[:gj]દુર્ગાપુર સ્થિત સેન્ટ્રલ મિકેનિકલ એન્જિનિયરિંગ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (સીએમઇઆરઆઈ) ના સંશોધનકારોએ કોવિડ -19 ના વધતા જતા કેસોમાં સ્વદેશી ટેકનોલોજી પર આધારિત નવું વેન્ટિલેટર બનાવ્યું છે. દુર્ગાપુરના હેલ્થ વર્લ્ડ હોસ્પિટલ પ્રા.લિ.ના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર, સીએસઆઇઆર-સીએમઇઆરઆઈના ડિરેક્ટર પ્રોફેસર (ડ Dr) હરીશ હિરાની અને ડો.અરૂનાંગશુ ગાંગુલીની હાજરીમાં બુધવારે વેન્ટિલેટરનું અનાવરણ કરવામાં આવ્યું છે.
પ્રોફેસર હિરાનીએ જણાવ્યું હતું કે “આ વેન્ટિલેટરની બેલો ડિઝાઇન, કંટ્રોલર્સ અને એમ્બેડેડ ઇલેક્ટ્રોનિક્સને આર્થિક ખર્ચની ખાતરી કરવા અને સંબંધિત ઉદ્યોગોની આવશ્યકતાઓ ધ્યાનમાં લેવા માટે ખાસ ગોઠવણ કરવામાં આવી છે.” હેલ્થ વર્લ્ડ હોસ્પિટલ અને વિવેકાનંદ હોસ્પિટલ, દુર્ગાપુરના આરોગ્ય વ્યવસાયિકોના નિર્ણાયક પ્રતિસાદના આધારે વેન્ટિલેટરમાં ઘણા તકનીકી અને ડિઝાઇન ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. આ વેન્ટિલેટરની કિંમત 80,000-90,000 રૂપિયાની વચ્ચે છે. જરૂર મુજબ વેન્ટિલેટરને અપગ્રેડ કરી શકાય છે. ”
પ્રોફેસર હિરાનીએ જણાવ્યું હતું કે “દર્દી માટે અસરકારક વેન્ટિલેટરની ઉપલબ્ધતા તેમજ ઉપસ્થિત આરોગ્ય સંભાળ કર્મચારીઓનો પ્રતિસાદ પણ એટલો જ મહત્વપૂર્ણ છે. આ સંસ્થાની દ્રષ્ટિ યાંત્રિક વેન્ટિલેટરની કામગીરીને સ્વચાલિત બનાવવા માટે આર્ટિફિશ્યલ ઇન્ટેલિજેન્સ ક્ષમતાઓનો ઉપયોગ કરવાની પણ છે જેથી તકનીકી સુવિધાઓથી સજ્જ વેન્ટિલેટર આપમેળે દર્દીની આરોગ્યની સ્થિતિમાં વધઘટને અસરકારક રીતે પ્રતિક્રિયા આપી શકે. ”
ડો.અરુનાંગશુ ગાંગુલીએ જણાવ્યું હતું કે “સીએસઆઇઆર-સીએમઇઆરઆઈ સંશોધનકારોએ હેલ્થ વર્લ્ડ હોસ્પિટલના નિષ્ણાતોના સહયોગથી આ વેન્ટિલેટર સંબંધિત સંશોધન અને વિકાસ કર્યો છે.” તેમણે કહ્યું કે સીએસઆઇઆર-સીએમઇઆરઆઈ, આરોગ્ય સંભાળ વ્યવસાયિકો સાથે મળીને દેશની વેન્ટિલેટર વિકસિત કરવાની ક્ષમતા વધારવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી શકે છે. આ પહેલ દેશના તબીબી સંભાળ સાધનોના ઉત્પાદન ક્ષેત્રને મજબૂત બનાવવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે, ત્યાં આ ઉપકરણોની આયાત પરના ખર્ચની બચત થાય છે.
પ્રોફેસર હિરાનીએ સમજાવ્યું કે “વેન્ટિલેટરના જુદા જુદા ભાગો વિવિધ ઉદ્યોગો દ્વારા સ્વતંત્ર રીતે વિકસિત કરી શકાય છે. તેથી, આ વેન્ટિલેટરનું મોટા પ્રમાણમાં ઉત્પાદન ઉદ્યોગોના વિશાળ સ્પેક્ટ્રમને પ્રોત્સાહન આપી શકે છે. વેન્ટિલેટરના ઓછા ખર્ચે સમાજના આર્થિક રીતે નબળા લોકોને મોટી રાહત મળશે અને સરકારી સહાયિત આરોગ્ય યોજનાઓને મજબૂત બનાવવામાં પણ મદદ મળશે. આનાથી નીચલા સ્તરે હેલ્થકેર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકસાવવામાં પણ મદદ મળશે. અસ્થાયી હોસ્પિટલો, આરોગ્ય કેન્દ્રો અને અન્ય આરોગ્ય સુવિધાઓમાં આ વેન્ટિલેટરની પહોંચ સુનિશ્ચિત કરવા માટે અમે આ નવા વિકસિત વેન્ટિલેટરના ઝડપી વેપારીકરણ માટે અનેક ઉદ્યોગો સાથે વાતચીત કરી રહ્યા છીએ. ”
પ્રોફેસર હિરાનીએ આ વેન્ટિલેટર વિકસાવવા માટે સંસ્થાના સંશોધનકારોની પ્રશંસા કરી છે, જેમાં ડ Dr. અનુપમ સિંહા, સંજય હંસદા, કલ્યાણ ચેટરજી અને અવિનાશ યાદવનો સમાવેશ છે.[:en]Researchers at Durgapur-based Central Mechanical Engineering Research Institute (CMERI) have indigenously developed a ventilator amid rising cases of COVID-19. The new ventilator was unveiled in the presence of Prof. (Dr) Harish Hirani, Director, CSIR-CMERI, and Dr Arunangshu Ganguly, Chairman and Managing Director, Health World Hospitals Pvt Ltd, Durgapur.
“The bellow design, controllers and embedded electronics of this ventilator have all been customised to ensure price efficacy as well as meeting the requirements of the relevant industries. The ventilator has undergone multiple technical and design changes after adopting critical feedbacks from healthcare professionals of the Health World Hospital and Vivekananda Hospital, Durgapur. This ventilator costs around Rs. 80,000-90,000. The ventilator will be further upgraded to meet the requirements of various other patient’s parameters”, said Prof. Hirani.
“The efficacy of a ventilator for a patient is also correlated to the effective response of the attending healthcare personnel. Steadily, the approach of this Institute will be to harness artificial intelligence capabilities to automate the functioning of mechanical ventilators, so that the ventilators automatically respond to the fluctuating variables of a patient”, added Prof. Hirani.
“CSIR-CMERI, in coordination with critical care experts of the Health World Hospitals, have studied and incrementally developed this ventilator”, explained Dr Arunangshu Ganguly. CSIR-CMERI, along with healthcare professionals, can revolutionize the ventilator development capability of the country. This will help in massive substitution of import dollars by strengthening the medical care manufacturing landscape of the country, believe scientists at the institution.
“Since the individual parts of the ventilator can be independently developed by different industries, mass-development of this ventilator will help a broad spectrum of industries. The significantly reduced cost of the ventilators will help the economically marginalised sections of the society the most as well as help further fortify the Government-aided healthcare schemes. This will also help in upgrading the tertiary healthcare infrastructure. We are in conversation with several industries for quick commercialisation of this newly developed ventilator to ensure availability of these ventilators in makeshift hospitals, basic hospitals, and other healthcare facilities”, said Prof. Hirani.
Prof. Hirani also appreciated the efforts of the team comprising Dr. Anupam Sinha, Sanjay Hansdah, Kalyan Chatterjee, and Avinash Yadav in developing this ventilator.[:hn]दुर्गापुर स्थित केंद्रीय यांत्रिक अभियांत्रिकी अनुसंधान संस्थान (सीएमईआरआई) के शोधकर्ताओं ने कोविड-19 के बढ़ते मामलों के बीच स्वदेशी तकनीक पर आधारित एक नया वेंटिलेटर विकसित किया है। इस वेंटिलेटर का अनावरण बुधवार को सीएसआईआर-सीएमईआरआई के निदेशक प्रोफेसर (डॉ) हरीश हिरानी और हेल्थ वर्ल्ड हॉस्पिटल प्राइवेट लिमिटेड, दुर्गापुर के प्रबंध निदेशक डॉ अरुणांग्शु गांगुली की मौजूदगी में किया गया है।
प्रोफेसर हिरानी ने बताया कि “इस वेंटिलेटर के बेलो (Bellow) डिजाइन, नियंत्रकों और एम्बेडेड इलेक्ट्रॉनिक्स को किफायती लागत सुनिश्चित करने और संबंधित उद्योगों की आवश्यकताओं को ध्यान में रखकर विशेष रूप से अनुकूलित किया गया है। हेल्थ वर्ल्ड हॉस्पिटल और विवेकानंद अस्पताल, दुर्गापुर के स्वास्थ्य पेशेवरों के महत्वपूर्ण फीडबैक के आधार पर वेंटिलेटर में कई तकनीकी और डिजाइन संबंधी परिवर्तन किए गए हैं। इस वेंटिलेटर की कीमत लगभग 80,000-90,000 रुपये के बीच है। वेंटिलेटर को आवश्यकता के अनुसार उन्नत किया जा सकता है।”
प्रोफेसर हिरानी ने बताया कि “किसी रोगी के लिए प्रभावी वेंटिलेटर की उपलब्धता के साथ-साथ उपस्थित स्वास्थ्य-कर्मियों की प्रतिक्रिया भी समान रूप से महत्वपूर्ण होती है। इस संस्थान का दृष्टिकोण यांत्रिक वेंटिलेटर के कामकाज को स्वचालित करने के लिए कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षमताओं का उपयोग करना भी है, ताकि तकनीकी खूबियों से लैस वेंटिलेटर स्वचालित रूप से मरीज की स्वास्थ्य स्थिति में उतार-चढ़ाव के मुताबिक प्रभावी प्रतिक्रिया दे सके।”
डॉ अरुणांग्शु गांगुली ने बताया कि “सीएसआईआर-सीएमईआरआई के शोधकर्ताओं ने हेल्थ वर्ल्ड हॉस्पिटल के विशेषज्ञों के साथ मिलकर इस वेंटिलेटर से जुड़ा शोध एवं विकास कार्य किया है।” उन्होंने कहा कि सीएसआईआर-सीएमईआरआई हेल्थकेयर पेशेवरों के साथ मिलकर देश की वेंटिलेटर विकसित करने की क्षमता में वृद्धि करने में महत्वपूर्ण भूमिका निभा सकता है। यह पहल देश के चिकित्सा देखभाल उपकरणों के निर्माण क्षेत्र को मजबूत करने में मददगार हो सकती है, जिससे इन उपकरणों के आयात पर होने वाले खर्च को बचाया जा सकता है।
प्रोफेसर हिरानी ने बताया कि “वेंटिलेटर के विभिन्न हिस्सों को अलग-अलग उद्योगों द्वारा स्वतंत्र रूप से विकसित किया जा सकता है। इसलिए, इस वेंटिलेटर के बड़े पैमाने पर उत्पादन से उद्योगों के व्यापक स्पेक्ट्रम को बढ़ावा मिल सकता है। वेंटिलेटर्स की कम लागत से समाज के आर्थिक रूप से कमजोर लोगों को सबसे ज्यादा राहत मिलेगी और साथ ही सरकारी सहायता प्राप्त स्वास्थ्य योजनाओं को मजबूत बनाने में भी मदद मिलेगी। इससे निचले स्तर पर स्वास्थ्य सेवा के बुनियादी ढाँचे को विकसित करने में भी मदद मिलेगी। हम इस नये विकसित वेंटिलेटर के त्वरित व्यावसायीकरण के लिए कई उद्योगों के साथ बातचीत कर रहे हैं, ताकि अस्थायी अस्पतालों, स्वास्थ्य केंद्रों और अन्य स्वास्थ्य सुविधाओं में इन वेंटिलेटर की पहुँच सुनिश्चित की जा सके।”
प्रोफेसर हिरानी ने इस वेंटिलेटर को विकसित करने के लिए संस्थान के शोधकर्ताओं की सराहना की है, जिनमें डॉ अनुपम सिन्हा, संजय हंसदा, कल्याण चटर्जी और अविनाश यादव शामिल हैं।[:]
