ખેતર શાળામાં વૈજ્ઞાનિક અભિગમથી ખેતી

ઘણા ખેડૂતો પોતાની કોઠાસુઝ તથા વૈજ્ઞાનિક અભિગમથી ઉત્તમ રીતે ખેતી કરતા હોય છે. જેથી તે વિસ્તારના ખેડૂતો આવા સિધ્ધહસ્ત પ્રગતિશીલ ખેડૂતોના ખેતરની વખતો-વખત મુલાકાત લઇને જરૂરી માર્ગદર્શન મેળવે તો ખેડૂતથી ખેડૂત સુધીની તજજ્ઞનતા વહનની પ્રક્રિયા સરળતાથી થઇ શકે છે. આ ઉદ્દેશને ધ્યાને રાખી આત્મા યોજનામાં ખેતર પર ચાલતી ખેતીની પાઠશાળા તરીકે ખેતર શાળા(ફાર્મ સ્કુલ)ની જોગવાઇ કરવામાં આવી છે. આ ખેતર શાળા એ ખેડુતો દ્વારા અને ખેડુતો માટે જે તે જીલ્લાના પ્રોજેક્ટ ડાયરેક્ટરશ્રી મારફતે આત્મા સાથે જોડાયેલા પ્રગતિશીલ ખેડુતોના ખેતર પર ખેતર શાળા યોજવામાં આવે છે. જેમાં શિક્ષક સિધ્ધહસ્ત ખેડૂત અને વિદ્યાર્થી પણ ખેડૂત હોય છે. આ ખેતર શાળામાં ૨૦ થી ૨૫ ખેડુતોનું ગૃપ ભાગ લઇ શકે છે. ફાર્મ સ્કુલમાં ખેડૂતોને વાવણીથી લઇને કાપણી સુધીની સંપૂર્ણ પ્રક્રિયાની માહિતી ખેતર પર જ પ્રત્યક્ષ આપવામાં આવે છે.

ખેતર શાળામાં જે ૬ (છ) સત્ર હોય છે તે નીચે મુજબ છે.
જમીનની ચકાસણી તથા જમીનની તૈયારી
વિવિધ પાકોના વાવેતર માટે ખેત સામગ્રીની પસંદગી
પોષક તત્વ(પોષણ ) વ્યવસ્થાપન
પિયત વ્યવસ્થાપન
સંકલિત જૈવિક/પાક સંરક્ષણ/ કીટક વ્યવસ્થાપન
પાકની કાપણી/લણણી તથા તે પછીની પ્રક્રિયા
જરૂર જણાય ત્યારે ફાર્મ સ્કુલમાં વિજ્ઞાનિકોને પણ સામેલ કરી વૈજ્ઞાનિક અભિગમ અંગે માર્ગદર્શન પુરુ પાડવામાં આવે છે. વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા ખેડુતોના પ્રશ્નોનું નિરાકરણ પણ સ્થળ પર જ કરવામાં આવે છે. કૃષિ ઉપરાંત બાગાયત અને પશુપાલન વિષયો પર પણ ખેતર શાળા ગોઠવવામાં આવે છે. એક હેક્ટરના નિદર્શન દીઠ રૂ. ૭૫૦૦/- ની જોગવાઇ કરવામાં આવી છે.

ફાર્મ સ્કુલની વધારે માહિતી માટે તાલુકા કક્ષાએ બ્લોક ટેકનોલોજી મેનેજર અને ગ્રામ્ય કક્ષાએ આસીસ્ટન્ટ ટેકનોલોજી મેનેજરનોસંપર્ક કરવાથી મળી શકે છે.

ખેતર શાળામાં ભાગ લીધેલા લોકો

વર્ષ	રાજય કક્ષા	જીલ્‍લા કક્ષા	તાલુકા કક્ષા	કુલ
૨૦૦૭-૦૮	૧	૧૦	૨૩	૩૪
૨૦૦૮-૦૯	૨	૪	૨૨	૨૮
૨૦૦૯-૧૦	૪	૨૭	૪૧	૭૨
૨૦૧૦-૧૧	૨	૨૬	૬૪	૯૨
૨૦૧૧-૧૨	૫	૮૩	૨૬૦	૩૪૮
૨૦૧૨-૧૩	૮	૧૪૬	૩૪૨	૪૯૬
૨૦૧૩-૧૪	૬	૬૦	૪૧૫	૪૮૧
૨૦૧૪-૧૫	૮	૮૬	૩૪૩	૪૩૭
૨૦૧૫-૧૬	૪	૩૪	૩૪૦	૩૭૮
૨૦૧૬-૧૭	૩	૨૫	૨૫૬	૨૮૪
૨૦૧૭-૧૮	૯	૪૬	૪૧૦	૪૬૫
કુલ	૫૨	૫૪૭	૨૫૧૬	૩૧૧૫