ગોલમાલ – 1 હજાર EVM બદલાયા

ઈવીએમ, વીવીપેટ, સીયુ મળીને કૂલ 2148 મત મશીનોમા ખામી સર્જાઈ છે. આ આંક બહુ ઊંચો માનવામાં આવે છે. જે વિજાણું મતદાન માટે પુનઃ વિચારણા કરવા જેવો મુદ્દો છે.  એક લોકસભા દીઠ સરેરાશ 82.61 મત મશીનો ખરાબ થયા હતા. જેમાં ઈવીએમ 553 ખરાબ થયા હતા. જે સરેરાશ એક લોકસભામાં 21 ઈવીએમ ખોટકાયા હતા. સીયુ 400 અને વીવીપેટ 1195 ખોટકાયા હતા. આમ ચૂંટણીને ગંભીર અસર મત મશીન દ્વારા થઈ હતી. જે મત મશીનથી ચૂંટણી ન કરવા તરફ લઈ જાય છે. મોક પોલ વખતે 400 ઈવીએમ ખરાબ થઈ ગયા હતા. આમ 900 જેવા ઈવીએમ ખરાબ નિકળે એ ગંભીર ચિંતા ઊભી કરે છે. જે સમગ્ર ચૂંટણી પ્રક્રિયા પર પ્રશ્નો ઊભા કરી રહી છે.

400 ઈવીએમ ગણવામાં આવે તો એક ઈવીએમમાં 1000થી 1200 સરેરાશ મત હોય છે. તે હિસાબે 600 મત ગણીએ તો કોઈ એક ઉમેદવારની હાર કે જીત થઈ શકે છે. તેથી ચૂંટણી પંચે જ્યાં ઈવીએમ બદલેલા છે તે તમામ મતદાન મથકની જાહેર યાદી પ્રસિદ્ધ કરીને તેમાં કેટલું મતદાન થયું તે જાહેર કરવું જોઈએ, તો જ મતદાનમાં ગોલમાલની શંકા લોકોમાંથી દૂર થશે.

વળી આ વખતે ગુજરાતમાં કૂલ 68 હજાર ઈવીએમ વપરાયા હતા. જે તમામ નવા જ લાવવામાં આવ્યા છે. આ બે બાબત અંગે મતદારોમાં શંકા ઊભી થઈ છે. ઘણી જગ્યાએ તો સત્તાધારી પક્ષ દ્વારા દાદાગીરી અને માફિયાગીરી કરવામાં આવી હતી. જેણે પણ મતદાન પર અત્યંત ગંભીર અસર કરી હતી.

વળી, મત ક્યાં જાય છે તે ચોક્કસ જાણી શકાતું નથી. તેથી મતપેટીમાં ચેડાં થતાં હોવાની શંકા દરેક ચૂંટણીમાં ઊભી થાય છે. આ ચૂંટણીમાં મશીન દ્વારા મતદાન ન થવું જોઈએ એવી માંગણી વિરોધ પક્ષના તમામ નેતાઓએ ચૂંટણી પંચ સમક્ષ કરી હતી તેમ છતાં તે પ્રથા ચાલુ રાખવામાં આવી હતી.

આમ ફરી એક વખત કાગળથી મતપેટીમાં મતદાન કરવાનો સમય આવી ગયો છે. દુનાયામાં મોટી લોકશાહી દેશમાં હવે મશીન દ્વારા મતદાન થતું નથી. ત્યાં મશીન બંધ કરીને બેલેટ દ્વારા કાગળથી કરવામા આવે છે.

કયા વિસ્તારમાં કેટલા ઈવીએમ ખરાબ થયા

મતક્ષેત્ર	EVMsની સંખ્યા			મોક પોલમાંEVMs બદલાયા			મોકપોલમાં બદલવાના ટકા %			મતદાનમાંEVMs બદલાયા
	EVM વપરાયા BUS	CUs	VVPATs	BUS	CUs	VVPATs	BUS	CUs	VVPATs	BUS	CUs	VVPATs
કચ્છ (SC)	2143	2143	2143	16	34	29	0.75	1.59	1.35	13	13	39
બનાસકાંઠા	2012	2012	2012	5	19	21	0.25	0.94	1.04	6	6	27
પાટણ	2107	2107	2107	15	22	29	0.71	1.04	1.38	12	11	48
મહેસાણા	1863	1863	1863	13	13	25	0.7	0.7	1.34	15	12	50
સાબરકાંઠા	4762	2381	2381	18	19	32	0.38	0.8	1.34	42	21	62
ગાંધીનગર	3950	1975	1975	15	18	24	0.38	0.91	1.22	28	14	28
અમદાવાદપૂર્વ	3790	1895	1895	14	14	14	0.37	0.74	0.74	30	15	33
અમદાવાદપશ્ચિમ	1556	1556	1556	7	16	17	0.45	1.03	1.09	9	9	22
સુરેન્દ્રનગર	4356	2178	2178	14	15	22	0.32	0.69	1.01	26	13	44
રાજકોટ	2050	2050	2050	12	25	23	0.59	1.22	1.12	31	31	53
પોરબંદર	3708	1854	1854	29	35	28	0.78	1.89	1.51	52	26	48
જામનગર	3892	1946	1946	19	20	27	0.49	1.03	1.39	42	21	48
જુનાગઢ	1913	1913	1913	8	14	32	0.42	0.73	1.67	23	23	65
અમરેલી	1908	1908	1908	8	13	21	0.42	0.68	1.1	10	10	46
ભાવનગર	2005	2005	2005	9	20	29	0.45	1	1.45	11	11	33
આણંદ	1847	1847	1847	9	14	13	0.49	0.76	0.7	8	9	36
ખેડા	2111	2111	2111	14	23	38	0.66	1.09	1.8	19	19	42
પંચમહાલ	2146	2146	2146	25	34	48	1.16	1.58	2.24	10	10	41
દાહોદ (ST)	1950	1950	1950	11	21	19	0.56	1.08	0.97	15	15	68
વડોદરા	1824	1824	1824	21	29	45	1.15	1.59	2.47	15	15	35
છોટાઉદેપુર(ST)	2233	2233	2233	25	32	47	1.12	1.43	2.1	9	9	44
ભરૂચ	3832	1916	1916	22	20	25	0.57	1.04	1.3	26	13	41
બારડોલી(ST)	2202	2202	2202	14	32	28	0.64	1.45	1.27	19	19	61
સુરત	1681	1681	1681	18	20	27	1.07	1.19	1.61	16	16	53
નવસારી	4196	2098	2098	31	24	27	0.74	1.14	1.29	50	25	82
વલસાડ(ST)	2057	2057	2057	9	34	39	0.44	1.65	1.9	16	14	46
કુલ	68094	51851	51851	401	580	729	0.59	1.12	1.4	553	400	1195