[:gj]रिवरफ्रंट: 285 घरों पर दूसरों की झोपड़ियों का कब्ज़ा Riverfront: 285 Houses Occupied by Others’
સરકારી 416 મકાનોમાં 285માં ગેરકાયદેસર વસવાટ
અમદાવાદના વટવામાં મોટી ગેરરીતિ
અમદાવાદ, 6 ડિસેમ્બર 2025
અમદાવાદ શહેરના પૂર્વ વિસ્તારમાં આવેલા વટવા વિસ્તારમાં JNRUMની ગ્રાન્ટમાંથી ચાર માળિયા મકાનો બનાવવામાં આવેલા છે. આ મકાનો સાબરમતી રિવરફ્રન્ટના વિસ્થાપિત સહિતના લોકોને ફાળવવામાં આવ્યા હતા. 10,000 પરિવારો નદી કિનારે ઝૂંપડપટ્ટીમાં રહેતાં હતા તે પૈકિના પરિવારોને મકાનો અહીં અપાયા હતા. પણ
મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના હાઉસિંગ એસ્ટેટ સેલ વિભાગ દ્વારા પોલીસ બંદોબસ્ત સાથે વટવા ચાર માળિયા મકાનોમાં ચેકિંગ હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. જેમાં 285 જેટલા લોકો ગેરકાયદેસર રીતે રહેતા કુટુંબ પકડાયા હતા.
મકાન માલિકોને નોટિસ આપવામાં આવી હતી. મકાનમાં સર્વે કરવામાં આવ્યો હતો. મકાનોમાં હાઉસિંગ એન્ડ એસ્ટેટ વિભાગ દ્વારા સ્થળ તપાસ કરી હતી. 416 મકાનોમાંથી 285 મકાનોમાં ગેરકાયદેસર લોકો રહેતા હતા.
મકાનો વર્ષ 2011માં બનાવીને સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ વિસ્થાપિતો સહિતના લોકોને આપવામાં આવ્યા હતા. મકાનોમાં અનેક અસામાજિક તત્વો રહે છે.
શહેરમાં સાબરમતી નદીના કાંઠાં બાંધવાનો પ્રસ્તાવ ઇ.સ. 1960માં મૂકાયો હતો.નિર્માણ ઇ.સ. 2005માં શરૂ થયું હતું. 2014 પછી ખુલ્લો મૂકવામાં આવ્યો હતો.
ઇતિહાસ
રિવરફ્રન્ટ વિકસાવવાનો પહેલો પ્રસ્તાવ 1960-61માં શહેરના અગ્રણી નાગરિકો દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. ફ્રેન્ચ આર્કિટેક્ટ બર્નાર્ડ કોહને ધરોઈ ડેમથી ખંભાતના અખાત સુધી સાબરમતી બેસિનમાં એક ઇકોલોજીકલ ખીણ બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. 1964માં તેમણે 30 હેક્ટર એટલે કે 74 એકર જમીન મેળવી શકાય તેમ છે એવો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો.
1966માં ગુજરાત સરકારે આ પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપી હતી. પણ થયો ન હતો. 1976માં રિવરફ્રન્ટ ડેવલપમેન્ટ ગ્રુપે બાંધકામ માટે નવો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો.
1992માં રાષ્ટ્રીય નદી સંરક્ષણ યોજનામાં પાણીના પ્રદૂષણને ઘટાડવા માટે ગટર અને પમ્પિંગ સ્ટેશનોના નિર્માણનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હતો.
અમદાવાદ મહાનગરપાલિકાએ 1997માં ભારત સરકાર તરફથી રિવરફ્રન્ટ ડેવલપમેન્ટ માટે રૂ. 1 કરોડ સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન લિમિટેડ કંપનીની બનાવી હતી.
1998માં શક્યતા અહેવાલ તૈયાર કર્યો. સુભાષ બ્રિજથી વાસણા બેરેજ સુધીના 10.4 કિલોમીટર કાંઠાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. જેમાં 162 હેક્ટર (400 એકર) નદીના પટની જમીન ફરીથી મેળવવાની યોજના રજૂ કરી હતી.
2003માં 11.25 કિલોમીટર કરીને 202.79 હેક્ટર (501.1 એકર) જમીન ફરીથી મેળવવાની યોજના બનાવી હતી. પ્રોજેક્ટનો અંદાજિત ખર્ચ રૂ. 1,200 કરોડ હતો. આ ખર્ચ નવી મેળવેલી જમીનનો એક ભાગ વેચીને વસૂલવાના હતા.
બિમલ પટેલના નેતૃત્વ હેઠળ અમદાવાદ સ્થિત HCP ડિઝાઇન, પ્લાનિંગ અને મેનેજમેન્ટ પ્રાઇવેટ લિમિટેડને પ્રોજેક્ટના મુખ્ય આર્કિટેક્ટ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.
પાણીના સ્તરનો ભારે વિવાદ હતો. નદી સાંકડી થઈ જતાં પૂરનો ખતરો વધવાનો હોવાથી વિરોધ હતો. વિસ્થાપિત ઝૂંપડપટ્ટીવાસીઓના પુનર્વસન અને ઝૂંપડપટ્ટીના લોકોના વિરોધને કારણે પ્રોજેક્ટ વિલંબિત થયો હતો.
કેટલાક ભાગો 15 ઓગસ્ટ 2012 ના રોજ જાહેર જનતા માટે ખુલ્લા મૂકવામાં આવ્યા હતા.
ત્યારથી વિવિધ સુવિધાઓનું બાંધકામ ચાલી રહ્યું છે. 2014 સુધીમાં રૂ. 1,152 કરોડ ખર્ચાયા હતા.
2019 સુધીમાં રૂ. 1,400 કરોડ ખર્ચ થયો હતો.
નદી
નદીની ચેનલની સરેરાશ પહોળાઈ 382 મીટર (1,253 ફૂટ) અને સૌથી સાંકડી ક્રોસ-સેક્શન 330 મીટર (1,080 ફૂટ) હતી. સૌથી પહોળા બિંદુએ તેને 263 મીટર (863 ફૂટ) સુધી સાંકડી કરવામાં આવી છે. નદીની પૂર વહન ક્ષમતા હાઇડ્રોલોજિકલ – ઘટી હોવાનો આરોપ રહ્યો છે.
ઓવરફ્લો થયા વિના 470,000 cu ft/s (13,000 m³/s) પાણી વહી શકે છે.
કુલ 202.79 હેક્ટર (501.1 એકર) જમીન પુનઃપ્રાપ્ત કરવામાં આવી છે. આ પુનઃપ્રાપ્ત જમીનનો ઉપયોગ જાહેર અને ખાનગી વિકાસ બંને માટે થાય છે. પુનઃપ્રાપ્ત જમીનમાંથી 85% થી વધુ જમીનનો ઉપયોગ જાહેર માળખાકીય સુવિધાઓ, મનોરંજન ઉદ્યાનો, રમતગમત સુવિધાઓ અને બગીચાઓ માટે પ્રસ્તાવિત છે, જ્યારે લગભગ 14% વાણિજ્યિક અને રહેણાંક હેતુઓ માટે પ્રસ્તાવિત છે.
સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ માટે કોંક્રિટ પાળા છે. બંને કાંઠે રિટેનિંગ દિવાલો બનાવવામાં આવી હતી. રિટેનિંગ દિવાલોએ શહેરમાંથી વરસાદી પાણીના નદીમાં ઝડપી નિકાલને અટકાવ્યો છે.
વહન ક્ષમતા ઘટી
470,000 ક્યુસેક (ક્યુબિક ફૂટ/સેકન્ડ) ના પ્રવાહને વહન કરવા માટે રચાયેલ આ નદીમાં 2025 માં ફક્ત 30,000 ક્યુસેક અને 60,000 ક્યુસેક કરતા ઓછો પ્રવાહ હોવાનું જાણવા મળે છે. 2015 માં, જ્યારે પ્રવાહ 250,000 ક્યુસેક સુધી પહોંચ્યો ત્યારે શહેરના 500 લોકોને સ્થળાંતર કરવું પડ્યું હતું.
ગટરનું પાણી
38 ગટર અને ઔદ્યોગિક કચરાના નિકાલને અટકાવ તો હોવાનો દાવો છે. પણ, 786 MLD (મિલિયન લિટર પ્રતિ દિવસ) શુદ્ધ ન કરાયેલ પાણી ગટર શુદ્ધિકરણ પ્લાન્ટની બહાર નદીમાં પ્રવેશી રહ્યું હતું.
2021 સુધીમાં અમદાવાદમાં ભારતમાં ત્રીજું સૌથી ઊંડું ભૂગર્ભ જળ 67 મીટર (220 ફૂટ) છે. નર્મદા નહેરમાંથી કૃત્રિમ રીતે પાણી ભરવામાં આવે છે. વાસણા બેરેજ પાછળ પાણી સંગ્રહિત થાય છે.
રિવરફ્રંટના અન્ય સમાચારો
https://allgujaratnews.in/wp-admin/edit.php?s=%E0%AA%B0%E0%AA%BF%E0%AA%B5%E0%AA%B0%E0%AA%AB%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%82%E0%AA%9F&post_status=all&post_type=post&action=-1&m=0&cat=0&post_format&seo-filter&paged=1&action2=-1[:en]285 out of 416 Government Houses Occupied by Illegal Residents
Major Irregularities in Vatva, Ahmedabad
Ahmedabad, December 6, 2025
Four-story houses were constructed in the Vatva area of eastern Ahmedabad city with grants from JNNURM. These houses were given to people displaced from the Sabarmati Riverfront. 10,000 families were living in slums along the river, and houses were also given to families of Pakistani origin. However,
the Municipal Corporation’s Housing Estate Cell Department, with the help of the police, investigated the four-story houses in Vatva. Approximately 285 people and families were found to be living there illegally.
Notices were issued to the house owners. A survey was conducted in the houses. The Housing and Estate Department conducted a site inspection of the houses. Out of 416 houses, 285 were found to be occupied by illegal residents.
These houses were built in 2011 and allotted to people, including those displaced from the Sabarmati Riverfront. Many anti-social elements are residing in these houses.
The proposal to develop the Sabarmati riverfront in the city was put forward in 1960. Construction began in 2005. It was opened after 2014.
History
The first proposal to develop the riverfront was presented in 1960-61 by prominent citizens of the city. French architect Bernard Kohn proposed creating an ecological valley in the Sabarmati basin from the Dharoi Dam to the Gulf of Cambay. In 1964, he proposed that 30 hectares or 74 acres of land could be acquired.
The Gujarat government approved the project in 1966. However, it did not materialize. In 1976, the Riverfront Development Group submitted a new proposal for construction.
In 1992, the National River Conservation Scheme proposed the construction of sewers and pumping stations to reduce water pollution.
In 1997, the Ahmedabad Municipal Corporation received a grant of ₹1 crore from the Government of India for riverfront development from the Sabarmati Riverfront Development Corporation Limited.
A feasibility report was prepared in 1998. A 10.4-kilometer stretch from Subhash Bridge to Vasna Barrage was proposed, which included a plan to reclaim 162 hectares (400 acres) of riverfront land.
In 2003, a plan was developed to reclaim 202.79 hectares (501.1 acres) of land along 11.25 kilometers. The estimated cost of the project was ₹1,200 crore. This cost was to be recovered by selling a portion of the newly acquired land.
HCP Design, Planning and Management Private Limited of Ahmedabad, headed by Bimal Patel, was appointed as the chief architect of the project.
There was significant controversy regarding the water level. Opposition arose due to the narrowing of the river and the increased risk of flooding. Delays in the project were also caused by the rehabilitation of homeless slum dwellers and protests from slum residents.
Some sections were opened to the public on August 15, 2012.
Since then, construction of various facilities has been ongoing. By 2014, ₹1,152 crore had been spent.
By 2019, ₹1,400 crore had been spent.
The River
The average width of the river channel was 382 meters (1,253 ft) and the narrowest cross-section was 330 meters (1,080 ft). At its widest point, it has been narrowed to 263 meters (863 ft). The river’s flood-carrying capacity is reported to have been reduced hydrologically.
It can carry 470,000 cu ft/s (13,000 m³/s) of water without overflowing.
A total of 202.79 hectares (501.1 acres) of land has been reclaimed. This reclaimed land is used for both public and private development. More than 85% of the reclaimed land is proposed for public infrastructure, recreational parks, sports facilities, and gardens, while approximately 14% is proposed for commercial and residential purposes.
There is a concrete embankment for the Sabarmati Riverfront. Retaining walls have been constructed on both banks. The retaining walls have prevented rainwater from the city from flowing rapidly into the river. Reduced water carrying capacity:
Designed to carry a flow of 470,000 cusecs (cubic feet/second), the river is reported to have a flow of only 30,000 cusecs and less than 60,000 cusecs in 2025. In 2015, when the flow reached 250,000 cusecs, 500 people had to be evacuated from the city.
Sewage water:
38 It is claimed that this has stopped the discharge of sewage and industrial waste. However, 786 MLD (million liters per day) of untreated water was flowing into the river outside the sewage treatment plant.
As of 2021, Ahmedabad has the third deepest groundwater level in India at 67 meters (220 feet). Water is artificially replenished from the Narmada Canal. The water is stored behind the Vasna Barrage.[:hn]416 सरकारी घरों में से 285 में गैर-कानूनी लोग रहते हैं
अहमदाबाद के वटवा में बड़ी गड़बड़ियां
अहमदाबाद, 6 दिसंबर, 2025
अहमदाबाद शहर के पूर्वी इलाके में वटवा इलाके में JNRUM की ग्रांट से चार-मंज़िला घर बनाए गए हैं। ये घर साबरमती रिवरफ्रंट के बेघर हुए लोगों को दिए गए थे। नदी के किनारे 10,000 परिवार झुग्गियों में रह रहे थे, और यहां घर पाकिस्तानियों के परिवारों को दिए गए थे। लेकिन
म्युनिसिपल कॉर्पोरेशन के हाउसिंग एस्टेट सेल डिपार्टमेंट ने पुलिस की मदद से वटवा के चार-मंज़िला घरों की जांच की। जिसमें करीब 285 लोग और परिवार गैर-कानूनी तरीके से रहते हुए पकड़े गए।
घर मालिकों को नोटिस दिए गए। घर में सर्वे किया गया। हाउसिंग एंड एस्टेट डिपार्टमेंट ने घरों में साइट इंस्पेक्शन किया। 416 घरों में से 285 घरों पर गैर-कानूनी लोगों ने कब्ज़ा कर रखा था।
ये घर 2011 में बनाए गए थे और साबरमती रिवरफ्रंट पर बेघर हुए लोगों समेत लोगों को दिए गए थे। घरों में कई असामाजिक तत्व रहते हैं।
शहर में साबरमती नदी के किनारे बनाने का प्रस्ताव 1960 में रखा गया था। कंस्ट्रक्शन 2005 में शुरू हुआ। इसे 2014 के बाद खोला गया।
इतिहास
रिवरफ्रंट को डेवलप करने का पहला प्रस्ताव 1960-61 में शहर के जाने-माने नागरिकों ने पेश किया था। फ्रेंच आर्किटेक्ट बर्नार्ड कोहन ने धरोई डैम से खंभात की खाड़ी तक साबरमती बेसिन में एक इकोलॉजिकल वैली बनाने का प्रस्ताव रखा था। 1964 में, उन्होंने प्रस्ताव दिया कि 30 हेक्टेयर या 74 एकड़ ज़मीन ली जा सकती है।
गुजरात सरकार ने 1966 में इस प्रोजेक्ट को मंज़ूरी दे दी थी। लेकिन ऐसा नहीं हुआ। 1976 में, रिवरफ्रंट डेवलपमेंट ग्रुप ने कंस्ट्रक्शन के लिए एक नया प्रस्ताव पेश किया।
1992 में, नेशनल रिवर कंज़र्वेशन स्कीम में पानी के प्रदूषण को कम करने के लिए सीवर और पंपिंग स्टेशन बनाने का प्रस्ताव रखा गया था।
1997 में, अहमदाबाद म्युनिसिपल कॉर्पोरेशन को साबरमती रिवरफ्रंट डेवलपमेंट कॉर्पोरेशन लिमिटेड से रिवरफ्रंट डेवलपमेंट के लिए भारत सरकार से 1 करोड़ रुपये का ग्रांट मिला।
1998 में एक फ़ीज़िबिलिटी रिपोर्ट तैयार की गई। सुभाष ब्रिज से वासना बैराज तक 10.4 किलोमीटर का हिस्सा प्रस्तावित किया गया था। जिसमें 162 हेक्टेयर (400 एकड़) नदी के किनारे की ज़मीन को वापस पाने का प्लान पेश किया गया था।
2003 में, 11.25 किलोमीटर तक 202.79 हेक्टेयर (501.1 एकड़) ज़मीन को वापस पाने का प्लान बनाया गया था। प्रोजेक्ट की अनुमानित लागत 1,200 करोड़ रुपये थी। यह लागत नई खरीदी गई ज़मीन का एक हिस्सा बेचकर वसूल की जानी थी।
अहमदाबाद की HCP डिज़ाइन, प्लानिंग एंड मैनेजमेंट प्राइवेट लिमिटेड, जिसके हेड बिमल पटेल थे, को प्रोजेक्ट का चीफ़ आर्किटेक्ट बनाया गया था।
पानी के लेवल को लेकर बहुत बड़ा विवाद हुआ। नदी के पतले होने और बाढ़ का खतरा बढ़ने पर इसका विरोध हुआ। बेघर झुग्गी-झोपड़ियों में रहने वालों के पुनर्वास और झुग्गी-झोपड़ियों में रहने वालों के विरोध के कारण प्रोजेक्ट में देरी हुई।
कुछ हिस्से 15 अगस्त 2012 को आम लोगों के लिए खोल दिए गए।
तब से, अलग-अलग सुविधाओं का कंस्ट्रक्शन चल रहा है। 2014 तक, 1,152 करोड़ रुपये खर्च हो चुके थे।
2019 तक, 1,400 करोड़ रुपये खर्च हो चुके थे।
नदी
नदी के चैनल की औसत चौड़ाई 382 मीटर (1,253 ft) थी और सबसे पतला क्रॉस-सेक्शन 330 मीटर (1,080 ft) था। अपने सबसे चौड़े पॉइंट पर, यह 263 मीटर (863 ft) तक पतला हो गया है। बताया गया है कि नदी की बाढ़ ले जाने की क्षमता हाइड्रोलॉजिकली कम हो गई है।
यह बिना ओवरफ्लो हुए 470,000 cu ft/s (13,000 m³/s) पानी ले जा सकता है।
कुल 202.79 हेक्टेयर (501.1 एकड़) ज़मीन को वापस लिया गया है। इस वापस ली गई ज़मीन का इस्तेमाल पब्लिक और प्राइवेट, दोनों तरह के डेवलपमेंट के लिए किया जाता है। वापस ली गई ज़मीन का 85% से ज़्यादा हिस्सा पब्लिक इंफ्रास्ट्रक्चर, रिक्रिएशनल पार्क, स्पोर्ट्स फैसिलिटी और गार्डन के लिए प्रपोज़ किया गया है, जबकि लगभग 14% कमर्शियल और रेजिडेंशियल कामों के लिए प्रपोज़ किया गया है।
साबरमती रिवरफ्रंट के लिए एक कंक्रीट का तटबंध है। दोनों किनारों पर रिटेनिंग वॉल बनाई गई हैं। रिटेनिंग वॉल ने शहर से बारिश के पानी को तेज़ी से नदी में जाने से रोक दिया है। कम पानी ले जाने की क्षमता
470,000 क्यूसेक (क्यूबिक फीट/सेकंड) का फ्लो ले जाने के लिए डिज़ाइन की गई इस नदी में 2025 में सिर्फ़ 30,000 क्यूसेक और 60,000 क्यूसेक से भी कम फ्लो बताया गया है। 2015 में, जब फ्लो 250,000 क्यूसेक तक पहुँच गया, तो शहर के 500 लोगों को निकालना पड़ा।
सीवेज का पानी
38 दावा है कि इससे सीवेज और इंडस्ट्रियल वेस्ट का निकलना बंद हो गया है। हालाँकि, सीवेज ट्रीटमेंट प्लांट के बाहर 786 MLD (मिलियन लीटर प्रति दिन) बिना ट्रीट किया हुआ पानी नदी में जा रहा था।
2021 तक, अहमदाबाद में 67 मीटर (220 फीट) के साथ भारत का तीसरा सबसे गहरा ग्राउंडवॉटर है। नर्मदा नहर से आर्टिफिशियल तरीके से पानी भरा जाता है। पानी वासना बैराज के पीछे स्टोर किया जाता है।[:]
