[:gj]વિધાનસભા 2022ના ઉમેદવારોના ગુના, સંપત્તિ અને શિક્ષણ કેવા છે[:]

[:gj]અમદાવાદ,તા.24 નવેમ્બર-2022, ગુરુવાર

ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણીને બસ ગણતરીના દિવસો બાકી છે ત્યારે ADR (એસોસિયેશન ફોર ડેમોક્રેટીક રિફર્મ) દ્વારા પ્રથમ તબક્કાના ઉમેદવારોનો રિપોર્ટ જાહેર કરાયો છે. જેમાં તેમનો ગુનાહિત ઈતિહાસ સહિત, શૈક્ષણિક લાયકાત, આવક અને સંપત્તિને લઈને ખુલાસા કરવામાં આવ્યાં છે. ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણીના પ્રથમ તબક્કામાં 1 ડિસેમ્બરે 89 બેઠકો પર મતદાન થશે. આ 89 બેઠકો માટે કુલ 788 ઉમેદવારો મેદાનમાં છે, જેમાં 167 ઉમેદવારો સામે ફોજદારી કેસ નોંધાયેલા છે. તેમાંથી 100 ઉમેદવારો પર હત્યા અને બળાત્કાર જેવા ગંભીર આરોપો છે.

2017 કરતા 2022માં ગંભીર ગુનાઓના ઉમેદવાર વધુ છે.

ગુજરાત ઇલેક્શન વોચ અને એડીઆરએ 89 મતવિસ્તારોમાં પ્રથમ તબક્કામાં ચૂંટણી લડતા તમામ 788 ઉમેદવારોના પોતાના સોગંદનામાનું વિશ્લેષણ કર્યું છે. વિશ્લેષણ કરાયેલા 788 ઉમેદવારોમાંથી 167 (21%) ઉમેદવારોએ પોતાની સામે ફોજદારી કેસ જાહેર કર્યા છે. 2017ની ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણીના તબક્કા 1 માં, વિશ્લેષણ કરાયેલા 923 ઉમેદવારોમાંથી 137 (15%) એ પોતાની વિરુદ્ધ ફોજદારી કેસ જાહેર કર્યા હતા,” અહેવાલમાં જણાવાયું છે. વધુમાં, 100 (13%) ઉમેદવારોએ ગંભીર ફોજદારી કેસો જાહેર કર્યા છે, જ્યારે 2017ની ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણીના પ્રથમ તબક્કામાં 78 હતા.

કુલ મતવિસ્તારોમાંથી ઓછામાં ઓછા 28%, એટલે કે 25 બેઠકો ‘રેડ એલર્ટ’ છે – જ્યાં ત્રણ કે તેથી વધુ ઉમેદવારોએ પોતાની સામે ફોજદારી કેસ જાહેર કર્યા છે.

નવ ઉમેદવારોએ મહિલાઓ વિરુદ્ધ અપરાધ સંબંધિત કેસ જાહેર કર્યા છે અને ત્રણ સામે હત્યા સંબંધિત કેસ છે. કુલ 12 ઉમેદવારો સામે હત્યાના પ્રયાસ (IPCની કલમ 307) સંબંધિત કેસ ચાલી રહ્યા છે.

AAPના 88 ઉમેદવારો માંથી 32 ઉમેદવારો (36 ટકા) સામે ગુના દાખલ છે

કોંગ્રેસના 89 ઉમેદવારોમાંથી 31 (35 ટકા) સામે ગુના દાખલ

જ્યારે ભાજપના 89 ઉમેદવારો માંથી 14 ઉમેદવાર (16 ટકા) સામે ગુના દાખલ

BTP ના 14 ઉમેદવારોમાંથી 4 ઉમેદવાર (29ટકા) ઉમેદવાર સામે ગુના દાખલ

61 અપક્ષો ફોજદારી આરોપોનો સામનો કરી રહ્યા છે અને 35 ગંભીર ફોજદારી કેસોનો સામનો કરી રહ્યા છે.

21 ટકા ઉમેદવારો સામે ફોજદારી કેસ છે જ્યારે 13 ટકા ઉમેદવારો સામે ગંભીર આરોપો છે.

આમ આદમી પક્ષના 35 ટકા ઉમેદવારો સામે ફોજદારી કેસ છે. આવા 20 ટકા ઉમેદવારો સામે ગંભીર આરોપો છે. અહેવાલો અનુસાર, કોંગ્રેસ પ્રથમ તબક્કામાં તમામ 89 બેઠકો પર ચૂંટણી લડી રહી છે અને 31 ઉમેદવારો પર ફોજદારી કેસ છે.

ભાજપે પણ 14 કલંકિત પર દાવ લગાવ્યો છે.

સત્તાધારી ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) પણ પ્રથમ તબક્કાની ચૂંટણીમાં તમામ બેઠકો પર ચૂંટણી લડી રહી છે. એડીઆરના અહેવાલ મુજબ, ભાજપે ગુનાહિત પૂર્વજો સાથે 14 ઉમેદવારોને મેદાનમાં ઉતાર્યા છે. ટકાવારીની દ્રષ્ટિએ આ સંખ્યા 16 ટકા છે.

ભારતીય ટ્રાઇબલ પાર્ટી (BTP) પ્રથમ તબક્કામાં 14 બેઠકો પર ચૂંટણી લડી રહી છે અને તેના ચાર ઉમેદવારો (29 ટકા) સામે ફોજદારી કેસ છે. તેના સાત ટકા ઉમેદવારો સામે ગંભીર ગુનાહિત કેસ છે.

2017ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં, પ્રથમ તબક્કામાં 15 ટકા ઉમેદવારો સામે અપરાધિક મામલા હતા, જ્યારે 8 ટકા વિરૂદ્ધ ગંભીર અપરાધિક કેસ હતા.

ગંભીર ફોજદારી કેસ ધરાવતા ઉમેદવારોમાં જનક તલાવિયા (ભાજપ), વસંત પટેલ (કોંગ્રેસ), અમરદાસ દેસાણી (અપક્ષ)નો સમાવેશ થાય છે. ગુનાહિત રેકોર્ડ ધરાવતા અન્ય ઉમેદવારોમાં ભાજપના પુરુષોત્તમ સોલંકી, કોંગ્રેસના ગનીબેન ઠાકોર અને જીજ્ઞેશ મેવાણી, AAPના ગોપાલ ઈટાલિયા અને અલ્પેશ કથેરિયાનો સમાવેશ થાય છે.

2017ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં, કોંગ્રેસ, ભાજપ અને BTP એ પ્રથમ તબક્કામાં અનુક્રમે 36, 25 અને 67 ટકા ઉમેદવારો સામે ફોજદારી કેસ દાખલ કર્યા હતા.

સુપ્રીમ કોર્ટના 25મી સપ્ટેમ્બર, 2018ના આદેશના અનુસંધાનમાં ચૂંટણી પંચના નિર્દેશો મુજબ, તમામ રાજકીય પક્ષોએ તેમની વેબસાઈટ પર પેન્ડિંગ ફોજદારી કેસ અને આવા ઉમેદવારોની પસંદગીના કારણોની માહિતી અપલોડ કરવી ફરજિયાત છે. આ સાથે માહિતી એક સ્થાનિક અને એક રાષ્ટ્રીય દૈનિકમાં પ્રકાશિત કરવાની અને સત્તાવાર સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર અપલોડ કરવાની પણ જરૂર છે.

ADR ચીફ અનિલ વર્માએ કહ્યું કે આ સૂચનાઓનું યોગ્ય રીતે પાલન કરવામાં આવી રહ્યું નથી. અમે નોંધ્યું છે કે સ્થાનિક અખબારોમાં માહિતી ગુજરાતીમાં પ્રકાશિત થાય છે, પરંતુ જાહેરાતો અંગ્રેજીમાં છે. ઉપરાંત, આવી માહિતીની ‘ફોન્ટ’ સાઈઝ 12 હોવી જોઈએ, પરંતુ તે ઘણી નાની ફોન્ટ સાઈઝમાં પ્રકાશિત થાય છે.

એસોસિએશન ફોર ડેમોક્રેટિક રિફોર્મ્સ (એડીઆર)ના અહેવાલ મુજબ, આ કેટેગરીના માત્ર 8 ટકા ઉમેદવારો છેલ્લી ચૂંટણીમાં ગંભીર ગુનાની શ્રેણીમાં હતા. તેમની સામે પાંચ વર્ષથી વધુ સજાપાત્ર ગુનાઓ, બિનજામીનપાત્ર ગુનાઓ, હત્યા માટે ઉશ્કેરણી, ચૂંટણી સંબંધિત ગુનાઓ, સરકારી તિજોરીને નુકસાન પહોંચાડવા સહિતના ગુનાઓ માટે કેસ નોંધવામાં આવ્યા છે.

મહિલાઓ સામેના ગુના

કુલ 9 મહિલા ઉમેદવારની સામે મહિલાઓ સામે અત્યાચારના ગુનાઓ દાખલ છે

મર્ડરને લગતા ગુનાઓ – 3

મહિલાઉમેદવારો સામે IPC -302 મુજબ ના ગુનાઓ દાખલ થયેલા છે,

જ્યારે 12 ઉમેદવારની સામે IPC 307 મુજબના ગુનાઓ દાખલ થયેલા છે, તેવું ઉમેદવારોએ જાહેર કર્યું છે.

25 વિધાનસભા મતક્ષેત્રોમાં ત્રણ થી વધુ ઉમેદવારો ગુનાઇત ઇતિહાસ ધરાવે છે,એટલે એમને રેડ એલર્ટ મતક્ષેત્રો કહેવામા આવ્યા છે.

2017 માં રેડ અલર્ટ મતક્ષેત્રોની સંખ્યા 21 (24%) હતી

અભ્યાસ

62 ટકા ઉમેદવારો માત્ર 5 થી 7 ધોરણ સુધી ભણેલા

માત્ર 23 ટકા ઉમેદવારો સ્નાતક થયા છે.

ઉમેદવારોની શૈક્ષણિક લાયકાત

ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણીના પ્રથમ તબક્કાનું મતદાન આગસમી 1 ડિસેમ્બરના રોજ યોજાશે. જેમાં ઉમેદવારી નોંધાવેલ 788 ઉમેદવારોની શૈક્ષણિક લાયકાત પર નજર કરીએ તો, તમામ ઉમેદવારો માંથી 492 ઉમેદવારો એટલે કે 62 ટકા ઉમેદવારો માત્ર 5 થી 7 ધોરણ સુધી જ ભણેલા છે. જયારે 185 ઉમેદવારો એટલે કે માત્ર 23 % ઉમેદવારો જ ગ્રેજ્યુએટ થયેલા છે. તો માત્ર 21 ઉમેદવારો ડિપ્લોમા હોલ્ડર છે. જ્યારે 53 ઉમેદવારોને માત્ર લખતા વાંચતાં આવડે છે, તો 37 ઉમેદવારો તો એવા છે જે સંપૂર્ણ નિરક્ષર છે.

મોટાભાગના ઉમેદવારોએ માત્ર 12મા ધોરણ સુધી જ અભ્યાસ કર્યોઃ એફિડેવિટનો અભ્યાસ પણ દર્શાવે છે કે આ વખતે મોટાભાગના ઉમેદવારોએ માત્ર પાંચમા ધોરણથી 12મા ધોરણ સુધી જ અભ્યાસ કર્યો છે. જેમાં 492 ઉમેદવારોનો સમાવેશ થાય છે. જ્યારે 185 ની લાયકાત સ્નાતક અને તેથી વધુ છે, 21 ઉમેદવારો ડિપ્લોમા ધારક છે, 58 ઉમેદવારો સાક્ષર છે. જો કે આ વખતે મહિલા ઉમેદવારોનું પ્રતિનિધિત્વ વધ્યું છે.

ADR રિપોર્ટમાં સૂચવવામાં આવ્યું છે કે લગભગ 62% (492) ઉમેદવારોએ તેમની શૈક્ષણિક લાયકાત વર્ગ 5 અને 12 ની વચ્ચે હોવાનું જાહેર કર્યું છે જ્યારે 185 (23%) એ તેમની શૈક્ષણિક લાયકાત ગ્રેજ્યુએશન અથવા તેથી વધુ હોવાનું જાહેર કર્યું છે. કુલ 21 ઉમેદવારો ડિપ્લોમા ધારક છે અને 53 ઉમેદવારોએ પોતાને માત્ર સાક્ષર જાહેર કર્યા છે જ્યારે 37 અભણ છે.

કરોડપતિઓ

211 ઉમેદવારો કરોડપતિ

વિધાનસભાન ચૂંટણીના પ્રથમ તબક્કાના 27 ટકા ઉમેદવાર કરોડપતિ હોવાનું સામે આવ્યું છે. જેમાં 2.88 કરોડ રૂપિયા ઉમેદવારોની સરેરાશ મિલકત હોવાનું જાણવા મળી રહ્યું છે.

73 ઉમેદવારો પાસે પાંચ કરોડથી વધુની સંપત્તિ છેઃ માત્ર ફોજદારી કેસમાં જ નહીં પરંતુ આ વખતે ચૂંટણી મેદાનમાં રહેલા ઉમેદવારો પૈસાના મામલે પણ અમીર છે. કુલ ઉમેદવારોમાંથી 73 ઉમેદવારો એવા છે કે જેમની પાસે પાંચ કરોડથી વધુની સંપત્તિ છે. 788માંથી 211 (27 ટકા) ઉમેદવારો કરોડપતિ છે. જેમાં સૌથી વધુ 79 ઉમેદવારો ભાજપના, 65 કોંગ્રેસ અને 38 AAPના છે. આ વખતે 77 પાસે બેથી પાંચ કરોડ, 125 પાસે 50 લાખથી બે કરોડ, 170 પાસે દસથી પચાસ લાખ અને 343 પાસે દસ લાખથી ઓછા છે. 2017માં આ આંકડો 21 ટકા હતો. તે સમયે, પ્રથમ તબક્કાના 923 ઉમેદવારોમાંથી, 198 કરોડપતિ હતા.

788 ઉમેદવારોમાંથી, 211 (27%) કરોડપતિ છે, જ્યારે 2017ની ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણીના તબક્કા 1માં 198 (21%) હતા.

રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, “અમારી ચૂંટણીમાં મની પાવરની ભૂમિકા એ હકીકત પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે તમામ મોટા રાજકીય પક્ષો શ્રીમંત ઉમેદવારોને ટિકિટ આપે છે.” દસ લાખ.

રિપોર્ટમાં એમ પણ જણાવવામાં આવ્યું છે કે ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણી 2022ના તબક્કા Iમાં લડતા ઉમેદવાર દીઠ સરેરાશ સંપત્તિ રૂ. 2.88 કરોડ છે, જે 2017માં રૂ. 2.16 કરોડ હતી.

ભાજપના ઉમેદવારોની સરેરાશ સંપત્તિ 13.40 કરોડ રૂપિયા છે, કોંગ્રેસ માટે તે 8.38 કરોડ રૂપિયા છે અને AAP માટે તે 1.99 કરોડ રૂપિયા છે.

ભાજપના ઉમેદવારો સૌથી વધુ કરોડપતિ

પ્રથમ તબક્કામાં ચૂંટણી લડતા ઉમેદવારોની સરેરાશ મિલકત 2.88 કરોડ છે. 2017માં આ આંકડો 2.16 કરોડ હતો.

સરેરાશ મિલકત પક્ષ પ્રમાણે BJPના કુલ 89 ઉમેદવારોની સરેરાશ મિલકત 13.40 કરોડ થાય છે.

જ્યારે કોંગ્રેસના 89 ઉમેદવારોની સરેરાશ મિલકત 8.38 કરોડ

AAPના 88 ઉમેદવારોની સરેરાશ મિલકત 1.99 કરોડ છે

જ્યારે ભારતીય ટ્રાઇયબલ પાર્ટી (BTP)ના 14 ઉમેદવારોની સરેરાશ મિલકત 23.39 કરોડ છે

પ્રથમ તબક્કાના 27 ટકા ઉમેદવાર કરોડપતિ, જુઓ સૌથી વધુ મિલકત કોની પાસે

રાજકોટ દક્ષિણના ભાજપના રમેશ ટીલાળા પાસે કુલ 175 કરોડની મિલકત

કોંગ્રેસના રાજકોટના ઉમેદવાર ઇન્દ્રનીલ રાજ્યગુરુ પાસે 162 કરોડની મિલકત

જામનગર જિલ્લાની માણાવદર બેઠકના ભાજપના ઉમેદવાર જવાહર ચાવડાની 130 કરોડની મિલકત

દ્વારકાના ભાજપના ઉમેદવાર પબુભા માણેક પાસે 115 કરોડની કુલ મિલકત

જામનગર ભાજપના ઉમેદવાર રિવાબા જાડેજા પાસે કુલ 97 કરોડ મિલકત

પારડીના ભાજપ ઉમેદવાર કનુ દેસાઈ પાસે 10 કરોડથી વધુની મિલકત

ઝીરો મિલકત ધરાવતા ઉમેદવારો

બહુજન સમાજ પાર્ટીના તાપીના રાકેશ ગામીત, કુલ મિલકત 1000 રૂપિયા

ભાવનગરના અપક્ષ ઉમેદવાર જયા બોરીચા પાસે 3000 રૂપિયા મિલકત

સૌથી વધુ દેવાદાર ઉમેદવારો

રાજકોટ પૂર્વના કોંગ્રેસના ઉમેદવાર ઇન્દ્રનીલ રાજ્યગુરુ

કચ્છના રાપરના કોંગ્રેસ ઉમેદવાર બચુ અરેઠીયા

સોમનાથ જિલ્લાની ગીર સોમનાથ ના આમ આદમી પાર્ટીના ઉમેદવાર જગમલ વાળા

મહિલાઓ

આ વખતે થોડી વધુ મહિલાઓ છે.

કુલ 69 મહિલાઓ – કુલ ઉમેદવારોના 9% – પ્રથમ તબક્કામાં ચૂંટણી લડી રહી છે, જે 2017 માં 57 હતી. મહિલાઓની ભાગીદારી વધી છે. 788 ઉમેદવારોમાં 69 (9%) મહિલા ઉમેદવારો પ્રથમ તબક્કામાં ચૂંટણી લડશે. 2017માં કુલ 923 પૈકી 57 (6%) મહિલા ઉમેદવારો હતા.

ઉંમર

277 (35%) ઉમેદવારોએ તેમની ઉંમર 25 થી 40 વર્ષની વચ્ચે જાહેર કરી છે જ્યારે 431 (55%) ઉમેદવારોએ તેમની ઉંમર 41 થી 60 વર્ષની વચ્ચે જાહેર કરી છે. 79 (10%) ઉમેદવારોએ તેમની ઉંમર 61 થી 80 વર્ષની વચ્ચે જાહેર કરી છે અને 1 ઉમેદવારે જાહેર કર્યું છે કે તેમની ઉંમર 80 વર્ષથી વધુ છે.

ADR ભલામણો

વિવિધ સમિતિઓ, નાગરિક સમાજ અને નાગરિકો દ્વારા સૂચિત પ્રશંસનીય ઉકેલો અપરાધીકરણની વર્તમાન સમસ્યાને ઉકેલવા માટે તાત્કાલિક પગલાં લેવા જોઈએ. ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતે “ન્યાય અને કાયદાના શાસન”ના અંતિમ સંરક્ષક હોવાને કારણે રાજકીય પક્ષો અને રાજકારણીઓને તેમની ઇચ્છાના સંપૂર્ણ અભાવ, નિંદનીય પૂર્વગ્રહ અને જરૂરી કાયદાઓની ગેરહાજરી માટે ઠપકો આપવો જોઈએ.

ખૂન, બળાત્કાર, દાણચોરી, લૂંટ, અપહરણ વગેરે જેવા જઘન્ય ગુનાઓમાં દોષિત ઉમેદવારોની કાયમી ગેરલાયકાત.

જાહેર કચેરીઓ માટે ચૂંટણી લડવા માટે વ્યક્તિઓને અયોગ્ય ઠેરવવા કે જેમની સામે ગંભીર ફોજદારી ગુનો કર્યો હોવાના આરોપો ઓછામાં ઓછા 5 વર્ષની જેલની સજાને પાત્ર છે, અને ચૂંટણીના ઓછામાં ઓછા 6 મહિના પહેલાં કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો છે.

આવા કલંકિત ઉમેદવારોને મેદાનમાં ઉતારનાર રાજકીય પક્ષોને આપવામાં આવતી કરમુક્તિ રદ થવી જોઈએ.

રાજકીય પક્ષોને માહિતી અધિકાર કાયદા હેઠળ લાવવા.

જો કોઈ રાજકીય પક્ષ જાણીજોઈને કલંકિત પૃષ્ઠભૂમિ ધરાવતા ઉમેદવારને મેદાનમાં ઉતારે તો તેની નોંધણી રદ કરવી અને તેની માન્યતા રદ કરવી.

રાજકીય પક્ષોએ વાર્ષિક ધોરણે તેમના પદાધિકારીઓના ગુનાહિત પૂર્વજોની માહિતી રેકોર્ડ કરવી જોઈએ અને આવા રેકોર્ડ જાહેર જનતા માટે ઉપલબ્ધ કરાવવું જોઈએ, જેમાં રદબાતલ રેકોર્ડનો સમાવેશ થાય છે.

ચૂંટણી એફિડેવિટ (ફોર્મ 26)માં ખોટી માહિતી આપનાર ઉમેદવારોને ગેરલાયક ઠેરવવા.

જે કેસમાં રાજકારણીઓ પર આરોપ મૂકવામાં આવ્યા છે તેનો સમયબદ્ધ નિકાલ સુનિશ્ચિત કરો.

23મી સપ્ટેમ્બર, 2013ના સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાનો અમલ (એટલે ​​​​કે ઇવીએમ પર નોટા બટનની જોગવાઈ) અક્ષરશઃ અને ભાવનામાં ખાતરી કરીને કે એ) જો NOTA મતદાનમાં કોઈપણ ઉમેદવાર કરતાં વધુ મતો આવે, તો કોઈ ઉમેદવારને ચૂંટાયેલા જાહેર કરવામાં ન આવે, અને નવી ચૂંટણી થવી જોઈએ. યોજવું b) નવી ચૂંટણીમાં, કોઈપણ ઉમેદવારને અગાઉની ચૂંટણીમાં લડવાની મંજૂરી આપવી જોઈએ નહીં જેમાં NOTA ને મહત્તમ મતો મળ્યા હોય.

25 સપ્ટેમ્બર, 2018 અને ફેબ્રુઆરી 13, 2020 ના રોજ ભારતના ચૂંટણી પંચને નિર્દેશ આપીને ‘રાજકીય પક્ષો દ્વારા પસંદ કરાયેલા ઉમેદવારો સામે ફોજદારી કેસોના પ્રકાશન તેમજ આવી પસંદગીના કારણો’ અંગેના સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશોનો અમલ યાદી બનાવવા માટે રાજકીય પક્ષો દ્વારા પસંદ કરાયેલા ઉમેદવારો, અખબારો, ટીવી ચેનલો, પક્ષની વેબસાઈટ વગેરેમાં કારણોની ખંતપૂર્વક પ્રસિદ્ધિ સહિત આવા પસંદગીના કારણો સાથે. સૂચિને ધાર્મિક રીતે તૈયાર કરવાની અને દરેક ચૂંટણી પછી સુપ્રીમ કોર્ટમાં સબમિટ કરવાની આવશ્યકતા છે, ડી) જાહેર નિરીક્ષણ માટે આ સૂચિને ECI વેબસાઇટ પર અપલોડ કરવી, e) અપૂરતી જાહેરાત, અમાન્ય અને સામાન્ય કારણો, રાજકીય પક્ષો પર લાદવામાં આવેલ ભારે નાણાકીય દંડ જીતવાની ક્ષમતાના આધારે ઉમેદવારોની પસંદગી અને f) રાજકીય પક્ષના પ્રભારી અધિકારીને અનુપાલન અહેવાલો સબમિટ કરવા પણ આવા ઉલ્લંઘનો માટે જવાબદાર ગણવા જોઈએ.

ભારતના ચૂંટણી પંચ અને તમામ રાજ્ય ચૂંટણી પંચોએ તમામ ચૂંટણીઓમાં તેને ફરજિયાત બનાવવું જોઈએ; સંસદીય, વિધાનસભા અને સ્થાનિક સંસ્થાઓની ચૂંટણીઓમાં દરેક મતદાન મથકની બહાર ઉમેદવારોના એફિડેવિટના સંક્ષિપ્ત સંસ્કરણો દર્શાવતા ડિસ્પ્લે બોર્ડ લગાવવામાં આવશે. ઉમેદવારના ગુનાહિત રેકોર્ડ, સંપત્તિ અને જવાબદારીઓ અને શૈક્ષણિક લાયકાતની વિગતો મતદાન મથક પર ફરજિયાતપણે દર્શાવવી જોઈએ.

ભારતના ચૂંટણી પંચે તેના ‘સિસ્ટમેટિક વોટર એજ્યુકેશન એન્ડ ઈલેક્ટોરલ પાર્ટિસિપેશન’ (SWEEP) તેમજ મતદાર જાગૃતિ અંગેના અન્ય રાષ્ટ્રીય અભિયાનો દ્વારા દરેક ચૂંટણી પહેલા મતદારોને જાણ કરવી જોઈએ અને સંવેદનશીલ બનાવવું જોઈએ કે (i) મત માટે રોકડ અથવા ભેટો મેળવવી અને મફત આપવી. ફોજદારી ગુનો છે, (ii) આવી બાબતો તેની વેબ એપ્લિકેશન દ્વારા ECIના ધ્યાન પર લાવવી જોઈએ, (iii) મતદારોને જાણ કરવી જોઈએ કે ઉમેદવારોના ગુનાહિત રેકોર્ડની માહિતી ECIની બહાર વેબસાઈટ પર ઉપલબ્ધ નથી. મતદાન મથકો અને અન્ય સ્ત્રોતો જેનો ઉપયોગ ECI કરી શકે છે.

ભારતમાં રાજકીય પક્ષોએ ચૂંટણીના ઓછામાં ઓછા 3 મહિના પહેલા ઉમેદવારોની યાદી જાહેર/પ્રકાશિત કરવી આવશ્યક છે.

મની અને મસલ પાવરની ભૂમિકા એ હકીકત પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ગુજરાતના પ્રથમ તબક્કાની ચૂંટણીમાં તમામ મુખ્ય રાજકીય પક્ષોએ 38% થી 89% ઉમેદવારો ઉભા રાખ્યા છે જેઓ કરોડપતિ છે અને 16% થી 36% ઉમેદવારો જેમણે પોતાની વિરુદ્ધ ફોજદારી કેસ જાહેર કર્યા છે. પૂર્ણ મની પાવર અને મસલ પાવર વચ્ચેની આ ગાઢ અને ખતરનાક સાંઠગાંઠ આપણી ચૂંટણી પ્રણાલીમાં એટલી હદે વણાઈ ગઈ છે કે લોકો વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં બાનમાં છે. પૈસા અને સ્નાયુ શક્તિએ ‘મુક્ત અને ન્યાયી ચૂંટણી’, ‘ભાગીદારીવાળી લોકશાહી’ અને ‘લેવલ પ્લેઇંગ ફિલ્ડ’ના સિદ્ધાંતોને નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. તેથી, વર્તમાન સંજોગો મતદારો દ્વારા વ્યાપક વિચાર-વિમર્શ માટે આહવાન કરે છે જેથી કરીને કલંકિત ઉમેદવારો અને અભદ્રતાવાળા ઉમેદવારોના પ્રવેશથી ચૂંટણીની પવિત્રતાની મજાક ઉડાવવામાં ન આવે.

સ્ત્રી અને પુરૂષો અંગે ઉમેદવારોની વિગતો

ક્રમ     પક્ષનું નામ     કૂલ ઉમેદવારો  પુરુષો  મહિલાઓ       % મહિલા

1              Independent     339         305         34           10%

2              INC         89           83           6              7%

3              BJP         89           80           9              10%

4              AAP       88           82           6              7%

5              BSP        57           50           7              12%

6              Rashtriya Samaj Paksha 5              4              1              20%

7              Log Party             5              3              2              40%

8              Sardar Vallabhbhai Patel Party    2              0              2              100%

9              Sanyukt Vikas Party         1              0              1              100%

10           JD(S)      1              0              1              100%

11           Others  112         112         0              0%

Total                      788         719         69           9%

વિમાનો

ગુજરાતમાં ચૂંટણીના માહોલમાં ભાડાની કારની ડિમાન્ડ વધી હોવાના રિપોર્ટ્‌સ અગાઉ આવ્યા હતા, પરંતુ હવે ઝડપથી એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ નેતાઓ પહોચી શકે તે માટે ચાર્ટર્ડ અને હેલિકોપ્ટરની ડિમાન્ડ પણ વધી ગઈ છે.

ગુજરાતમાં ૧ અને ૫ ડિસેમ્બરે બે તબક્કામાં મતદાન થવાનું છે, આ પહેલા રેલીઓ અને સભાઓનો ધમધમાટ શરુ થઈ ગયો છે. ચૂંટણી ગુજરાતમાં છે પરંતુ દેશભરમાંથી પાર્ટીઓના નેતા આવી રહ્યા છે. જેમના માટે ખાસ વ્યવસ્થાઓ પણ રાજકીય પક્ષો દ્વારા ઉભી કરવામાં આવી છે.

આ કારણે ચાર્ટર પ્લેન અને હેલિકોપ્ટરની ડિમાન્ડમાં ૫૦ ટકાનો વધારો થયો છે. પાછલા વર્ષોની જેમ નિશ્ચિત ફ્લાઈટમાં મુસાફરી કરવાના બદલે હવે નેતાઓ માટે સ્પેશિયલ ચાર્ટર પ્લેનની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે અને રાજ્યની અંદર એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ જવા માટે તેમના માટે હેલિકોપ્ટરની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, દિલ્હીના મુખ્યમંત્રી અને આપના પ્રમુખ અરવિંદ કેજરીવાલ તથા રાહુલ ગાંધી ગુજરાતના પ્રવાસે આવી રહ્યા છે. ચૂંટણી નજીક આવતા ચાર્ટર પ્લેનની માંગમાં વધારો થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

સૂત્રોનું કહેવું છે કે નવેમ્બરના પહેલા પખવાડિયામાં અમદાવાદ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પરથી ૪૦૦ જેટલી કોમર્શિયલ ફ્લાઈટે ઉડાન ભર્યું છે. આ પહેલા આખા ઓક્ટોબર મહિના દરમિયાન ૬૦૦ કોમર્શિયલ ફ્લાઈટે ઉડાન ભરી હતી, જેના કરતા આ વખતની સંખ્યામાં ત્રણગણો વધારો થયો છે.

અમદાવાદની એવિએશન ફર્મના એક સિનિયર અધિકારીએ આ અંગે વાત કરતા જણાવ્યું છે કે, પાછલા મહિને ડિફેન્સ એક્સપોની સાથે કોર્પોરેટ ઈવેન્ટ્‌સના કારણે ચાર્ટર પ્લેનની માંગ રહી હતી, મોટાભાગે ચાર્ટર પ્લેનનો ઉપયોગ રાજકીય નેતાઓ દ્વારા કરવામાં આવે છે. અઠવાડિયામાં ઓછામાં ઓછા ૫ દિવસ નેતાઓ માટે ચાર કલાકના ભાડા પર લેવામાં આવે છે.”

જાે કોઈ પાર્ટી એક દિવસ માટે ચાર્ટર પ્લેન ભાડે કરે છે તો તેની પાછળ ૧૫થી ૩૦ લાખ રૂપિયા સુધીનો ખર્ચ થાય છે. અહીં રસપ્રદ વાત એ છે કે પાછલા બે વર્ષમાં ચાર્ટર જેટ અને હેલિકોપ્ટરની માંગમાં અચાનક વધારો થયો છે, કંપનીઓને નવા વિમાન ખરીદવા માટે પ્રેરિત કર્યા છે, કારણ કે તેમની પાસે જેટલા વિમાન છે તે તેમામ બૂક થઈ ગયા છે. આ રીતે સતત માંગ વધતા એવિએશન ફર્મ વિમાનની સંખ્યામાં વધારો કરવા પર વિચાર કરી રહી છે.

ચાર્ટર વિમાનની ફર્મ સાથે જાેડાયેલા એક અધિકારીએ ઉમેર્યું કે, જાે અત્યારે ઓર્ડર કરવામાં આવે તો આગામી ૨ વર્ષમાં વિમાનની ડિલિવર થઈ શકે છે. ઘણી ફર્મ આ રીતે વિમાન ખરીદવા અંગે વિચાર કરી રહી છે. જાેકે, ત્યાં પણ કિંમતોમાં ૪૦%નો વધારો થયો છે.

ગજુ રાત ઈલેક્શન વોચ રરપોર્ટ તા: 24th November 2022

ગજુ રાત વવધાનસભા ચર્ૂં ણી – પ્રથમ તબક્કો

ઉમેદવારોના ગનુ ાઇત ઇવતહાસ, શક્ષૈ ણણક લાયકાત અનેવમલકત અંગેવવશ્લેષણાત્મક અહવે ાલ

Association for Democratic Reforms, Phone: +91-011-4165-4200 , Fax: +91-11-46094248

Email: adr@adrindia.org[:]