 1996 પહેલા ભાવનગર જિલ્લામાં હતું, પછી અમરેલીમાં લઈ જવાયું છે. 1957થી 1967 સુધીના સમયમાં સાવરકુંડલા નગરપાલિકામાં તમામ બેઠકો જીતી પ્રજા સમાજવાદી પક્ષે શાસન ચલાવ્યું હતું. પાલિકાના પ્રમુખ પદે નવિનચંદ્ર રવાણી હતા. નવિનચંદ્ર રવાણી 1962 અને 1967માં ધારાસભાની અને 1967માં સંસદની ચૂંટણી હાર્યા હતા.

1970 પછી રવાણી જૂથ કોંગ્રેસમાં ભળ્યું હતું. 1972માં નવિનચંદ્ર રવાણી ધારાસભ્ય બન્યા હતા. 1973માં નાયબ પ્રધાન પણ બન્યા હતા. 1975ની વિધાનસભા ચૂંટણી હારી ગયા હતા. નવિનચંદ્ર રવાણી 1980 અને 1985માં ઈન્દિરા કોંગ્રેસના ઉમેદવાર તરીકે લોકસભાની ચૂંટણી જીતી હતી.

1962માં પ્રજા સમાજવાદી પક્ષનો પડકાર છતાં કોંગ્રેસનું શાસન જળવાયું હતું.

સંયુક્ત મોરચાની શરૂઆત

1967માં યુનિવર્સિટી આંદોલન ભાનગર નગરપાલિકાની ચૂંટણીમાં 40 બેઠકો માટે 5 પક્ષોનો મોરચો બનાવાયો હતો. જેમાં 1952માં જનસંઘ પક્ષ બન્યો હતો. કટોકટી બાદ 977માં જનતા પક્ષમાં વિલિન થઈ ગયો હતો. 1980માં ભારતીય જનતા પક્ષના નામે નવો અવતાર લીધો હતો.
ખેતી મુક્ત બજારના સૂત્રવાળો સંપૂર્ણ જમણેરી પક્ષ ગણાતા સ્વતંત્ર પક્ષ, બીજા જમણેરી અને આર.એસ.એસ.ની છૂપી પાંખ જનસંઘ, ડાબેરી વિચારધારા ધરાવતો સામ્યવાદી પક્ષ, ડો. રામ મનોહર લોહિયાનો સંયુક્ત સમાજવાદી પક્ષ હતો અને ચંદ્રશેખરનો પ્રજા સમાજવાદી પક્ષ મોરચામાં સામેલ હતો.

સંયુક્ત મોરચાના 26 કોર્પોરેટરો અને કોંગ્રેસના 13 કોર્પોરેટરો જીત્યા હતા.

સામ્યવાદી પક્ષના 12 કોર્પોરેટરો જીત્યા હતા.
સ્વતંત્ર પક્ષના 1 કોર્પોરેટલ જીત્યા હતા.
સામ્યવાદી પક્ષના નીરૂ પટેલ અને સંયુક્ત સમાજવાદી પક્ષના કનુ ઠક્કર તો બે વોર્ડમાંથી ચૂંટણી લડી જીત્યા હતા. પ્રથમ વર્ષ માટે પ્રમુખ કે મેયર તરીકે સામ્યવાદી પક્ષના લડાયક મહિલા નેતા નીરૂ પટેલ હતા.

ઉપપ્રમુખ તરીકે પ્રજા સામ્યવાદી પક્ષના હેતસ્વીની મહેતા ચૂંટાયા હતા.
ખડી સમિતિના અધ્યક્ષ પદે એસ.એસ.પી.ના લડાયક નેતા કનુ ઠક્કર હતા.
બાંધકામ સમિતિના અધ્યક્ષ જનસંઘના નગીન શાહ હતા. બીજા વર્ષે તમામ હોદ્દેદારો બદલાયા હતા.

1982 બાદ ભાવનગર નગરપાલિકાને મહાનગરપાલિકા બનાવી હતી. ત્યારે બીન પક્ષીય સમિતિનું શાસન હતું. 1985ની ભાવનગર મહાનગરપાલિકાની પ્રથમ ચૂંટણીમાં 51 કોર્પોરેટરોમાંથી કોંગ્રેસના 23 હતા. કોંગ્રેસે અપક્ષોના ટેકાથી શાસન ચલાવ્યું હતું. 1995થી ૫ ભાવનગર મહાનગરપાલિકામાં ભાજપનું શાસન છે.

ધોરાજી

1967માં રાજકોટની ધોરાજી નગરપાલિકામાં ડાબેરી ઉમેદવારો જીત્યા હતા.

અમદાવાદ

ગુજરાતના રાજકિય કેન્દ્ર અમદાવાદમાં મહાગુજરાતની લડત બાદની પ્રથમ ચૂંટણીમાં મહાગુજરાત જનતા પરિષદને 1962માં બહુમતી મળી હતી. મહાગુજરાતની લડત લડનાર સંગઠન મહાગુજરાત જનતા પરિષદ હતી. 1967માં ફરી કોંગ્રેસની સત્તા આવી હતી.

રાજકોટ

સૌરાષ્ટ્રના રાજકિય કેન્દ્ર રાજકોટ મહાનગરપાલિકામાં એક જ વખત કોંગ્રેસ આવી છે. રાજકોટમાં 2000થી 2005 સુધી કોંગ્રેસનું શાસન આવ્યું હતું. બાકી ભાજપની સત્તા રહી છે. ગુજરાતના રાજકિય ઇતિહાસમાં સતત સત્તા પર રહેવાની આ વિરલ ઘટના છે.

જૂનાગઢ

જૂનાગઢમાં જનસંઘ કોંગ્રેસ ભાજપે સત્તા ભોગવી છે.

જામનગર

જામનગરમાં 1967થી 1972માં અપક્ષો સત્તા ચલાવતાં હતા.

વડોદરા

વડોદરા – સુરત સહિતના સ્થળોએ કોંગ્રેસની સત્તા રહી હતી. 1995થી ભાજપનું શાસન છે.

ભાજપનું એકચક્રી શાસન કેમ

ગજરાતના લોકો પ્રાદેશિક પક્ષોને હવે નાણાં આપતાં બંધ થઈ ગયા છે. વળી 37 પ્રાદેશિક પક્ષોમાંથી 2022માં ગુજરાતનો એક પણ પ્રાદેશીક પક્ષ નથી. ગુજરાતમાં કેશુભાઈ પટેલ અને શંકરસિંહ વાઘેલા પ્રાદેશિક પક્ષને સંભાળવામાં નિષ્ફળ ગયા બાદ હવે ગુજરાતનાં પ્રાદેશિક પક્ષ રહ્યાં નથી. ભાઈલાલભાઈ પટેલનો સ્વતંત્ર પક્ષ, ચીમનભાઈનો કિમલોપ-જનતાદળ, કેશુભાઈનો ગુજરાત પરિવર્તન પક્ષ, શંકરસિંહ વાઘેલાએ રચેલી ત્રીજી પાર્ટીઓ 8થી 12 ટકાથી વધુ મતો મેળવી શકી નહોતી.

આમ આદમી પક્ષ

સુરત મહાનગરપાલિકામાં 27 બેઠકો જીતીગાંધીનગરની ચૂંટણીમાં આપને 21.7 ટકા મત મળ્યા હતા.

2021માં જિલ્લા પંચાયતમાં ભાજપની પાસે 800 બેઠકો થઈ છે. કોંગ્રેસની 169 થઈ છે.

તાલુકા પંચાયતમાં ભાજપને 3351 બેઠકો સાથે 52.27 ટકા અને કોંગ્રેસને 1252 બેઠકો સાથે 38.82 ટકા મત મળેલા છે. આમ આદમી પક્ષને 31 બેઠક મળી છે. કુલ 4771 બેઠકો હતી.

નગરપાલિકાની 2720 બેઠકોમાંથી ભાજપને 52.7 ટકા મત સાથે 2085 બેઠક મળી છે. કોંગ્રેસને 29.09 ટકા મત સાથે 388 બેઠક મળી છે. એનસીપીને 0.5 ટકા મત સાથે 5, સમાજવાદી પક્ષને 0.83 ટકા મત સાથે 14 બેઠક, આમ આદમી પક્ષને 4.16 ટકા મત સાથે 9 બેઠક, ઔવૈસીને 0.7 ટકા મત સાથે 17 બેઠક મળી છે. અપક્ષોને 1.19 ટકા મત સાથે 24 બેઠક લઈ ગયા છે.

2010માં કુલ 4778માંથી ભાજપ પાસે 2460 જન પ્રતિનિધિઓ હતા. તે વર્ષ 2015માં ઘટીને 1718 થઈ ગયા હતા. જ્યારે કોંગ્રેસના 1428થી વધીને 2102 થયા હતા.

2015ની સ્થાનિક સ્વરાજ્યની – મહાનગર પાલિકા, પાલિકા અને પંચાયતોની ચૂંટણીમાં જનાધાર 4.59 ટકા વધી ગયો હતો. આથી ભાજપને પાલિકા-પંચાયતોની ચૂંટણીઓમાં મોટાભાગની સંસ્થાઓ ગુમાવી હતી. ભાજપના મતમાં 1.25 ટકાનો ઘટાડો થયો હતો. કોંગ્રેસને 31માંથી 23 જિલ્લા પંચાયત, 221માંથી 151 તાલુકા પંચાયત અને 12 પાલિકામાં સત્તા મેળવી હતી. મિજાજ બદલતાં વલણમાં છેવટે કોંગ્રેસનું વજન વધ્યું હતું.

2021માં ભાજપને જિલ્લા પંચાયતમાં 54.19 ટકા મતો મળ્યા હતા. કોંગ્રેસને 39.17 ટકા મતો મલ્યા છે. આમ આદમી પક્ષને 2.66 ટકા મતો મળ્યા છે.

2002નું હિન્દુત્વ ચૂંટણીમાં ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસને માત્ર 35.38 ટકા જ મત મળ્યાં હતા. જે 2015ના અંતે વધીને 43.52 ટકા થયો હતો. આમ હિંદુત્વની અસર મતદારો પર ભારે હતી. જે આજે 2021માં પણ સવાર છે. 2021માં ઘટીને 39 ટકા થઈ ગયો છે. 4 ટકા જનાધાર ઘટી ગયો છે.

ગુજરાતની 2019ની 26 લોકસભા બેઠકમાં બીજેપીને 62.21 ટકા, કોંગ્રેસને 32.11 ટકા, નોટાને 1.38 ટકા, બીએસપીને 0.86 ટકા, એનસીપીને 0.09 ટકા, સીપીઆઈને 0.02 ટકા મતો મળ્યા હતા. અપક્ષો અને અન્યને 3.34 ટકા મતો મળ્યા હતા. આમ બે પક્ષોને જ પ્રજા પસંદ કરે છે.[:en]Gandhinagar, 23 August 2022

Local Swaraj elections in rural and urban areas of Gujarat have been ruled by smaller and separate parties of the Congress. In the past, the Zilla Panchayats, Taluka Panchayats, Municipalities were ruled by non-Congress parties.

Communist

In 1968, a front of 5 anti-Congress parties with different ideologies won in Bhavnagar. Praja Samajwadi Party has earlier ruled in Mahuva and Savarkundla Talpak Panchayats. The Communist Party has ruled Palitana Taluk earlier.

Jan Sangh started

Jan Sangh’s first victory in Gujarat was in 1967 in Botad Municipality. The Jana Sangh was a branch of the RSS. Now it is BJP. Botad was a part of Bhavnagar district, which is now the district headquarters. In the 1967–68 elections in Botad, the Jana Sangh was successful in its first victory. During this time Rajkot was also ruled by the then Jana Sangh.

Mahuva

Praja Samajwadi Party was ruling for 5 years till 1964 in Mahuva of Bhavnagar district. Mahuva was considered the stronghold of Jaswant Mehta and Chhabildas Mehta. Who later went to Congress and Janata side. Ibrahim Kalaniya was the youth president of Mahuva Municipality. All the seats of Mahuva went to Prajawadi Samajwadi Party – Prasopa’s account.

Communist regime

The Palitana municipality of Bhavnagar district was ruled by the Communist Party before 1962. Palitana was also briefly ruled by the CPM in the 1980s. Most of the leaders of the Communist Party of Bhavnagar district were E.M.S. Nambudweep and joined the Communist Party (Marxist) ie CPM under the leadership of Jyotibasu.

Communist legislator

In 1972, in the midst of the Indira wave, Batuk Vora was elected MLA from the Jain Tirth seat of Palitana in the assembly elections. He won the election as a candidate of the Communist Party. He lost in 1975.
Batuk Vora was a journalist. He was a columnist in the newspaper. Till then he remained loyal to the communist ideology.

Savarkundla

Savarkundla was in Bhavnagar district before 1996, then shifted to Amreli. From 1957 to 1967, the Praja Samajwadi Party ruled the Savarkundla municipality, winning all seats. Navinchandra was the chairman of Ravani Municipality. Navinchandra Ravani lost the elections to the Legislative Assembly in 1962 and 1967 and to the Parliament in 1967.

Despite the challenge of Praja Samajwadi Party in 1962, the Congress rule in Savarkundla continued.

After 1970, Ravani joined the Congress with the group. Navinchandra Ravani became MLA in 1972. In 1973, Ravani also became the Deputy Chief Pradhan. Ravani lost the 1975 assembly elections. Navinchandra Ravani won the Lok Sabha elections in 1980 and 1985 as an Indira Congress candidate.

The beginning of a united front

In 1967, the University Movement formed a front of 5 parties for 40 seats in the Bhavnagar municipal election. Jana Sangh Party was formed in 1952. The Jana Sangh merged with the Janata Party in 1977. He was the leader of the Sansangha, in 1980, the Sangh took a new avatar as the Bharatiya Janata Party.
The Samantha Party, which is supposed to be a completely right-wing party with the slogan of agrarian free market, Jana Sangh, another hidden wing of the RSS, Jana Sangh, a Communist party with a left-wing ideology, Dr. Ram Manohar Lohia’s United Socialist Party and Chandrashekhar’s Praja Samajwadi Party were involved in the front.

26 corporators from United Front and 13 from Congress won. 12 councilors of the Communist Party won. The Independent Party won 1 Corporate. Neeru Patel of Communist Party and Kanu Thakkar of Samyukta Samajwadi Party won the elections from two wards. One of the Communist Party’s extremist women leaders was Niru Patel for the first year as president or mayor.

Hetswini Mehta of Praja Communist Party was elected vice-president. The Khadi Committee was headed by Kanu Thakkar, a militant leader of the SSP. The Chairman of the Nirman Samiti was Nagin Shah of Jana Sangh. In the second year all the office bearers were changed.

After 1982, Bhavnagar Municipality was made a Municipal Corporation. Then there was the rule of a joint party committee. In the first Bhavnagar Municipal Corporation elections in 1985, out of 51 corporators, Congress had 23. Congress ruled with the support of independents. Since 1995, the Bhavnagar municipality has been ruled by the BJP.

Dhoraji

In 1967, Left candidates won the Dhoraji Municipality of Rajkot.

Ahmedabad

The Mahagujarat Janata Parishad won a majority in 1962 in the first election after the Mahagujarat struggle in Ahmedabad, the political center of Gujarat. Mahagujarat Janata Parishad was the organization that fought a battle called Mahagujarat to separate Gujarat from Mumbai state. Congress again came to power in 1967. BJP since 1987. Was Mayor of Congress for 5 years in between

Rajkot

The Congress has come only once in Rajkot Municipality, the political center of Saurashtra. Rajkot was ruled by Congress from 2000 to 2005. BJP remains in power. This is a rare event in the political history of Gujarat to be in power continuously.

Junagadh

Jana Sangh, Congress, BJP have won in Junagadh.

Jamnagar

Independents ruled Jamnagar from 1967 to 1972. First Congress then BJP rule.

Vadodara

Congress was in power in many places including Vadodara-Surat. BJP is ruling since 1995.

Why BJP since 1990

People of Gujarat have now stopped giving money and votes to regional parties. Also, out of 37 regional parties in the country, Gujarat does not have a single regional party in 2022. After Keshubhai Patel and Shankersinh Vaghela failed to handle the regional party in Gujarat, there are no more regional parties in Gujarat. Bhailabhai Patel’s Swatantra Party, Chimanbhai’s Kimlop-Janata Dal, Keshubhai’s Gujarat Change Party, Shankarsinh Vaghela’s Third Party could not get more than 8-12 per cent votes.

Aam Aadmi Party

AAP got 21.7 per cent votes in Gandhinagar elections, winning 27 seats in Surat Municipal Corporation. 8 There is no better place in the metropolis than Surat. Aam Aadmi Party is not visible in 250 city elections.

In 2021, the BJP has 800 seats in the Zilla Panchayat. Congress has 169.

In Taluka Panchayat, BJP got 52.27 percent votes with 3351 seats and Congress got 38.82 percent votes with 1252 seats. Aam Aadmi Party has got 31 seats. There were a total of 4771 seats.

Out of 2720 seats in the municipal corporation, BJP has won 2085 seats with 52.7 percent votes. Congress got 388 seats with 29.09 percent votes. NCP got 5 seats with 0.5 percent votes, Samajwadi Party got 14 seats with 0.83 percent votes, Aam Aadmi Party got 9 seats with 4.16 percent votes, Awaisi got 17 seats with 0.7 percent votes. Independent candidates have secured 24 seats with 1.19 per cent votes.

In 2010, the BJP had 2460 representatives out of a total of 4778. In 2015 it came down to 1718. While the number of Congress increased from 1428 to 2102.

In the 2015 Local Self-Government – Metropolitan Municipalities, Municipal Corporations and Panchayats elections, voter turnout increased by 4.59 percent. Therefore, the BJP lost most of the institutions in the elections to the Palika-Panchayats. BJP’s votes fell by 1.25 percent. The Congress won 23 out of 31 district panchayats, 151 out of 221 taluka panchayats and 12 municipalities. In the changing mood, the Congress eventually gained weight.

In 2021, the BJP got 54.19 percent of the votes in the district panchayat. Congress got 39.17 percent votes. Aam Aadmi Party got 2.66 percent votes.

In the 2002 Hindutva elections, the Congress got only 35.38 percent of the votes. Which increased to 43.52 percent at the end of 2015. Thus the impact of Hindutva was enormous on the voters. Which is also falling into 2021 today. This has come down to 39 percent in 2021. The population has decreased by 4%.

In Gujarat’s 26th Lok Sabha seat in 2019, BJP got 62.21 percent, Congress 32.11 percent, NOTA 1.38 percent, BSP 0.86 percent, NCP 0.09 percent, CPI 0.02 percent. Independents and others got 3.34 percent votes. Thus people choose only two parties.[:hn]गांधीनगर, 23 अगस्त 2022

गुजरात के ग्रामीण और शहरी इलाकों में स्थानीय स्वराज चुनावों में कांग्रेस के छोटे और अलग दलों का शासन रहा है। पूर्व में जिला पंचायत तालुका पंचायतों, नगर पालिकाओं पर गैर-कांग्रेसी दलों का शासन था।

कम्युनिस्ट

1968 में भावनगर में अलग-अलग विचारधारा वाले 5 कांग्रेस विरोधी दलों के एक मोर्चे की जीत हुई थी। प्रजा समाजवादी पार्टी पहले महुवा और सावरकुंडला तलपक पंचायतों में शासन कर चुकी है। पलिताना तालुक में कम्युनिस्ट पार्टी पहले  शासन कर चुकी है।

जनसंघ की शुरुआत

गुजरात में जनसंघ की पहली जीत 1967 में बोटाद नगर पालिका में हुई थी। जनसंघ आरएसएस की एक शाखा थी। अब बीजेपी है। बोटाद भावनगर जिले का एक हिस्सा था, जो अब जिला मुख्यालय है। बोटाद में 1967-68 के चुनावों में, जनसंघ पहली जीत में सफल रही। इस दौरान राजकोट पर भी तत्कालीन जनसंघ का शासन था।

महुवा

भावनगर जिले के महुवा में 1964 तक 5 साल में प्रजा समाजवादी पार्टी का शासन था। महुवा को जसवंत मेहता और छबिलदास मेहता का गढ़ माना जाता था। जो बाद में कांग्रेस और जनता पक्ष में गए। इब्राहिम कलानिया महुवा नगर पालिका के युवा अध्यक्ष थे। महुवा की सभी सीटें प्रजावादी समाजवादी पार्टी – प्रसोपा के खाते में गईं थी।

कम्युनिस्ट शासन

भावनगर जिले की पालिताणा नगरपालिका पर 1962 से पहले कम्युनिस्ट पार्टी का शासन था। 1980 के दशक में पालिताणा पर भी कुछ समय के लिए सीपीएम का शासन था। भावनगर जिले की कम्युनिस्ट पार्टी के अधिकांश नेता ई.एम.एस. नंबूद्वीप और ज्योतिबासु के नेतृत्व में कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी) यानी सीपीएम में शामिल हो गए।

कम्युनिस्ट विधायक

1972 में इंदिरा की लहर के बीच बटुक वोरा विधानसभा चुनाव में पालिताणा की जैन तीर्थ सीट से विधायक चुने गए। उन्होंने कम्युनिस्ट पार्टी के उम्मीदवार के रूप में चुनाव जीता। वह 1975 में हार गए।
बटुक वोरा पत्रकार थे। वे अखबार में एक स्तंभकार थे। अत तक वह कम्युनिस्ट विचारधारा के प्रति वफादार रहे।

सावरकुंडला

सावरकुंडला 1996 से पहले भावनगर जिले में था, फिर अमरेली में स्थानांतरित हो गया। 1957 से 1967 तक, प्रजा समाजवादी पार्टी ने सभी सीटों पर जीत हासिल करते हुए सावरकुंडला नगरपालिका पर शासन किया। नवीनचंद्र रवाणी नगर पालिका के अध्यक्ष थे। नवीनचंद्र रवाणी 1962 और 1967 में विधान सभा और 1967 में संसद के चुनाव हार गए।

सावरकुंडला में 1962 में प्रजा समाजवादी पार्टी की चुनौती के बावजूद कांग्रेस का शासन कायम रहा।

1970 के बाद रवाणी समूह के साथ कांग्रेस में शामिल हो गया। 1972 में नवीनचंद्र रवाणी विधायक बने। 1973 में रवाणी उप मुख्य प्रधान भी बने। रवाणी 1975 के विधानसभा चुनाव हार गए। 1980 और 1985 में इंदिरा कांग्रेस के उम्मीदवार के रूप में नवीनचंद्र रवाणी ने लोकसभा चुनाव जीता।

संयुक्त मोर्चा की शुरुआत

1967 में, विश्वविद्यालय आंदोलन ने भावनगर नगरपालिका चुनाव में 40 सीटों के लिए 5 दलों का एक मोर्चा बनाया। 1952 में जनसंघ पार्टी हुंई। जनसंघ का 1977 में जनता पार्टी में विलय हो गया। संनसंघ के नेता थे उन्होने 1980 में भारतीय जनता पार्टी के रूपमें संघ ने नया अवतार लिया।
सामन्था पार्टी, जो कृषि मुक्त बाजार के नारे के साथ पूरी तरह से दक्षिणपंथी पार्टी मानी जाती है, जनसंघ, ​​एक और और आरएसएस की छिपी हुई विंग जनसंघ, वामपंथी विचारधारा वाली कम्युनिस्ट पार्टी, डॉ। राम मनोहर लोहिया की यूनाइटेड सोशलिस्ट पार्टी और चंद्रशेखर की प्रजा समाजवादी पार्टी मोर्चे में शामिल थीं।

यूनाइटेड फ्रंट के 26 और कांग्रेस के 13 नगरसेवक जीते। कम्युनिस्ट पार्टी के 12 पार्षद जीते। निर्दलीय पार्टी ने 1 कॉर्पोरेट जीता। कम्युनिस्ट पार्टी के नीरू पटेल और संयुक्त समाजवादी पार्टी के कानू ठक्कर ने दो वार्डों से चुनाव जीता। अध्यक्ष या महापौर के रूप में पहले वर्ष के लिए कम्युनिस्ट पार्टी की एक उग्रवादी महिला नेता नीरू पटेल थीं।

प्रजा कम्युनिस्ट पार्टी की हेतस्विनी मेहता उपाध्यक्ष चुनी गईं। खडी कमेटी के अध्यक्ष एसएसपी के उग्रवादी नेता कानू ठक्कर थे। निर्माण समिति के अध्यक्ष जनसंघ के नागिन शाह थे। दूसरे वर्ष में सभी पदाधिकारियों को बदल दिया गया।

1982 के बाद भावनगर नगर पालिका को महानगरपालिका बना दिया गया। तब एक संयुक्त पार्टी कमेटी का शासन था। 1985 के पहले भावनगर नगर निगम चुनाव में 51 नगरसेवकों में से कांग्रेस के पास 23 थे। कांग्रेस ने निर्दलीय के समर्थन से शासन किया। 1995 के बाद से, भावनगर नगरपालिका पर भाजपा का शासन रहा है।

धोराजी

1967 में राजकोट के धोराजी नगर पालिका में वामपंथी उम्मीदवारों ने जीत हासिल की थी।

अहमदाबाद

महागुजरात जनता परिषद ने 1962 में गुजरात के राजनीतिक केंद्र अहमदाबाद में महागुजरात संघर्ष के बाद पहले चुनाव में बहुमत हासिल किया। महागुजरात जनता परिषद वह संगठन थी जिसने मुंबई राज्य से गुजरात को अलग करने के लिये  महागुजरात नामक लड़ाई लड़ी थी। 1967 में कांग्रेस फिर सत्ता में आई। 1987 से भाजपा है। बीच में 5 साल कोंग्रेस के मेयर रहेय़

राजकोट

सौराष्ट्र के राजनीतिक केंद्र राजकोट नगर पालिका में कांग्रेस सिर्फ एक बार आई है। राजकोट में 2000 से 2005 तक कांग्रेस का शासन रहा। भाजपा सत्ता में बनी हुई है। गुजरात के राजनीतिक इतिहास में लगातार सत्ता में रहने की यह एक दुर्लभ घटना है।

जूनागढ़

जूनागढ़ में जनसंघ, कांग्रेस, बीजेपी ने जीत हासिल की है.

जामनगर

1967 से 1972 तक निर्दलीय ने जामनगर पर शासन किया था। पहले कोंग्रेस बाद में भाजपा का राज है।

वडोदरा

वडोदरा-सूरत समेत कई जगहों पर कांग्रेस सत्ता में थी। भाजपा 1995 से शासन कर रही है।

1990 से क्यों बीजेपी

गुजरात के लोगों ने अब क्षेत्रीय दलों को पैसा और वोट देना बंद कर दिया है। साथ ही, देश के 37 क्षेत्रीय दलों में से, गुजरात में 2022 में एक भी क्षेत्रीय दल नहीं है। केशुभाई पटेल और शंकरसिंह वाघेला के गुजरात में क्षेत्रीय दल को संभालने में विफल रहने के बाद, गुजरात में कोई और क्षेत्रीय दल नहीं हैं। भाईलभाई पटेल की स्वतंत्र पार्टी, चिमनभाई की किमलोप-जनता दल, केशुभाई की गुजरात चेंज पार्टी, शंकरसिंह वाघेला की तीसरी पार्टी को 8 से 12 फीसदी से ज्यादा वोट नहीं मिल सके.

आम आदमी पार्टी

गांधीनगर चुनाव में आप को 21.7 फीसदी वोट मिले, सूरत नगर निगम में 27 सीटों पर जीत हासिल की। 8 महानगर में सुरत के अलावा अच्छा स्थान नहीं है। 250 शहर के चुनाव में आम आदमी पक्ष नहीं दीखती है।

2021 में जिला पंचायत में बीजेपी के पास 800 सीटें हैं. कांग्रेस के पास 169 हैं।

तालुका पंचायत में बीजेपी को 3351 सीटों के साथ 52.27 फीसदी वोट मिले और कांग्रेस को 1252 सीटों के साथ 38.82 फीसदी वोट मिले. आम आदमी पार्टी को 31 सीटें मिली हैं. कुल 4771 सीटें थीं।

नगर निगम की 2720 सीटों में से बीजेपी ने 52.7 फीसदी वोटों के साथ 2085 सीटें जीती हैं. कांग्रेस को 29.09 फीसदी वोटों के साथ 388 सीटें मिली थीं. एनसीपी को 0.5 फीसदी वोट के साथ 5 सीटें मिलीं, समाजवादी पार्टी को 0.83 फीसदी वोट के साथ 14 सीटें मिलीं, आम आदमी पार्टी को 4.16 फीसदी वोट के साथ 9 सीटें मिलीं, अवैसी को 0.7 फीसदी वोट के साथ 17 सीटें मिलीं. निर्दलीय उम्मीदवारों ने 1.19 फीसदी वोटों के साथ 24 सीटें हासिल की हैं.

2010 में, भाजपा के पास कुल 4778 में से 2460 प्रतिनिधि थे। 2015 में यह घटकर 1718 रह गई। जबकि कांग्रेस की संख्या 1428 से बढ़कर 2102 हो गई।

2015 के स्थानीय स्वशासन – महानगर पालिकाओं, नगर निगमों और पंचायतों के चुनावों में, मतदाता मतदान में 4.59 प्रतिशत की वृद्धि हुई। इसलिए, पालिका-पंचायतों के चुनावों में भाजपा ने अधिकांश संस्थानों को खो दिया। बीजेपी के वोट 1.25 फीसदी गिरे. कांग्रेस ने 31 जिला पंचायतों में से 23, 221 तालुका पंचायतों में से 151 और 12 नगर पालिकाओं में जीत हासिल की। बदलते मिजाज में कांग्रेस ने अंततः वजन बढ़ाया।

2021 में जिला पंचायत में बीजेपी को 54.19 फीसदी वोट मिले थे. कांग्रेस को 39.17 फीसदी वोट मिले। आम आदमी पार्टी को 2.66 फीसदी वोट मिले।

2002 के हिंदुत्व चुनाव में कांग्रेस को सिर्फ 35.38 फीसदी वोट मिले थे. जो 2015 के अंत में बढ़कर 43.52 प्रतिशत हो गया। इस प्रकार हिंदुत्व का प्रभाव मतदाताओं पर भारी पड़ा। जो आज 2021 में ढल भी रहा है। 2021 में यह घटकर 39 प्रतिशत हो गया है। 4 फीसदी आबादी घटी है।

2019 में गुजरात की 26वीं लोकसभा सीट पर बीजेपी को 62.21 फीसदी, कांग्रेस को 32.11 फीसदी, नोटा को 1.38 फीसदी, बसपा को 0.86 फीसदी, एनसीपी को 0.09 फीसदी, भाकपा को 0.02 फीसदी वोट मिले. निर्दलीय व अन्य को 3.34 प्रतिशत वोट मिले। इस प्रकार लोग केवल दो पार्टियों को चुनते हैं।[:]