[:gj]ગુજરાતમાં ગામડાના મકાનોની પ્રોપર્ટી કાર્ડ યોજના નિષ્ફળ[:en]Property card scheme for village houses fails in Gujarat[:hn]गुजरात में गांव के घरों की संपत्ति कार्ड योजना विफल[:]

[:gj]ગાંધીનગર, 22 એપ્રિલ 2023
ગામતળ રીસરવે કરીને પ્રોપર્ટી કાર્ડ આપવાનું 2021થી 2024 સુધીમાં ગુજરાતમાં કરવાનું છે. 2021-25 દરમિયાન દેશના 6.62 લાખ ગામડાઓમાં 1.25 કરોડ સ્વામિત્વ પ્રોપર્ટી કાર્ડ તૈયાર કરાયા છે. પણ ગુજરાતમાં કામગીરી ખોરંભે પડી ગઈ છે. કેટલાં કાર્ડ અપાયા છે તે અંગે સત્તાવાર જાહેરાતો કરાઈ નથી. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 2020માં દેશના 8 રાજ્યો મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક, હરિયાણા, ઉત્તર પ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ, મધ્ય પ્રદેશ, પંજાબ અને રાજસ્થાનના લગભગ 1 લાખ ગામડાઓમાં પાયલોટ પ્રોજેક્ટ શરૂ કરાવ્યો હતો. 2023-24 ના અંત સુધીમાં દેશના તમામ 6.62 લાખ ગામડાઓની પ્રોપર્ટી માટે કાર્ડ આપવાની જાહેરાત કરાઈ હતી. પણ ગુજરાતમાં હજું કોઈ ઠેકાણા નથી. પણ ગુજરાતને પાઈલોટ પ્રોજેક્ટ કરીકે પસંદ કર્યું ન હતું. થોડા દિવસોમાં વડાપ્રધાન આવા કાર્ડ બીજા રાજ્યોમાં આપવાના છે પણ ગુજરાતમાં આ યોજનાના કોઈ ઠેકાણા નથી.

રાષ્ટ્રીય પંચાયતી દિવસ 24 એપ્રિલ 2020ના રોજ સ્વામિત્વ પ્રોપર્ટી કાર્ડ યોજના શરૂ થઈ હતી. કેન્દ્ર સરકારે ભારતીય સર્વેક્ષણ વિભાગને રૂા.6.6 કરોડ નાણાં આપ્યા છે. ડ્રોન ઉડાડી મિલ્કતની માપણી કરવામાં આવી છે. ડ્રોનથી સચોટ માપ લઇ ગામમાં દરેક ઘરના પ્રોપર્ટીકાર્ડ બનાવાશે.

ગુજરાતમાં 24 ઓગસ્ટ 2021થી ગાંધીનગર જિલ્લામાં પાયલોટ પ્રોજેક્ટ પાંચ ગામોમાં ડ્રોન ઉડાડી મિલકતોની માપણી કરવાની જાહેરાત કરાઈ હતી.

હાઉસહોલ્ડ
ગુજરાતમાં 1 કરોડ 22 લાખ 48 હજાર 428 હાઉસ હોલ્ડ 2011માં હતા. જેમાં ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં 67 લાખ 73 હજાર 553 અને શહેરોમાં 54 લાખ 74 હજાર 870 હાઉસ હોલ્ડ હતા. 2023માં 1 કરોડ 50 લાખ મિલકતો હોવાનો અંદાજ છે. ગ્રામ્ય વિસ્તારની 75 લાખ મિલકતોના કાર્ડ આપવા માટે વર્ષો નિકળી જાય એવી શક્યતાઓ છે.

2020-21
2020-21ના વર્ષમાં સ્વામિત્વ યોજના ગુજરાત સરકારે કરી હોવાનું આઉટલેટમાં જાહેરાત કરી નથી. તેનો મતલબ કે ગામડાઓને પ્રોપર્ટીકાર્ડ અંગે 2020-21માં કોઈ કામગીરી થઈ ન હતી.

2021-22
જેમાં પહેલા વર્ષે 2021-22માં એક હજાર ગામોમાં ડ્રોન ફ્લાઈટ દ્વારા માપણી કરવાનું નક્કી કરાયું હતું. જેમાં 8 ડિસેમ્બર 2021 સુધીમાં ડ્રોન દ્નારા 5 જિલ્લાના 5 તાલુકાના 104 ગામોમા કામગીરી પુરી કરી હતી.

2023-24
સ્વામિત્વ યોજનામાં 2023-24ના વર્ષમાં બાકી રહેતા 75 તાલુકામાં 3500 ગામોમાં ડ્રોન ફ્લાઈટની કામગીરી પૂરી કરીને 48 હજાર નવા પ્રોપર્ટીકાર્ડ તૈયાર કરવામાં આવશે. એવું વિધાનસભામાં જાહેર કર્યું હતું.

પ્રોપર્ટીકાર્ડ ના ફાયદા
પ્રોપર્ટીકાર્ડ આવતાં પંચાયતોની વેરા વસૂલવાનુ વધુ સરળ બનશે. સ્પષ્ટ આકારણી અને મિલ્કતવની માલિકી નક્કી થશે. બેન્કમાંથી ધીરાણ લેવું સરળ બનશે. મિલકતના વિવાદો ઘટશે. મિલકતના અક્ષાંશ-રેખાંશ સાથેના નકશા પ્રાપ્ત થશે. વેચાણ, વારસાઇ વગેરેની પ્રક્રિયા સરળ બનશે. ગામના રસ્તા, ગ્રામપંચાયતની ખુલ્લી જગ્યા, નાળા, સરોવર વગેરેની હદ નક્કી થશે. લે-વેચથી તબદિલ થશે તો પ્રમાણિત દસ્તાવેજ રજૂ કરવાથી સિટી સરવેમાં નોંધ પાડવામાં આવશે. ગામના રહેણાંક વિસ્તારના રેકોર્ડ ગ્રામ પંચાયતો પુરા પાડશે. સંપતિના માલિકી હક્કો પણ મળશે. આ યોજનામાં ભારતીય સર્વેક્ષણ વિભાગ ઉપરાંત પંચાયત વિભાગ,મહેસૂલ વિભાગ સંયુક્તપણે કામગીરી કરે છે. સમગ્ર રાજયમાં બિનખેતીની મિલકતો કેટલી છે, તેની તમામ માહિતી મેળવી શકાશે. સટીક લેન્ડ રેકોર્ડથી સંપતિ સંબંધિત વિવાદોને દૂર કરવા અને નાણાંકીય સહાય મળે તે માટે અને સારી સુવિદ્યાઓ માટે ગ્રામ પંચાયત વિકાસ યોજનાઓનું કરવામાં આવશે આયોજન

પ્રક્રિયા
જમીન રેકર્ડ ઇન્સ્પેક્ટર ત્રણ તબક્કામાં મિલકતની માપણી સહિતની કામગીરી કરે છે. જેમાં પ્રારંભિક તબક્કે ગ્રામસભા કરે છે. બીજા તબક્કામાં ગામમાં આકારણી રજિસ્ટર મુજબની મિલકત પ્રમાણે ખાનગી મિલકતમાં મકાન, પ્લોટ, જમીન, ખુલ્લી જગ્યા, નાળા, તળાવો, સરકારી મિલકત, રસ્તા વગેરેની હદ, દિશા મુજબ ચુના માર્કિંગ કરે છે.
ત્રીજા તબક્કામાં સરકારની એજન્સી સરવે ઓફ ઇન્ડિયા દ્વારા ડ્રોન મારફતે માપણી કરે છે. આ એજન્સીએ તૈયાર કરેલા ડ્રાફ્ટ નકશા જમીન દફતર કચેરી દ્વારા જિલ્લા દફતર ખાતાના અધિકારીને સોંપવામાં આવે છે. આ નકશામાં સંબંધિત વિસ્તારની બધી જ મિલકતો, ખુલ્લા પ્લોટોનું નંબરીંગ કરવામાં આવે છે. કોઇ મિલકત માપણી કરવામાંથી બાકી રહી ગઇ છે કે કેમ તેની ખાતરી કરાય છે. મિલકત બાકી હોય તો જિલ્લા જમીન દફતર કચેરી દ્વારા માપણી કરાય છે. જિલ્લા દફતર કચેરીના સર્વેયર, સિનિયર સર્વેયર દ્વારા ડ્રાફ્ટ નકશાનું ગ્રાઉન્ડ ટ્રુથિંગ સંબંધિત કામગીરી તલાટી કમમંત્રી, સરપંચની મદદથી ડોર-ટુ-ડોર સરવે કરી તેમાં જરૂરી સુધારા-વધારા કરાય છે. ડોર-ટુ-ડોર સરવે દરમ્યાનની માહિતી મોબાઇલ એપમાં અપલોડ કરાય છે.

ડ્રાફટ નકશામાં સુધારા જણાશે તો તે સરવે ઓફ ઇન્ડિયાને મોકલી અપાય છે. જે સુધારીને પરત કરે છે. નકશા જિલ્લા જમીન દફતર ખાતાના અધિકારી જીઆઇએસમાં અપલોડ કરશે. તૃતીય તબક્કામાં હક્ક ચોક્કસી અધિકારી દ્વારા સંબંધિત ગામમાં અગાઉથી જાણ કરીને કેમ્પ યોજવામાં આવે છે. જેમાં ગામતળ વિસ્તારમાં 100 ચો.વા., ઇન્દિરા આવાસ, સરદાર આવાસ કે અન્ય સક્ષમ અધિકારી દ્વારા ફાળવાયેલી જમીન, પ્લોટના હુકમો, પ્લાન તથા તે સંલગ્ન રેકર્ડ સહિતના પૂરાવા સંબંધિત મિલકત ધારકો પાસેથી મેળવવામાં આવે છે.

જે મિલકતમાં આકારણી રજિસ્ટર સિવાય કોઇ વધારાના પૂરાવા (જેવા કે, ઘરથારી જમીન, રાવળા હક્ક, રાજાનો લેખ, વાડા લેન્ડ વગેરે) રજૂ થયેલા ન હોય તેવા કિસ્સામાં ગૌણ પૂરાવા તરીકે આકારણી રજિસ્ટર આધારે ઠરાવ કરવામાં આવે છે.

વાંધા અરજી
હક્ક ચોક્કસી અધિકારીના ઠરાવની જાણ કરતી નોટિસ અથવા જાહેરાત બાદ હિત ધરાવતી વ્યક્તિ દિવસ 30માં વાંધા નોંધાવી શકશે. આવેલા વાંધાની તપાસ કરી સુનાવણી બાદ રેકર્ડ ઓફ રાઇટનું આખરી પ્રમોલગેશન કરાય છે. અરજદાર તરફથી આવેલી વાંધા અરજીની માહિતી સોફટવેરમાં દાખલ કરી, હક્ક ચોક્કસી અધિકારી રેકર્ડમાં દાખલ થયેલી તમામ એન્ટ્રીની તપાસ કરશે. જેની સામે કોઇ વાંધો ઉઠાવશે તો હક્ક ચોક્કસી અધિકારી સંક્ષિપ્ત ચકાસણી કરી નિર્ણય કરશે. ત્યારબાદ પ્રમોલગેશન અધિકારી રેકર્ડ ઓફ રાઇટસનું ગુજરાત જમીન મહેસૂલ નિયમ 1972ના નિયમ 105ની નોટિસ પ્રસિધ્ધ કરી રેકર્ડને જાહેરમાં મૂકી 30 દિવસમાં વાંધા રજૂ કરવા જણાવે છે. ત્યારબાદ આવેલા વાંધાનો નિકાલ કરી રેકર્ડનું પ્રમોલગેશન કરી, અમલમાં મૂકી, રેકર્ડ સીએસઆઇએસ (સિટી સરવે ઇન્ફોર્મેશન સિસ્ટમ)માં નિભાવણી માટે મૂકાશે.

હાઈજેક
વલસાડ જિલ્લાના ધરમપુર તાલુકામાં આવેલા મોહના કાવચાળી ગામમાં પ્રોપર્ટી કાર્ડનો ્રોન સરવે કરવા ટીમ પહોંચી હતી. જોકે, આ ટીમને અટકાવી તેમની પાસે રહેલા ડ્રોન કેમેરા ભરેલી બેગ સ્થાનિકોએ લઈ લીધી હતી. સ્થાનિકોને એવું લાગ્યું કે, આ ટીમ તાપી પાર નર્મદા લિન્ક પ્રોજેક્ટનો સરવે કરવા આવી છે. જોકે, ત્યારબાદ 2 કલાકની જહેમત બાદ સ્થાનિકોને વર્કઓર્ડર અને સરકારી ઓર્ડર બતાવ્યા પછી સ્થાનિકોએ કબજે લીધેલા ડ્રોનની પેટી સહીસલામત પરત કરી હતી.

2016થી યોજના
7 એપ્રિલ 2016માં ગુજરાત સરકારે બિનખેતીની મિલકતોના રેકોર્ડના પ્રોપર્ટી કાર્ડ તૈયાર કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. રાજયમાં જયારે ખેતીની જમીનનું કમ્‍પ્‍યૂટરાઈઝેશન કરાયું ત્‍યારે અમુક જ જિલ્લાઓમાં તો બિન-ખેતીના પાનીયાઓ (પ્રોપર્ટી કાર્ડ)ની ડેટા એન્‍ટ્રી કરવામાં આવી હતી અને અમુક જિલ્લાઓમાં આવા બિનખેતીના પાનીયાઓની ડેટા એન્‍ટ્રી કરવામાં આવી ન હતી એટલે તેનો કોઈ ડેટાબેઝ તૈયાર પણ નથી. ખેતીની જમીનના દફતરોનું 2004થી કમ્‍પ્‍યૂટરાઈઝેશન કરીને તેને ઓનલાઈન કરાયા છે. તેના આધારે ગામ નમૂના નંબર-7 બનાવવામાં આવ્‍યા છે.

સરકારે જાહેર કર્યું હતું કે, ગામતળ કે સિટી સરવેની હદ ઉપરાંતના વિસ્‍તારમાં બિન-ખેતીના ગામ નમૂના નંબર-7 અને અન્‍ય રેકોર્ડના આધારે પ્રોપર્ટી કાર્ડ તૈયાર કરવા અંગે મહેસૂલ વિભાગે ખાસ કાર્યપપદ્ધતિ નક્કી કરી છે. તે મુજબ બિનખેતીના ફેરફારો માટે ઇ-ધરા કેન્‍દ્રમાં કમ્‍પ્‍યૂટરાઈઝેશન કરાયેલું ન હોય તો વેચાણના તથા અન્‍ય દસ્‍તાવેજોનું રજિસ્‍ટ્રેશન થાય તે પહેલાં અરજદારનો પ્રી-રજિસ્‍ટ્રેશન રેકર્ડ તૈયાર કરાશે, જેમાં વેચાણ આપનારની અરજી સાથે અરજદારે જે તે મિલકતની વિગતોના પુરાવા તથા પોતાની અને મિલકત ખરીદનારના ઓળખના માન્‍ય પુરાવા પણ રજૂ કરવા પડશે. આવા પુરાવા તથા વેચાણ દસ્‍તાવેજના આધારે એસ.આઈ (સેલ્‍ફ ઇન્‍ડેક્ષ) કેસ તૈયાર થશે. આ કામગીરી ઓટોમ્‍યુટેશન પ્રમાણે થશે.

તેના ઉપરથી કલમ-135-ડીની નોટીસ આપોઆપ તૈયાર થઈ જશે. તેની બજવણી કરાશે. આ નોટિસ સંબંધિત મેઇન્‍ટેનન્‍સ સરવેયરને પણ ઈલેકટ્રોનિક રીતે રેકોર્ડ સાથે જશે. મેઇન્‍ટેનન્‍સ સરવેયર એસ.આઈ. કેસની ચકાસણી કરીને સક્ષમ અધિકારી મ્‍યુટેશન નોંધ અંગેનો નિર્ણય લેશે. તેના આધારે ફોર્મ-૨ તૈયાર કરાશે અને જે તે મિલકતનું પ્રોપર્ટી કાર્ડ તૈયાર કરાશે. ફોર્મ નં-2માં જ પ્રોપર્ટી નંબર તૈયાર થઈ જશે. તેની એક નકલ વેચાણ રાખનારને પણ મળશે ત્‍યારબાદ જ મિલકતોમાં થતાં ફેરફારોની અસર અપાશે.

2014
19 ડિસેમ્બર 2014થી બિનખેતીના રેકર્ડ આધારે સોફ્ટવેરની મદદથી 19 લાખ 72 હજાર પ્રોપર્ટી કાર્ડ બનેલા છે. જ્યારે 20 જાન્યુઆરી 2020થી ગામતળ કે સિટી સરવેની હદ ઉપરાંતના વિસ્તારોમાં ઓન લાઈ મંજૂર થયેલા બિનખેતીના 17 હજાર 844 પ્રોપર્ટીકાર્ડ 2022 સુધીમાં તૈયાર થયેલા છે.

ગામઠાણ
ગામઠાણ યોજનામાં 1459 ગામોમાં મોજણી કરવાની થાય છે.
31-10-2020 સુધીમાં 18 લાખ મિલકતોની મોજણી પુરી થઈ હતી. જેમાંથી 1 લાખ 68 હજાર મિલકતોનું પ્રમોલગેશન થયેલું છે.
2021-22માં ગામઠાણ મોજણી યોજના હેઠળ 2 લાખ 23 હજાર પ્રોપર્ટી કાર્ડ તૈયાર થયેલા હતા. આ યોજનાના પણ ઠેકાણા નથી.
2023-24 ગામઠાણ યોજનામાં 50 હજાર અને શહેરોમાં 44 હજાર નવા પ્રોપર્ટીકાર્ડ બવાવવામાં આવશે. ગામઠાણાં 68 હજાર પ્રોપર્ટીકાર્ડ અને શહેરી વિસ્તારમાં 2.03 લાખ કાર્ડ બનેલા હોવાનું 2023ની ગુજરાત વિધાનસભામાં જાહેર કર્યું હતું.

જૂના દસ્‍તાવેજો
દસ્‍તાવેજોના કિસ્‍સામાં મહેસૂલી રેકર્ડ ન હોય તો પ્રોપર્ટી કાર્ડ માટે ત્રણ પધ્‍ધતિઓ નક્કી કરાઇ છે. જે મુજબ અરજદાર પાસેથી અરજી લઇને તેની ચકાસણી કરીને બિનખેતી પ્રોપર્ટી કાર્ડ બનાવાશે. બિન ખેતી થયેલા સર્વે નંબરોની ગામ નમૂના નંબર-7માં અસર પામેલી હોય તે મિલકતોની ચકાસણી કરીને કાર્ડ બનાવાશે. નવા બિનખેતી થતા સર્વે નંબરોની ઓનલાઇન ફેરફાર નોંધો દાખલ કરીને પ્રોપર્ટી કાર્ડ તૈયાર કરાશે.

ખેતીની જમીના કાર્ડ
જમીન સરવા માટે કામ પૂરું કરનારું ગુજરાત પહેલું રાજ્ય છે. રાજ્યના 18046 ગામો છે, જેમાંથી 18035 ગામોનો સરવે થયો છે. જેમાં 11988 ગામના 80 લાખ સરવે નંબરોનું રેકર્ડ પ્રમોલગેટ થયા છે. 2022 સુધીમાં 5 લાખ 88 હજાર 234 વાંધા મળેલા છે. જેમાં 4 લાખ 48 હજાર 259 વાંધાની પુનઃ માપણી કરાઈ છે. આમ જમીન સરવેમાં કરોડોના કૌભાંડો થયા હોવાની ફરિયાદો અને ખેડૂતોના આંદોલનો પરથી સ્પષ્ટ છે કે સરવે કાર્ડમાં પણ સરકાર નિષ્ફળ રહી છે.[:en]Gandhinagar, 22 April 2023
In Gujarat, from 2021 to 2024, village property survey is to be done and property cards are to be given. 1.25 crore proprietary property cards have been prepared. But work has come to a standstill in Gujarat. No official announcement has been made about how many cards have been given. In 2020, Prime Minister Narendra Modi launched a pilot project in 1 lakh villages in 8 states of Maharashtra, Karnataka, Haryana, Uttar Pradesh, Uttarakhand, Madhya Pradesh, Punjab and Rajasthan. Gujarat was not selected as a pilot project. By the end of 2023-24, it was announced to issue property cards of all 6.62 lakh villages in the country. But there is no place in Gujarat yet. In a few days, the Prime Minister is going to give such cards to other states, but there is no place for this scheme in Gujarat. Three years have passed.

The Swamitva Property Card scheme was launched on National Panchayat Day 24 April 2020. The Central Government has given an amount of Rs 6.6 crore to the Survey of India. Drones have been flown and the property measured. The property card of every house in the village will be made by accurate measurement with the drone.

In Gujarat, from 24 August 2021, a pilot project was announced to measure properties by flying drones in five villages of Gandhinagar district.

Family
In 2011, there were 1 crore 22 lakh 48 thousand 428 houses in Gujarat. In which there are 67 lakh 73 thousand 553 houses in rural areas and 54 lakh 74 thousand 870 houses in cities. It is estimated that in 2023 there will be 1 crore 50 lakh properties. Issuance of cards for 75 lakh rural properties is likely to take years.

2020-21
The ownership scheme in the year 2020-21 has not been announced by the Gujarat government in the outlet. That is, no work was done in 2020-21 regarding the property cards to the villages.

2021-22
In which in the first year 2021-22, it was decided to measure with drones in one thousand villages. In which drones were operated in 104 villages of 5 talukas of 5 districts till 8 December 2021.

2023-24
Under the Swamitva Yojana, in the year 2023-24, 48,000 new property cards will be prepared by completing drone flights in 3,500 villages of the remaining 75 taluks. This was announced in the assembly.

Benefits of PropertyCard
With the introduction of property cards, it will be easier to collect tax from panchayats. A clear valuation and ownership of the property will be determined. It will be easy to take loan from the bank. Property disputes will be less. You will get the latitude-longitude map of the property. The process of sale, inheritance etc. will be easy. The boundary of village roads, open spaces of Gram Panchayat, drains, lakes etc. will be fixed. In the case of transfer from lease-sale, it will be registered in the city survey on presentation of certified documents. The records of the village residential area will be made available by the Gram Panchayats. You will also get the ownership of the property. Apart from the Survey of India Department, Panchayat Department, Revenue Department work jointly in this scheme. One can get all the information about non-agriculture properties across the state. Accurate land records will help in resolving property related disputes and planning Gram Panchayat development plans for providing financial assistance and better facilities.

Process
A land records inspector carries out a three step process including surveying the property. In which the Gram Sabha is held at the initial level. In the second phase, lime is marked according to the direction, boundary of houses, plots, land, open space, drains, ponds, government property, roads etc. personal property.
In the third phase, the government agency Survey of India measures through drones. The draft maps prepared by this agency are handed over by the land office to the officer of the district office. In this map, all the properties, open plots of the respective area have been numbered. It is ascertained whether any asset has been left out of measurement. If the property is left, the survey is done by the District Land Office. With the help of Surveyor, Senior Surveyor of District Office Office, Sarpanch, Talati, the work related to the ground truth of the draft map, door to door survey is done and necessary correction is done in it. The information during the door-to-door survey is uploaded on the mobile app.

If improvements are found in the draft map, it is sent to the Survey of India. which returns the correct value. The map will be uploaded in the GIS by the officer of the District Land Office. In the third phase, camps are organized in the concerned villages by giving prior information by the authorized officer. In which relevant evidence including 100 square meter Indira Awaas, Sardar Awaas or land allotted by other competent authority in rural area, plot orders, plans and related records are obtained from the property holders.

In cases where no additional evidence (such as Ghritri land, Rawla Haq, Raja’s Lekh, Wada land etc.) is produced other than the Valuation Register, the decision is taken on the basis of the Valuation Register as secondary evidence.

Application of objections
Any interested person can file an objection within 30 days after the notice or advertisement by informing the competent authority about his decision. The final declaration of record of rights is made after examining and hearing the objections. After entering the information of the objection application received from the applicant in the software, the authorized officer will check all the entries made in the record. If anyone raises any objection against the same, the proper officer will decide after a brief verification. after that

The Promulgation Officer publishes the Notice of Rule 105 of the Gujarat Land Revenue Rules, 1972 of Record of Rights and asks to raise objections within 30 days of making the record public. Post disposal of objections, declaration, implementation, record keeping of records in CSIS (City Survey Information System)

Survey stopped
The team reached Kavachli village of Mohana in Dharampur taluka of Valsad district to survey the property cards. However, the team was stopped by the local people and the bag containing the drone cameras was taken away. The local people felt that this team had come to survey the Narmada Link project across Tapi. However, after 2 hours of effort, the seized drone box was returned safely after showing the work order and government order to the local people.

Plan from 2016
On 7 April 2016, the Gujarat government decided to prepare property cards of records for non-agricultural properties. When computerization of agricultural land was done in the state, data entry of non-agriculture pages (property cards) was done in some districts and data entry of such non-agriculture pages was not done in some districts, hence no database was prepared. Not there. Agricultural land records have been computerized and made online since 2004. On the basis of that the sample number-7 of the village has been prepared.

The government announced that the revenue department has prescribed a special procedure for preparing property cards based on non-agriculture village sample number-7 and other records in areas outside the village or town survey limits. Accordingly, if the e-Dhara center is not computerized for non-agriculture conversions, a pre-registration record of the applicant will be generated, before the registration of sale and other documents, of which the applicant will have to submit the proof along with the seller’s application . Details of the property and valid proof of identity of yourself and the buyer of the property. SI (Self Index) case will be prepared on the basis of such evidence and sale documents. This operation will be automatic.

Section-135-D notice will automatically be prepared on top of that. It will be served. This notice will also go electronically to the concerned Maintenance Surveyor along with the records. Maintenance Surveyor S.I. After the investigation of the case, the competent authority will take a decision regarding the mutation note. Based on that Form-2 will be prepared and property card will be prepared for that property. The property number will be prepared in Form No-2 only. A copy of the same shall also be given to the seller after which the change of properties shall become effective.

2014
Since December 19, 2014, 19 lakh 72 thousand property cards have been prepared with the help of software on the basis of non-agriculture records. While from January 20, 2020, 17 thousand 844 non-agricultural property cards have been approved online till 2022 in areas outside the village or city survey limits.

Village
Survey of 1459 villages is to be done in the village plan. Survey of 18 lakh properties was completed till 31-10-2020. Out of which 1 lakh 68 thousand properties have been inaugurated. Under the village survey scheme, 2 lakh 23 thousand property cards were made in the year 2021-22. This scheme also has no place. In 2023-24 Gram Yojana, 50 thousand 44 thousand new property cards will be issued in the cities. It was announced in the 2023 Gujarat Assembly that 68 thousand cards have been made in villages and 2.03 lakh in urban areas.

Old documents
In case of documents where there is no revenue record, three modes have been prescribed for the property card. According to which after taking the application from the applicant and verifying it, the agricultural property card will be made. The card will be made after verifying the affected properties in village sample number-7 of agricultural survey number. Property card will be prepared by online entry of change note of new uncultivated survey numbers.

Agriculture land card
Gujarat is the first state to complete the earth moving work. There are 18046 villages in the state, out of which 18035 villages have been surveyed. In which a record of 80 lakh survey numbers of 11988 villages has been published. Till 2022, 5 lakh 88 thousand 234 objections have been received. In which 4 lakh 48 thousand 259 objections have been re-measured. Thus, it is clear from the complaints of crores of scams in the land survey and farmer’s movement that the government has failed even in the survey card.[:hn]गांधीनगर, 22 अप्रैल 2023
गुजरात में 2021 से 2024 तक ग्राम संपत्ति का सरवे करके संपत्ति कार्ड देना है।1.25 करोड़ स्वामित्व संपत्ति कार्ड तैयार किए गए हैं। लेकिन गुजरात में काम बाधित हो गया है। कितने कार्ड दिए गए हैं, इसे लेकर अभी कोई आधिकारिक घोषणा नहीं की गई है। 2020 में, प्रधान मंत्री नरेंद्र मोदी ने महाराष्ट्र, कर्नाटक, हरियाणा, उत्तर प्रदेश, उत्तराखंड, मध्य प्रदेश, पंजाब और राजस्थान के 8 राज्यों के 1 लाख गांवों में एक पायलट परियोजना शुरू की। गुजरात को पायलट प्रोजेक्ट के तौर पर नहीं चुना गया। 2023-24 के अंत तक देश के सभी 6.62 लाख गांवों की संपत्तियों के कार्ड जारी करने की घोषणा की गई थी। लेकिन गुजरात में अभी तक कोई ठिकाना नहीं है। कुछ ही दिनों में प्रधानमंत्री ऐसे कार्ड दूसरे राज्यों में देने जा रहे हैं, लेकिन गुजरात में इस योजना के लिए कोई जगह नहीं है। तीन साल बित चूके है।

स्वामित्व संपत्ति कार्ड योजना राष्ट्रीय पंचायत दिवस 24 अप्रैल 2020 को शुरू की गई थी। केंद्र सरकार ने भारतीय सर्वेक्षण विभाग को 6.6 करोड़ रुपये की धनराशि दी है। ड्रोन उड़ाए गए हैं और संपत्ति को मापा गया है। ड्रोन से सटीक नाप-जोख कर गांव के हर घर का संपत्ति कार्ड बनाया जाएगा।

गुजरात में, 24 अगस्त 2021 से, गांधीनगर जिले के पांच गांवों में ड्रोन उड़ाकर संपत्तियों को मापने के लिए एक पायलट परियोजना की घोषणा की गई थी।

परिवार
2011 में गुजरात में 1 करोड़ 22 लाख 48 हजार 428 घर थे। जिसमें ग्रामीण क्षेत्रों में 67 लाख 73 हजार 553 तथा शहरों में 54 लाख 74 हजार 870 आवास हैं। अनुमान है कि 2023 में 1 करोड़ 50 लाख संपत्तियां होंगी। 75 लाख ग्रामीण संपत्तियों के लिए कार्ड जारी करने में वर्षों लगने की संभावना है।

2020-21
वर्ष 2020-21 में स्वामित्व योजना गुजरात सरकार ने आउटलेट में घोषित नहीं की है। यानी गांवों को संपत्ति कार्ड को लेकर 2020-21 में कोई काम नहीं हुआ।

2021-22
जिसमें प्रथम वर्ष 2021-22 में एक हजार गांवों में ड्रोन से पैमाइश करने का निर्णय लिया गया। जिसमें 8 दिसंबर 2021 तक 5 जिलों के 5 तालुकों के 104 गांवों में ड्रोन का संचालन किया गया।

2023-24
स्वामित्व योजना के तहत वर्ष 2023-24 में शेष 75 तालुकों के 3500 गांवों में ड्रोन उड़ानों का संचालन पूरा कर 48 हजार नये संपत्ति कार्ड तैयार किये जायेंगे. इसकी घोषणा विधानसभा में की गई।

प्रॉपर्टीकार्ड के लाभ
प्रॉपर्टी कार्ड के आने से पंचायतों से टैक्स वसूलना आसान हो जाएगा। संपत्ति का स्पष्ट मूल्यांकन और स्वामित्व निर्धारित किया जाएगा। बैंक से कर्ज लेने में आसानी होगी। संपत्ति संबंधी विवाद कम होंगे। संपत्ति के अक्षांश-देशांतर वाले मानचित्र प्राप्त होंगे। बिक्री, विरासत आदि की प्रक्रिया आसान होगी। गांव की सड़कों, ग्राम पंचायत के खुले स्थान, नालों, झीलों आदि की सीमा निर्धारित की जाएगी। पट्टा-विक्रय से स्थानान्तरण की दशा में प्रमाणित दस्तावेज प्रस्तुत करने पर नगर सर्वेक्षण में दर्ज किया जायेगा। ग्राम पंचायतों द्वारा ग्राम आवासीय क्षेत्र के रिकॉर्ड उपलब्ध कराए जाएंगे। संपत्ति का मालिकाना हक भी मिलेगा। इस योजना में भारतीय सर्वेक्षण विभाग के अतिरिक्त पंचायत विभाग, राजस्व विभाग संयुक्त रूप से कार्य करता है। पूरे राज्य में गैर-कृषि संपत्तियों के बारे में सभी जानकारी प्राप्त की जा सकती है। सटीक भू-अभिलेख संपत्ति से संबंधित विवादों को हल करने और वित्तीय सहायता प्रदान करने और बेहतर सुविधाओं के लिए ग्राम पंचायत विकास योजनाओं की योजना बनाने में मदद करेगा।

प्रक्रिया
एक भूमि रिकॉर्ड निरीक्षक संपत्ति का सर्वेक्षण करने सहित तीन चरणों वाली प्रक्रिया करता है। जिसमें प्रारंभिक स्तर पर ग्राम सभा होती है। द्वितीय चरण में ग्राम में मूल्यांकन पंजी के अनुसार संपत्ति के अनुसार भूमि में मकानों, भूखण्डों, भूमि, खुली जगह, नालों, तालाबों, सरकारी सम्पत्ति, सड़कों आदि की दिशा, सीमा के अनुसार चूना चिन्हित किया जाता है। निजी संपत्ति।
तीसरे चरण में सरकारी एजेंसी सर्वे ऑफ इंडिया ड्रोन के जरिए माप करती है। इस अभिकरण द्वारा तैयार किये गये प्रारूप मानचित्र भू-कार्यालय द्वारा जिला कार्यालय के अधिकारी को सौंपे जाते हैं। इस नक्शे में संबंधित क्षेत्र की सभी संपत्तियों, खुले भूखंडों को क्रमांकित किया गया है। यह पता लगाया जाता है कि क्या कोई संपत्ति माप से बाहर रह गई है। अगर संपत्ति बची है तो सर्वे जिला भू कार्यालय द्वारा किया जाता है। सर्वेयर, जिला कार्यालय कार्यालय के वरिष्ठ सर्वेक्षक, सरपंच, तलाटी के सहयोग से ड्राफ्ट मैप की जमीनी सच्चाई से संबंधित कार्य, डोर टू डोर सर्वे किया जाता है और इसमें आवश्यक सुधार किया जाता है। डोर-टू-डोर सर्वे के दौरान की जानकारी मोबाइल एप पर अपलोड की जाती है।

यदि ड्राफ्ट मैप में सुधार पाया जाता है, तो इसे सर्वे ऑफ इंडिया को भेजा जाता है। जो सही रिटर्न देता है। नक्शा जिला भूमि कार्यालय के अधिकारी द्वारा जीआईएस में अपलोड किया जाएगा। तृतीय चरण में प्राधिकृत अधिकारी द्वारा पूर्व सूचना देकर संबंधित ग्रामों में शिविरों का आयोजन किया जाता है। जिसमें ग्रामीण क्षेत्र में 100 वर्ग मीटर इंदिरा आवास, सरदार आवास या अन्य सक्षम प्राधिकारी द्वारा आवंटित भूमि, संपत्ति धारकों से प्लॉट आदेश, योजना और संबंधित रिकॉर्ड सहित प्रासंगिक साक्ष्य प्राप्त किए जाते हैं।

ऐसे मामलों में जहां मूल्यांकन रजिस्टर के अलावा कोई अतिरिक्त साक्ष्य (जैसे कि घृतरी भूमि, रावला हक, राजा का लेख, वाडा भूमि आदि) प्रस्तुत नहीं किया जाता है, निर्णय द्वितीयक साक्ष्य के रूप में मूल्यांकन रजिस्टर के आधार पर किया जाता है।

आपत्तियों का आवेदन
कोई इच्छुक व्यक्ति नोटिस या विज्ञापन के बाद 30 दिनों के भीतर सक्षम प्राधिकारी को अपने निर्णय की सूचना देकर आपत्ति दर्ज करा सकता है। आपत्तियों की जांच और सुनवाई के बाद अधिकार के रिकॉर्ड की अंतिम घोषणा की जाती है। आवेदक से प्राप्त आपत्ति आवेदन की जानकारी साफ्टवेयर में दर्ज करने के बाद प्राधिकृत अधिकारी रिकार्ड में की गई सभी प्रविष्टियों की जांच करेगा। यदि कोई इसके विरुद्ध कोई आपत्ति उठाता है तो उपयुक्त अधिकारी संक्षिप्त सत्यापन के बाद निर्णय करेगा। तत्पश्चात् प्रख्यापन अधिकारी अधिकार अभिलेख के गुजरात भू-राजस्व नियम, 1972 के नियम 105 की सूचना प्रकाशित करता है तथा अभिलेख को सार्वजनिक करने के 30 दिनों के भीतर आपत्तियां उठाने को कहता है। आपत्तियों के निस्तारण के बाद, सीएसआईएस (नगर सर्वेक्षण सूचना प्रणाली) में रिकॉर्ड की घोषणा, कार्यान्वयन, रिकॉर्ड कीपिंग

सरवे रोका
टीम वलसाड जिले के धरमपुर तालुका के मोहना के कवचली गांव में प्रॉपर्टी कार्ड का सर्वे करने पहुंची. हालांकि, टीम को स्थानीय लोगों ने रोक लिया और ड्रोन कैमरों से भरा बैग उठा ले गए। स्थानीय लोगों को लगा कि यह टीम तापी के पार नर्मदा लिंक परियोजना का सर्वे करने आई है. हालांकि 2 घंटे की मशक्कत के बाद स्थानीय लोगों को वर्क ऑर्डर और सरकारी आदेश दिखाकर जब्त किए गए ड्रोन बॉक्स को सकुशल लौटा दिया.

2016 से योजना
7 अप्रैल 2016 को, गुजरात सरकार ने गैर-कृषि संपत्तियों के रिकॉर्ड के संपत्ति कार्ड तैयार करने का निर्णय लिया। जब राज्य में कृषि भूमि का कम्प्यूटरीकरण किया गया था, तब कुछ जिलों में गैर-कृषि पृष्ठों (संपत्ति कार्ड) की डेटा प्रविष्टि की गई थी और कुछ जिलों में ऐसे गैर-कृषि पृष्ठों की डेटा प्रविष्टि नहीं की गई थी, इसलिए कोई डेटाबेस तैयार नहीं है। कृषि भूमि रिकॉर्ड को 2004 से कम्प्यूटरीकृत कर ऑनलाइन कर दिया गया है। उसके आधार पर गांव का सैंपल नंबर-7 बनाया गया है।

सरकार ने घोषणा की कि राजस्व विभाग ने गाँव या शहर के सर्वेक्षण की सीमा से बाहर के क्षेत्रों में गैर-कृषि ग्राम नमूना संख्या-7 और अन्य अभिलेखों के आधार पर संपत्ति कार्ड तैयार करने के लिए एक विशेष प्रक्रिया निर्धारित की है। तदनुसार, यदि ई-धारा केंद्र गैर-कृषि परिवर्तनों के लिए कम्प्यूटरीकृत नहीं है, तो बिक्री के पंजीकरण और अन्य दस्तावेजों से पहले, आवेदक का एक पूर्व-पंजीकरण रिकॉर्ड तैयार किया जाएगा, जिसमें विक्रेता के आवेदन के साथ आवेदक को प्रमाण प्रस्तुत करना होगा। संपत्ति का विवरण और अपनी और संपत्ति के खरीदार की पहचान का वैध प्रमाण पेश करना होगा। ऐसे सबूतों और बिक्री दस्तावेजों के आधार पर एसआई (सेल्फ इंडेक्स) केस तैयार किया जाएगा। यह ऑपरेशन स्वचालित होगा।

उसके ऊपर से धारा-135-डी नोटिस अपने आप तैयार हो जाएगा। इसे परोसा जाएगा। यह नोटिस भी रिकॉर्ड के साथ संबंधित रखरखाव सर्वेक्षक के पास इलेक्ट्रॉनिक रूप से जाएगा। अनुरक्षण सर्वेक्षक एस.आई. मामले की जांच के बाद म्यूटेशन नोट के संबंध में सक्षम अधिकारी निर्णय लेंगे। उसके आधार पर फॉर्म-2 तैयार किया जाएगा और उस संपत्ति का संपत्ति कार्ड तैयार किया जाएगा। फार्म नंबर-2 में ही संपत्ति का नंबर तैयार किया जाएगा। इसकी एक प्रति विक्रेता को भी दी जाएगी जिसके बाद संपत्तियों में परिवर्तन प्रभावी हो जाएगा।

2014
19 दिसम्बर 2014 से अब तक 19 लाख 72 हजार संपत्ति कार्ड गैर-खेती अभिलेखों के आधार पर साफ्टवेयर की सहायता से तैयार किये जा चुके हैं। जबकि 20 जनवरी 2020 से 17 हजार 844 गैर कृषि संपत्ति कार्ड 2022 तक गांव या शहर के सर्वेक्षण की सीमा से बाहर के क्षेत्रों में ऑनलाइन स्वीकृत किए गए हैं।

गाँव
ग्राम योजना में 1459 ग्रामों का सर्वेक्षण किया जाना है। दिनांक 31-10-2020 तक 18 लाख सम्पत्तियों का सर्वे पूर्ण किया गया। जिनमें से 1 लाख 68 हजार संपत्तियों का लोकार्पण किया जा चुका है। ग्राम सर्वेक्षण योजनान्तर्गत वर्ष 2021-22 में 2 लाख 23 हजार सम्पत्ति कार्ड बनाये गये। इस योजना का भी कोई स्थान नहीं है। 2023-24 ग्राम योजना में शहरों में 50 हजार 44 हजार नये संपत्ति कार्ड जारी किये जायेंगे. 2023 की गुजरात विधानसभा में घोषणा की गई थी कि गांवों में 68 हजार और शहरी क्षेत्रों में 2.03 लाख कार्ड बनाए गए हैं।

पुराने दस्तावेज
दस्तावेजों के मामले में जहां कोई राजस्व रिकॉर्ड नहीं है, संपत्ति कार्ड के लिए तीन तरीके निर्धारित किए गए हैं। जिसके अनुसार आवेदक से आवेदन लेकर उसका सत्यापन कर अकृषि संपत्ति कार्ड बनाया जाएगा। अकृषि सर्वे क्रमांक के ग्राम नमूना क्रमांक-7 में प्रभावित संपत्तियों का सत्यापन कर कार्ड बनाया जायेगा. नवीन अकृषित सर्वे नम्बरों के परिवर्तन नोट की ऑनलाईन प्रविष्टि कर सम्पत्ति कार्ड तैयार किया जायेगा।

कृषि भूमि कार्ड
गुजरात पृथ्वी मूविंग का काम पूरा करने वाला पहला राज्य है। प्रदेश में 18046 गांव हैं, जिनमें से 18035 गांवों का सर्वे किया जा चुका है। जिसमें 11988 गांवों के 80 लाख सर्वे नंबर का रिकार्ड प्रख्यापित किया गया है। 2022 तक 5 लाख 88 हजार 234 आपत्तियां प्राप्त हो चुकी हैं। जिसमें 4 लाख 48 हजार 259 आपत्तियों का पुन: मापन किया गया है। इस प्रकार भू-सर्वेक्षण और किसान आंदोलन में करोड़ों के घोटालों की शिकायतों से स्पष्ट है कि सरकार सर्वे कार्ड में भी विफल रही है.[:]