ધોલેરામાં ચીનની કંપનીનો ફરી એક વખત વિવાદ

અમદાવાદ, 17 જાન્યુઆરી 2026

ગુજરાતના ધોલેરામાં ચીનની કંપનીઓને ઔધ્યોગિક પાર્ક બનાવવા માટે જમીન આપવાનો વિવાદ ફરી એક વખત શરૂ થયો છે. ચીનની કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીએ ભાજપના કાર્યાલય પર ભાજપના નેતાઓ અને આર એસ એસના નેતાઓએ ગુપ્ત બેઠક કરી તેના પડઘા આખા દેશમાં પડ્યા છે.

તેથી કોંગ્રેસે આરોપ મુક્યો છે કે, ભાજપે તો ધોલેરામાં ચીનની કંપનીને જમીન આપી છે. ભાજપનો જૂનો નાતો ચીન સાથે છે.

ભાજપ સરકારે ધોલેરામાં કરાર પ્રમાણે ચાઇના ઇન્ડસ્ટ્રીયલ પાર્ક માટે ચાઇના એસોસિયેશન ઓફ સ્મોલ એન્ડ મિડીયમ એન્ટરપ્રાઇઝિસ સાથે બે પ્રકારના સમજૂતિ કરાર ગાંધીનગરમાં કર્યા હતા.

30 સપ્ટેમ્બર 2019માં મુખ્ય પ્રધાન વિજય રૂપાણીની હાજરીમાં કેન્દ્રની નરેન્દ્ર મોદીની સરકારની મંજૂરી બાદ કરાર થયા હતા. મુખ્યમંત્રીના અગ્રસચિવ અને ઊદ્યોગ અગ્રસચિવ એમ. કે. દાસ તેમજ CASME ઇન્વેસ્ટમેન્ટ મેનેજમેન્ટ ગૃપના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ વૈન્ડોંગ યીને હસ્તાક્ષર કર્યા હતા.

ચાયનાના રાષ્ટ્રપતિ ઝિન પીંગની 2014માં ગુજરાત મુલાકાત અને 2015માં ગુજરાતના એક હાઇલેવલ ડેલિગેશનની ચાયના મૂલાકાત થઈ હતી. ચાયનાના ઊદ્યોગકારો ગુજરાતમાં મોટાપાયે રોકાણો કરવાના હતા.

આ પાર્કમાં પ્રદૂષણ રહિત અને હાઇ ટેકનોલોજીયુકત ઊદ્યોગો ચાયનાના ઊદ્યોગકારો શરૂ કરવાના હતા. 2022 સુધીમાં ચાયનીઝ ઉદ્યોગકારો પોતાના પ્લાન્ટ-એકમોની જરૂરી પ્રોસેસ પૂર્ણ કરી રાજ્યમાં ઉત્પાદન શરૂ કરવાના હતા.

ધોલેરા ઇન્ડસ્ટ્રીયલ સિટી ડેવલપમેન્ટ લીમીટેડ આ હેતુસર પ્લગ એન્ડ પ્લે માટેનું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રકચર અને ચાયનીઝ ઊદ્યોગકારોને ઊદ્યોગ શરૂ કરવા માટેની જરૂરી પરવાનગીઓ મેળવવામાં મદદરૂપ થવાના હતા.

પ્રત્યક્ષ – અપ્રત્યક્ષ મળીને કુલ 15 હજાર જેટલા યુવાઓને સ્થાનિક સ્તરે રોજગાર અવસર પણ મળતા થશે. આ MoU ઉપર

ભારત અને ચીન વચ્ચેના સબંધોની સ્થિતિ પ્રમાણે સરકાર આગળ વધી શકે તેવો મત 15 હજાર લોકોને રોજગારી મળવાની આશા પર હાલ પાણી ફરી વળ્યું છે

ગુજરાતના ધોલેરા સ્પેશ્યલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રિજીયનમાં ચાઇના ઇન્ડસ્ટ્રીયલ પાર્કના 10,500 કરોડના પ્રોજેક્ટ હતો.

આ પ્રોજેક્ટ ચાલુ રાખવો કે રદ્દ કરવો તે અંગે રાજ્ય સરકારે હજી સુધી કોઇ સ્પષ્ટતા પણ કરી નથી. ઉદ્યોગ વિભાગના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે આ નિર્ણય રાજકીય છે. તેથી રાજકીય રીતે તે આગળ વધશે.

પાર્કમાં પ્રદૂષણ રહિત અને હાઇ ટેકનોલોજીયુકત ઊદ્યોગો ચાયનાના ઊદ્યોગકારો એકમો શરૂ કરવાના હતા.

ધોલેરા સ્માર્ટ સિટી પ્રોજેકટના તમામ ઝોનનું વિસ્તાર મુજબનું વિભાજન નીચે મુજબ છે.
ઝોન – વિસ્તાર

સમુદાય સુવિધાઓ – 8%

હાઇ એક્સેસ કોરિડોર – 4%

ઔદ્યોગિક ઝોન – 47%

મનોરંજન અને રમતો – 3%

રહેણાંક ઝોન – 28%

રસ્તાઓ – 6%

પ્રવાસન – 3%

અન્ય – 1%

ધોલેરા સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રિજન (SIR) સ્માર્ટ સિટી પ્રોજેક્ટ રાજ્ય સરકારને 100 ચોરસ મીટરથી વધુ વિસ્તાર નક્કી કરવા સક્ષમ બનાવે છે. KM અને 50 ચો.થી વધુ. SIR તરીકે KM. ધોલેરા SIR એ 920 ચો. KM વિસ્તાર પ્રોજેક્ટ. ધોલેરા SIR પ્રોજેક્ટનો સમગ્ર વિસ્તાર ધોલેરાના 22 ગામોને આવરી લે છે.

ધોલેરા સ્માર્ટ સિટી પ્રોજેક્ટમાં ઔદ્યોગિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેટઅપ સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય બંને બજારોને પૂરી કરશે. સૌથી મહત્ત્વની વાત એ છે કે, આ પ્રોજેક્ટમાં લોજિસ્ટિક્સ સપોર્ટ ખૂબ જ સમર્પિત અને વારંવાર હશે, એટલે કે કોઈ વિક્ષેપ વિના, કારણ કે તે દિલ્હી મુંબઈ ઈન્ડસ્ટ્રીયલ કોરિડોર DMIC વિસ્તાર પર સ્થિત છે.

ધોલેરા સ્માર્ટ સિટી તમામ ફાયદાઓ સાથે વિવિધ વિસ્તારોમાં વિભાજિત થયેલ છે. તેથી, એક સ્માર્ટ જીવન માટે તેજસ્વી આયોજન પર ઘણો આધાર રાખી શકે છે. સૂચિ નીચે મુજબ છે:

સિટી સેન્ટર
250 મીટર એક્સપ્રેસ વે
સ્પોર્ટ્સ ઝોન
નોલેજ અને આઈટી ઝોન
ગ્રીન ઝોન
હાઇ એક્સેસ કોરિડોર
તેમના સિવાય ધોલેરા સ્માર્ટ સિટી પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થયા બાદ ઉદ્યોગો ગંભીર વળાંક લેશે. તે કોઈ પ્રદૂષણ વિના સ્વચ્છ વાતાવરણને પ્રોત્સાહન આપે છે. તદુપરાંત, તે ભારતના વિકાસમાં એક મહાન ફાળો આપનાર પરિબળ બની શકે છે.

ધોલેરા સ્માર્ટ સિટીમાં ઉદ્યોગો
ધોલેરા સ્માર્ટ સિટીમાં હાજર થવા જઈ રહેલા કેટલાક મુખ્ય ઉદ્યોગો,

ઈલેક્ટ્રોનિક્સ
ઉડ્ડયન
ઓટો અને ઓટો માટે આનુષંગિક
હેવી એન્જિનિયરિંગ
સંરક્ષણ
ઉચ્ચ તકનીકી ઉભરતી તકનીકો
સામાન્ય ઉત્પાદન
એગ્રો અને ફૂડ પ્રોસેસિંગ
ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને બાયોટેકનોલોજી
ધાતુઓ અને ધાતુના ઉત્પાદનો

ધોલેરા પ્રોજેક્ટ માટે સરકાર તરફથી ભંડોળ
ધોલેરા સ્માર્ટ સિટી પ્રોજેક્ટ ભારત સરકારનો ખાસ પ્રોજેક્ટ છે. તેથી, આ પ્રોજેક્ટ માટે ચોક્કસ ભંડોળની ફાળવણી છે. વધુમાં, અંતિમ પૂર્ણ કરવા માટે કોઈ ચોક્કસ સમયરેખા નિર્ધારિત નથી. તબક્કો 1 ના મહત્વના પ્રોજેક્ટ્સ એબીસીડી એન્ક્લેવ અને એબીસીડી ગ્રીન્સ છે.

જરૂરી નાણાકીય સંસાધનોની વિગતો

આ વિકાસ પ્રોજેક્ટના એક ભાગ માટે 20,000 કરોડનો ખર્ચ છે.
કુલ ખર્ચ સરેરાશ રૂ. 57,000 કરોડ છે
કોન્ટ્રાક્ટર, L&T માટે બજેટ ફાળવણી આશરે 1,734 કરોડ છે.
પ્રથમ તબક્કાના વિકાસ માટે અંદાજે રૂ. 3000 કરોડ
ક્યુબ કન્સ્ટ્રક્શન એન્જિનિયરિંગ લિ. દ્વારા એબીસીડી બિલ્ડિંગના બાંધકામ માટે ફાળવણી રૂ. 72.31 કરોડ.
સરકારે રૂ. ધોલેરાના હૃદયમાં હાઈ-સ્પીડ મેટ્રોના વિકાસ માટે 7,000 કરોડ.
ISCON ગ્રુપ રૂ.નું રોકાણ કરવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે. ધોલેરા સ્માર્ટ સિટી ડેવલપમેન્ટ માટે 21,300 કરોડ. આ પ્રોજેક્ટ માટે તેમને પાંચસો એકર જમીન આપવામાં આવી છે.
આ અભ્યાસક્રમમાં સામેલ જવાબદાર કંપનીઓ તેના સ્થાનિક ભાગીદાર ક્રોમ સ્ટીલ્સ સાથે ચીનની પૃષ્ઠભૂમિની ત્સિંગશાન ઇન્ડસ્ટ્રી છે. એવી અપેક્ષા છે કે આગામી ત્રણ વર્ષમાં જમીનને જરૂરી કમિશનિંગ મળશે.
ધોલેરા સ્માર્ટ સિટી પ્રોજેક્ટના તબક્કાઓ
ધોલેરા સ્માર્ટ સિટીનો વિકાસ વિવિધ તબક્કામાં થશે. પ્રોજેક્ટના તબક્કા 1માં પ્રથમ અને દ્વિતીય ટાઉન પ્લાનિંગ સ્કીમ્સ (1 અને 2)નો સમાવેશ થશે. ટાઉન પ્લાનિંગ સ્કીમ 1 માં આવરી લેવાયેલ અંદાજિત વિસ્તાર 51 ચોરસ કિમી છે. બીજી તરફ, 102 ચોરસ કિમી એ ટાઉન પ્લાનિંગ સ્કીમ 2 માટે અંદાજિત વિસ્તાર છે.

જો કે, આ પ્રોજેક્ટનો કુલ વિસ્તાર આયોજિત એક્સપ્રેસ વેના 250 મીટરને પણ આવરી લેશે. આ રોડ અમદાવાદ, ધોલેરા અને ભાવનગર વચ્ચેના જોડાણ તરીકે વધુ 110 KM સુધી લંબાશે. તેથી, આ વિશાળ પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થયા બાદ ગુજરાતના લોકોને લાંબા ગાળાનો ફાયદો થશે.

તબક્કો 1
ધોલેરા સ્માર્ટ સિટી પ્રોજેક્ટનો તબક્કો 1 2024 સુધીમાં પૂર્ણ થવાની ધારણા છે. જો કે, સક્રિયકરણ વિસ્તાર અથવા જે વિસ્તાર મોટાભાગે ઔદ્યોગિક વિસ્તાર બનવા જઈ રહ્યો છે અને લગભગ 22.5 ચો. KM હજુ બાંધકામ હેઠળ છે અને ટૂંક સમયમાં કાર્યરત થશે.

ધોલેરા ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ ફેઝ 1 નું બાંધકામ 2022 માં શરૂ થયું હતું અને 2024 અથવા 2025 સુધીમાં પૂર્ણ થવાની ધારણા છે. અમદાવાદથી ધોલેરા ગ્રીનફિલ્ડ એક્સપ્રેસ વેનું બાંધકામ પણ તે જ સમયે પૂર્ણ થશે.

તબક્કો 2
ધોલેરા સ્માર્ટ સિટી પ્રોજેક્ટના ફેઝ 2 હેઠળ ટાઉન પ્લાનિંગ 3 અને 4 હાથ ધરવામાં આવશે. ટાઉન પ્લાનિંગ 3 હેઠળ આવરી લેવામાં આવેલ વિસ્તાર લગભગ 66.60 ચો. KM અને ટાઉન પ્લાનિંગ 4 માટે, વિકાસનું ક્ષેત્રફળ આશરે 60 ચોરસ મીટર હશે. KM. જો કે, પ્રોજેક્ટનો તબક્કો 2 પ્રોજેક્ટનો તબક્કો 1 પૂર્ણ થયા પછી જ શરૂ થશે.

તબક્કો 3
ધોલેરા સ્માર્ટ સિટી પ્રોજેક્ટનો તબક્કો 2 પૂરો થયા બાદ શરૂ થશે. તબક્કો 3 ટાઉન પ્લાનિંગ 5 અને 6માં વહેંચાયેલો છે. ટાઉન પ્લાનિંગ ફેઝ 5 હેઠળ વિકસિત વિસ્તાર લગભગ 74.75 ચોરસ મીટર હશે. KM અને ટાઉન પ્લાનિંગ 6 માટે તે 67.63 ચો. KM.

સમગ્ર સ્માર્ટ સિટી પ્રોજેક્ટ 2042 અથવા તેના પછીના સમયગાળામાં પૂર્ણ થવાની ધારણા છે. જો કે, દરેક તબક્કાની પૂર્ણાહુતિ સાથે, બંને રહેણાંક, વાણિજ્યિક, ઔદ્યોગિક ઝોન જાહેર જનતા માટે ખુલ્લા થઈ જશે.

ધોલેરા સિટી બેનર હેઠળ પ્રોજેક્ટ્સની યાદી
અહીં એક નાની સૂચિ છે જે પૂર્ણ થવા જઈ રહેલા પ્રોજેક્ટ્સના નામ દર્શાવે છે. ધોલેરા સ્માર્ટ સિટી વિસ્તાર ખરેખર વિશાળ છે. તેમાં સુખદ વાતાવરણ સાથે વિવિધ રસપ્રદ ઇમારતો હશે. સંકુલમાં બગીચાઓ, ઉદ્યાનો, શાળાઓ, સરળ રસ્તાઓ, નજીકની મેટ્રો, શોપિંગ સેન્ટર્સ, મૂવી થિયેટર અને ઘણું બધું શામેલ હશે. તેથી, આ પ્રોજેક્ટ કેન્દ્ર સરકાર માટે એક તેજસ્વી વિચાર હશે. આ વિશાળ પ્રોજેક્ટના વિવિધ સમાવેશ છે

એબીસીડી ગ્રીન્સ આઇ
એબીસીડી ગ્રીન્સ II
એબીસીડી એન્ક્લેવ I
ABCD એન્ક્લેવ II
ABCD એન્ક્લેવ III
આ તમામ પાંચ માળખાં વિકાસના તબક્કા 1 હેઠળ આવે છે. ધોલેરા સ્માર્ટ સિટીનો તબક્કો 1 લગભગ પૂર્ણતાને આરે છે. બીજા તબક્કામાં નીચેના નામો શામેલ છે:

એક્સપ્રેસવે કોમર્શિયલ પાર્ક 2
એક્સપ્રેસવે કોમર્શિયલ પાર્ક 3
એક્સપ્રેસવે કોમર્શિયલ પાર્ક 4
ઉપરોક્ત તમામ નામો પૈકી, માત્ર એક્સપ્રેસવે કોમર્શિયલ પાર્ક 2 ટાઉન પ્લાનિંગ 1 સાથે સંબંધિત છે. અન્ય ટાઉન પ્લાનિંગ 2 સાથે સંબંધિત છે. પરંપરાગત એપાર્ટમેન્ટને વિદાય આપો અને વિશિષ્ટ સુવિધાઓ સાથે નવા સ્માર્ટ હોમ્સને સ્વીકારો.

ધોલેરા સ્માર્ટ સિટી – મેગા પ્રોજેક્ટ્સ
ધોલેરા શહેરમાં કેટલાક સૌથી મોટા પ્રોજેક્ટનો વિકાસ તેને ધોલેરા સ્માર્ટ સિટીમાં પરિવર્તિત કરશે. આ મેગા પ્રોજેક્ટની યાદી નીચે મુજબ છે.

ધોલેરા SIR પ્રોજેક્ટ: ધોલેરા સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રિજન એ ગુજરાત સરકાર દ્વારા ધોલેરા સ્માર્ટ સિટી હેઠળનો મુખ્ય પ્રોજેક્ટ છે. આ પ્રોજેક્ટ લગભગ 920 ચોરસ કિલોમીટરના વિસ્તારને આવરી લે છે.

ABCD બિલ્ડીંગ ધોલેરા SIR: ધોલેરા માટેનું વહીવટી અને વ્યવસાય કેન્દ્ર સમગ્ર ધોલેરા સ્માર્ટ સિટી માટે કમાન્ડ અને કંટ્રોલ સેન્ટર હશે. તેમાં ધોલેરા ઈન્ડસ્ટ્રીયલ સિટી ડેવલપમેન્ટ લિમિટેડ, ધોલેરા SIR ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી અને ધોલેરા ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ કંપની લિમિટેડ વગેરે સહિતની ઓફિસો હશે.

ધોલેરા ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ: એરપોર્ટ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા અમદાવાદ નજીકના ગામ નવાગામમાં ધોલેરા ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટનું નિર્માણ કરી રહી છે. પ્રોજેક્ટ ગ્રીનફિલ્ડ એરપોર્ટ હશે. આ પ્રોજેક્ટ ધોલેરા સ્માર્ટ સિટી પ્રોજેક્ટનો અભિન્ન ભાગ છે.

ધોલેરા મેટ્રો રેલ: મેટ્રો રેલ પ્રોજેક્ટ ધોલેરા સ્માર્ટ સિટીમાં સ્થિત ધોલેરા SIR ને ઝડપી મેટ્રો રેલ દ્વારા અમદાવાદ અને ગાંધીનગર સાથે જોડશે.