[:gj]ગાંધીનગર, 29 મે 2021
ગુજરાતમાં ગાય 1 કરોડ, ભેંસ 1 કરોડ, ઘેટા 20 લાખ, બકરાં 50 લાખ છે. જેને ગળસુંઢો, ગાંઠીયો તાવ, બ્રવેક્ષ કે બ્રુસેલા, ખરવા મોવાસા, હડકવા, પીપીઆર છે. રોજ 2 કરોડ લિટર દૂધ આ પશુઓ આપે છે. રોગ ન થાય અને રોગ વાળું દૂધ લોકો ન પીવે તે માટે રસી અપાય છે. તે રસી આપેલા પશુઓનું દૂધ પીવામાં આવે છે. ગુજરાતમાં ઇ.સ. 2020માં 5 કરોડ પશુ અને પક્ષીઓને રસી આપી દેવામાં આવી છે.
આમ ગુજરાતમાં 2 હજારનો સ્ટાફ ધરાવતાં પશુ પાલન વિભાગના તબિબો માણસોના આરોગ્ય વિભાગના લાખોના સ્ટાફ કરતાં સવાયા પૂરવાર થયા છે. જો 5 કરોડ પશુઓને રસી ન આપી હોત તો તેમનું રોગીષ્ઠ દૂધ, માંસ અને ઈંડા ખાઈને લોકો બિમાર પડ્યા હોત.
શંકર ગાયનું 42 લાખ ટન દૂધ લોકો પીવે છે
રોજ 2 કરોડ લિટર દૂધ આ પશુઓ આપે છે. બનાસ ડેરી સૌથી વધું 60 લાખ કિલો દૂધ મેળવે છે. સૌથી ઓછું દૂધ જામનગરમાં 50 હજાર લિટર રોગનું પેદા થાય છે. શંકર ગાય 9 લીટર અને દેશી ગાય 4.46 લિટર દૂધ આપે છે. શંકર ગાયનું 42 લાખ ટન, દેશી ગાયનું 32 લાખ ટન , ભેંસનું 75 લાખ ટન, બકરીનું 3.30 લાખ ટન દૂધ 2020માં પેદા થયું હતું. જે તમામ પશુઓને રસી આપેલી હતી. જે રસી ધરાવતું દૂધ ગુજરાતના લોકો પીવે છે. એ રીતે મરઘીઓને રસી આપવામાં આવે છે જેના વર્ષે 200 કરોડ ઈંડા પેદા થાય છે.
60 લાખ પક્ષીઓને 10 જેટલાં રોગો માટે રસી આપવામાં આવી છે.
1800 હોસ્પિટલો અને દવાખાના છે. જેમાં પશુઓમાં ફેલાતા રોગનું સંશોધન કરવા માટે 18 એકમો છે. પણ માણસના રોગ માટે નથી. તે માટે આઉટસોર્સથી 900 તબિબો રાખેલા છે. પશપાલન ખાતાનો કુલ 4 હજાર લોકોનો સ્ટાફ છે.
કરા રોગના કેટલી રસ આપવામાં આવી
3 કરોડ ડોઝ રોગપ્રતિકારના
એફએમડી રસીમાં એન્ટિજેન એ સક્રિય ઘટક છે, તે પદાર્થ જે રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવને ઉત્તેજિત કરે છે. કારણ કે એફએમડીમાં આ પ્રકારની વ્યાપક સંભવિત આર્થિક અસર હોય છે, તેથી સરકારો સામાન્ય રીતે રોગ-નિયંત્રણના પ્રયત્નો અને રસીના પ્રોગ્રામ કરેલ ઉપયોગનું સંચાલન કરે છે. સરકારની માલિકીની કંપનીઓ બનાવે છે.
એચએસ રસીના 85 લાખ ડોઝ
હેમોરોજિક સેપ્ટીસીમિયા (એચએસ) ગળસુંધો રોગ પશુઓ માટે મહત્વનો રોગ છે, જે પેશ્ટેરેલા મલ્ટોસિડા (6: બી) દ્વારા થાય છે. આ રોગ સામે રસીકરણ વ્યાપકપણે પ્રચલિત છે. સાદા બ્રોથ બેક્ટેરિયા, અથવા ફટકડીના અવરોધ અને એલ્યુમિનિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ જેલ રસી વર્ષમાં બે વાર આપવામાં આવે છે. 6 મહિનાની પ્રતિરક્ષા આપે છે. 85 લાખ પશુઓને રસ એક વર્ષમાં આપવામાં આવી છે.
બ્લેકવાર્ટર રસી
બ્લેકવાર્ટર (બીક્યુ) રસીનો ઉપયોગ પશુ, ભેંસ, ઘેટાં અને બકરામાં ક્લોસ્ટ્રિડિયમ ચોવોઇના ચેપથી થતાં બ્લેકવાઈટર રોગને નિયંત્રણમાં રાખવા પ્રોફીલેક્ટીક પગલાં માટે થાય છે. બ્લેક ક્વાર્ટર રોગ સામે પ્રોફીલેક્ટીક રસી છે. ગુજરાતમાં 5 લાખ પશુને આપવામાં આવી છે.
ઈટી 15 લાખ ડોઝ
ENTEROTOXAEMIA (ET) રસી એ ઘેટાં અને બકરાઓમાં ક્લોસ્ટ્રિડિયમ વેર્ફેરેશન પ્રકાર ડી ચેપને લીધે, એન્ટોટોક્સેમિયા રોગને નિયંત્રિત કરવા પ્રોફીલેક્ટીક પગલાં માટે વપરાય છે, જેને ‘પલ્પ મૂત્રપિંડ રોગ’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
દર વર્ષે આપવામાં આવે છે. કેટલીકવાર સોજો આવે છે. 15 લાખ ઘેટા અને બકરાને આપવામાં આવી છે.
F1-Strain
રાણીખેત રોગની રસી છે. 10 લાખ આપવામાં આવી છે. રાણીખેત રોગ ‘એફ’ તાણ એ લેન્ટોજેનિક તાણ છે. આ રસી જીવંત નબળા રણીખેત રોગ ‘એફ’ સ્ટ્રેઇન વાયરસ વહન કરે છે જે એસપીએફ ચિકન ઇંડામાં ફેલાય છે અને સ્થિર સૂકા સ્વરૂપમાં ઉપલબ્ધ છે. વાયરસ હોય છે. બીજી રસી સાથે 5 જિલ્લામાં 60 લાખ મરઘાઓને રસી આપવામાં આવી છે .
કૃત્રિમ વીર્ય દાન
80 લાખ પશુઓને કૃત્રિમ રીતે ગર્ભધાન કરાવવામાં આવે છે એ કામ તો અલગ. જેમાં ભાજપ સરકાર પવિત્ર શુદ્ધ ગાય માતા માને છે એવી લાખો ગાયોને કૃત્રિમ રીતે વીર્ય આપીને ગર્ભવતી બનાવવામાં આવે છે.
| વેક્સીનના | |
| જિલ્લો | ડોઝ |
| અપાયા | |
| સુરત | 2276123 |
| નર્મદા | 488842 |
| ભરૂચ | 812012 |
| ડાંગ | 249577 |
| નવસારી | 1437451 |
| વલસાડ | 1249306 |
| તાપી | 1375011 |
| દક્ષિણ ગુ. | |
| અમદાવાદ | 1714503 |
| અણંદ | 2506334 |
| ખેડા | 2384620 |
| પંચમહાલ | 2566540 |
| દાહોદ | 2329571 |
| વડોદરા | 1138935 |
| મહિસાગર | 2516986 |
| છોટાઉદેપુર | 1395860 |
| મધ્ય ગુ. | |
| બનાસકાંઠા | 6171027 |
| પાટણ | 1155553 |
| મહેસાણા | 1513212 |
| સાબરકાંઠા | 1967233 |
| ગાંધીનગર | 1418622 |
| અરાવલી | 2007400 |
| ઉત્તર ગુજ. | |
| કચ્છ | 2260369 |
| સુરેન્દ્રનગર | 1705892 |
| રાજકોટ | 1266888 |
| જામનગર | 833950 |
| પોરબંદર | 466681 |
| જૂનાગઢ | 892648 |
| અમરેલી | 968594 |
| ભાવનગર | 1544430 |
| મોરબી | 921333 |
| બોટાદ | 260334 |
| સોમનાથ | 673844 |
| દ્વારકા | 611668 |
| સૌરાષ્ટ્ર | |
| ગુજરાત કૂલ | 51081349 |
[:en]Gandhinagar, 29 May 2021
There are 1 crore cows, 1 crore buffalo, 20 lakh sheep and 50 lakh goats in Gujarat. They have throat, nodular fever, brevex or Brucella, Kharwa Mowasa, rabies, PPR disease. These animals give 20 million liters of milk daily. Vaccines are administered to prevent disease and prevent people from drinking diseased milk. This vaccine is fed to the milk of the animals. In Gujarat in 2020, 50 million animals and birds have been vaccinated.
Thus, the doctors of the animal husbandry department, which has 2,000 employees in Gujarat, have proved to be as efficient as the employees of the human health department, which has 9 times the staff. If 5 crore animals had not been vaccinated, people would have fallen ill by eating their diseased milk, meat and eggs.
People drink 42 lakh tons of cross bread cow’s milk
2 crore animals give 2 crore kg of milk daily. Banas dairy gets 60 lakh kg of milk the most. Jamnagar has the lowest milk production of 50,000 liters. In 2020, 42 lakh tonnes of milk Shankar cow, 3.2 million tonnes of domestic cows, 75 lakh tonnes of buffalo and 3.30 lakh tonnes of goat milk were produced.
Cross bread cow gives 9 liters and desi cow gives 4.46 liters of milk.
All animals were vaccinated. People of Gujarat drink vaccinated milk. In this way, chickens are vaccinated which lays 200 caror eggs per year.
60 lakh birds have been vaccinated against 10 diseases.
There are 1800 hospitals and clinics for animals. There are 18 units for conducting research on the spread of disease in animals. But there is no one for the disease of man. 900 doctors have been outsourced for this. Animal Husbandry Department has a total staff of 4 thousand people.
How many vaccines given on disease
3 million doses of immunity
The antigen is the active ingredient in the FMD vaccine, a substance that stimulates the immune response. Because FMD has such a wide potential economic impact, governments typically manage disease-control efforts and programmed use of vaccines. Government-owned companies make.
85 million doses of HS vaccine
Hemorrhagic septicemia (HS) is an important livestock disease caused by Pasteurella multocida (6: B). Vaccination against this disease is widely prevalent. Plain broth bacteria, or alum barrier and aluminum hydroxide gel vaccines are given twice a year. Gives immunity for 6 months. Interest has been given to 85 lakh cattle in a year.
Blackwater vaccine
The Blackwater (BQ) vaccine is used for prophylactic measures to control blackwater disease caused by Clostridium difficile infection in cattle, buffalo, sheep, and goats. Black quarter disease is a prophylactic vaccine. 5 lakh cattle have been given in Gujarat.
ET 1.5 million doses
The ENTEROTOXAEMIA (ET) vaccine is used for prophylactic measures to control enterotoxemia disease, also known as ‘pulp kidney disease’, in sheep and goats due to Clostridium difficile type D infection.
Is given every year. Sometimes there is swelling. 1.5 million sheep and goats have been given.
F1-strain
Ranikhet is a vaccine for this disease. 10 lakhs have been given. Ranikhet disease ‘F’ strain is a lentogenic strain. The vaccine contains the surviving debilitated Ranikhet disease ‘F’ strain virus which spreads to SPF chicken eggs and is available in a stable dry form. There are viruses. Along with the second vaccine, 60 lakh chickens have been vaccinated in 5 districts.
| Surat | 2276123 |
| Narmada | 488842 |
| Bharuch | 812012 |
| Dang | 249577 |
| Navsari | 1437451 |
| Valsad | 1249306 |
| Tapi | 1375011 |
| South Gu. | |
| Ahmedabad | 1714503 |
| Anand | 2506334 |
| Kheda | 2384620 |
| Panchmahal | 2566540 |
| Dahod | 2329571 |
| Vadodara | 1138935 |
| Ocean | 2516986 |
| Chhotaudepur | 1395860 |
| Middle Gu. | |
| Banaskantha | 6171027 |
| Patan | 1155553 |
| Mehsana | 1513212 |
| Sabarkantha | 1967233 |
| Gandhinagar | 1418622 |
| Aravali | 2007400 |
| North Guj. | |
| Kutch | 2260369 |
| Surendranagar | 1705892 |
| Rajkot | 1266888 |
| Jamnagar | 833950 |
| Porbandar | 466681 |
| Junagadh | 892648 |
| Amreli | 968594 |
| Bhavnagar | 1544430 |
| Morbi | 921333 |
| Botad | 260334 |
| Somnath | 673844 |
| Dwarka | 611668 |
| Saurashtra | |
| Gujarat | 51081349 |
[:hn]गांधीनगर, 29 मई 2021
गुजरात में 1 करोड़ गाय, 1 करोड़ भैंस, 20 लाख भेड़ और 50 लाख बकरियां हैं। उन्हें गले, गांठदार बुखार, ब्रेवेक्स या ब्रुसेला, खारवा मोवासा, रेबीज, पीपीआर रोग होते है। ये जानवर रोजाना दो करोड़ लीटर दूध देते हैं। बीमारी से बचाव और लोगों को रोगग्रस्त दूध पीने से रोकने के लिए टीके लगाए जाते हैं। यह टीका लगाए गए पशुओं के दूध पिया जाता है। गुजरात मेँ 2020 में, 5 करोड जानवरों और पक्षियों का टीकाकरण किया गया है।
इस प्रकार, पशुपालन विभाग के डॉक्टर, जिनके गुजरात में 2,000 कर्मचारी हैं, मानव स्वास्थ्य विभाग के कर्मचारियों से कार्यक्षम साबित हुए हैं, जिसमें 9 गुना कर्मचारी हैं। यदि 5 करोड़ पशुओं का टीकाकरण न किया गया होता तो लोग उनके रोगग्रस्त दूध, मांस और अंडे खाकर बीमार पड़ जाते।
42 लाख टन शंकर गाय का दूध पीते हैं लोग
2 करोड जानवर रोजाना 2 करोड़ किलो दूध देते हैं। बनास डेयरी को सबसे ज्यादा 60 लाख किलो दूध मिलता है। जामनगर में सबसे कम दूध उत्पादन 50,000 लीटर है। 2020 में 42 लाख टन दूध शंकर गाय, 32 लाख टन घरेलू गाय, 75 लाख टन भैंस और 3.30 लाख टन बकरी के दूध का उत्पादन हुआ।
शंकर गाय 9 लीटर और देसी गाय 4.46 लीटर दूध देती है।
सभी जानवरों का टीकाकरण किया। गुजरात के लोग टीका लगाया हुआ दूध पीते हैं। इस तरह मुर्गियों का टीकाकरण किया जाता है जो प्रति वर्ष 200 मिलियन अंडे देती है।
10 बीमारियों के खिलाफ 60 लाख पक्षियों का टीकाकरण किया जा चुका है।
पशुओ के लिये 1800 अस्पताल और क्लीनिक हैं। जिसमें जानवरों में बीमारी के प्रसार पर शोध करने के लिए 18 इकाइयां हैं। लेकिन मनुष्य की बीमारी के लिए एक भी नहीं। इसके लिए 900 डॉक्टर आउटसोर्स किए गए हैं। पशुपालन विभाग में कुल 4 हजार लोगों का स्टाफ है।
बीमारी पर कितना दिया टीका
प्रतिरक्षा की 3 मिलियन खुराक
एंटीजन FMD वैक्सीन में सक्रिय संघटक है, वह पदार्थ जो प्रतिरक्षा प्रतिक्रिया को उत्तेजित करता है। क्योंकि FMD का इतना व्यापक संभावित आर्थिक प्रभाव है, सरकारें आमतौर पर रोग-नियंत्रण प्रयासों और टीकों के क्रमादेशित उपयोग का प्रबंधन करती हैं। सरकार के स्वामित्व वाली कंपनियां बनाती हैं।
एचएस वैक्सीन की 85 लाख खुराक
हेमोरेजिक सेप्टिसीमिया (एचएस) पशुधन की एक महत्वपूर्ण बीमारी है जो पाश्चरेला मल्टीसिडा (6: बी) के कारण होती है। इस बीमारी के खिलाफ टीकाकरण व्यापक रूप से प्रचलित है। सादा शोरबा बैक्टीरिया, या फिटकरी बाधा और एल्यूमीनियम हाइड्रॉक्साइड जेल के टीके साल में दो बार दिए जाते हैं। 6 महीने की इम्युनिटी देता है। एक साल में 85 लाख मवेशियों को ब्याज दिया गया है।
ब्लैकवाटर वैक्सीन
ब्लैकवाटर (बीक्यू) वैक्सीन का उपयोग मवेशियों, भैंसों, भेड़ और बकरियों में क्लोस्ट्रीडियम डिफिसाइल संक्रमण के कारण होने वाले ब्लैकवाटर रोग को नियंत्रित करने के लिए रोगनिरोधी उपायों के लिए किया जाता है। ब्लैक क्वार्टर रोग एक रोगनिरोधी टीका है। गुजरात में 5 लाख मवेशी दिए गए हैं।
ET 15 लाख डोज
ENTEROTOXAEMIA (ET) वैक्सीन का उपयोग क्लोस्ट्रीडियम डिफिसाइल टाइप डी संक्रमण के कारण भेड़ और बकरियों में एंटोटॉक्सिमिया रोग, जिसे ‘पल्प किडनी रोग’ के रूप में भी जाना जाता है, को नियंत्रित करने के लिए रोगनिरोधी उपायों के लिए किया जाता है।
हर साल दिया जाता है। कभी-कभी सूजन आ जाती है। 15 लाख भेड़-बकरी दिए गए हैं।
F1-स्ट्रेन
रानीखेत इस बीमारी का टीका है। 10 लाख दिए गए हैं। रानीखेत रोग ‘एफ’ स्ट्रेन एक लैंटोजेनिक स्ट्रेन है। वैक्सीन में जीवित कमजोर रानीखेत रोग ‘एफ’ स्ट्रेन वायरस होता है जो एसपीएफ़ चिकन अंडे में फैलता है और स्थिर शुष्क रूप में उपलब्ध होता है। वायरस होते हैं। दूसरे टीके के साथ ही 5 जिलों में 60 लाख मुर्गियों का टीकाकरण किया जा चुका है।
जिल्ला टीका का डोझ
| सूरत | 2276123 |
| नर्मदा | 488842 |
| भरूच | 812012 |
| डैंग | 249577 |
| नवसारी | 1437451 |
| वलसाडी | 1249306 |
| तापी | 1375011 |
| दक्षिण गुजरात | |
| अहमदाबाद | 1714503 |
| आनंद | 2506334 |
| खेड़ा | 2384620 |
| पंचमहली | 2566540 |
| दाहोद | 2329571 |
| वडोदरा | 1138935 |
| सागर | 2516986 |
| छोटाउदेपुर | 1395860 |
| मध्य गु. | |
| बनासकांठा | 6171027 |
| पाटन | 1155553 |
| मेहसाणा | 1513212 |
| साबरकांठा | 1967233 |
| गांधीनगर | 1418622 |
| अरावली | 2007400 |
| उत्तर गुजरात। | |
| कच्छ | 2260369 |
| सुरेंद्रनगर | 1705892 |
| राजकोट | 1266888 |
| जामनगर | 833950 |
| पोरबंदरी | 466681 |
| जूनागढ़ | 892648 |
| अमरेली | 968594 |
| भावनगर | 1544430 |
| मोरबी | 921333 |
| बोटाड | 260334 |
| सोमनाथ | 673844 |
| द्वारका | 611668 |
| सौराष्ट्र | |
| गुजरात कूल | 51081349 |
कृत्रिम वीर्य दान
80 लाख पशुओं के कृत्रिम गर्भाधान का कार्य अलग है। जिसमें लाखों गायें जिन्हें भाजपा सरकार शुद्ध शुद्ध गौ माता मानती है, कृत्रिम वीर्य देकर गर्भवती कर दी जाती है।[:]
